null Beeld Humo
Beeld Humo

ColumnHeleen Debruyne

Heleen Debruyne: ‘Hoe zouden we ermee omgaan als God ook mannen zou opdragen om hun hoofd te sieren met een niet-neutraal teken van levensbeschouwelijke overtuiging?’

Heleen Debruyne

De hoofddoek. Een stuk stof, op verschillende wijzen te vouwen en te dragen, van nonnig tot high fashion. Er zijn dagen dat mijn haar zo vreselijk pluizig is dat ik er ook eentje zou willen opzetten, maar dat durf ik niet. Daar is het stuk stof te beladen voor. Te sterk geassocieerd met een religie die de mijne niet is, te vaak onderwerp van nijdig debat.

Het nijdige debat du jour: zelfs in tijden van extreme lerarentekorten kunnen gehoofddoekte docentes in spe zelden een stageplek vinden, laat staan een vaste betrekking. Want: zo’n hoofddoek is niet neutraal. En het gemeenschapsonderwijs vindt dat levensbeschouwelijke neutraliteit voor alles gaat. Geen uiterlijke tekenen van levensbeschouwelijke aard. Geen kruisjes, geen T-shirts met een afbeelding van de Boeddha, geen hoofddoeken. Die regel is niet helemaal onbegrijpelijk: het gemeenschapsonderwijs ontstond ooit als alternatief voor en verzet tegen het alomtegenwoordige katholieke onderwijs, dat nogal geslepen was in het indoctrineren van zijn leerlingen.

De angst voor indoctrinatie blijft ook vandaag groot. Een leerkracht met hoofddoek kan haar leerlingen het idee geven dat het nodig is om zo’n hoofddoek te dragen om een goede moslima te zijn, zeggen schooldirecteurs. Meisjes zouden zich daardoor niet meer vrij voelen. Dat zou kunnen – maar dan is dat een zeldzame bedroevend slechte leerkracht. Minstens even slecht als de vastbenoemde docent geschiedenis die verkondigt dat racisme toch een beetje onzin is. Echt waar: hij bestaat.

In het katholieke onderwijs geldt de neutraliteitsregel vanzelfsprekend niet, maar toch beslissen de directies van de meeste katholieke scholen om hoofddoeken niet te tolereren – zonder neutraliteit om je achter te verschuilen, wordt dat verbod verdacht. Het ‘alle hoofddeksels zijn verboden’- argument is een beetje slap.

Het lijkt me dat de meeste vrouwen met een hoofddoek prima in staat zijn om hun leerlingen zo neutraal mogelijk te benaderen, even neutraal als die ene leerkracht die elk jaar in India op yogaretraite gaat of die andere die sinds de dood van zijn moeder het hogere zoekt en elke week in de kerk zit. We weten ondertussen al lang dat neutraliteit niet bestaat. Dat we alleen maar kunnen hopen dat leerkrachten beseffen dat hun persoonlijke overtuigingen ook maar relatief zijn. En dat de samenleving er niet minder divers op wordt. Tegelijk weten we ook al lang dat alle godsdiensten van het boek hun oorsprong hebben in vrouwonvriendelijke gemeenschappen, en dat het bidden is voor religieuze leiders die de oude seksistische regels niet al te dogmatisch toepassen.

Om alles nog te compliceren: mensen die zich gediscrimineerd weten, trekken zich vaak terug in hun identiteit, dat is een bekend psychologisch mechanisme. Door dit hele debat gaat er geen vrouw minder aan de hoofddoek.

En ik blijf maar denken: hoe zouden we hiermee omgaan als God ook mannen zou opdragen om hun hoofd te sieren met zo’n niet-neutraal teken van levensbeschouwelijke overtuiging? Een tulband, een gek hoedje, om het even wat? Want dat is wat het meeste steekt: dat alleen de islamitische vrouwen met ambitie hier voor een lastige keuze worden gezet.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234