null Beeld Humo
Beeld Humo

ColumnHeleen Debruyne

Heleen Debruyne: ‘Ik weet dat het gênant is, maar ik ben verslaafd aan waargebeurde moordverhalen’

Het is niet iets waar ik op feestjes mee uitpak, maar: ik ben verslaafd aan waargebeurde moordverhalen – true crime, zoals dat tegenwoordig heet. Ik heb geluk, het genre barst de laatste jaren uit zijn voegen. In die series en podcasts vermoorden mannen doorgaans vrouwen. Hun eigen vrouwen, omdat ze hen beu zijn. Of onbekende vrouwen, gewoon omdat het vrouwen en dus sletten en/of teven zijn. Hier en daar een bejaardenhelper of geestelijke die oudjes ‘uit hun lijden verlost’, heel zachtjes met een kussentje. Of vrouwen die hun dominante moeder of partner na jaren onderdrukking ombrengen. Het gamma aan tot content gemaakte wreedheden is schier eindeloos.

Ik weet dat mijn verslaving gênant is. Moorden zijn faits divers: de moordcijfers in Europa duiken jaar na jaar verder de dieperik in. Nog nooit liepen we in ons leven minder risico om gewurgd, neergestoken, vergiftigd of neergeschoten te worden. Assisenzaken zijn – zeker wanneer meester Vermassen ten tonele verschijnt – weinig meer dan theater. En de moordzaken die het tot in de krant, een podcast of serie schoppen, lokken ons met aantrekkelijke slachtoffers. Genre Gabrielle Petito. Ik wil niets afdoen aan de tragedie, maar ze is jong, blond, mooi en dus bij uitstek een mediagenieke dode. Criminologen hebben het zelfs over de ‘less dead’: de zo veel hogere aantallen slachtoffers van moorden die de media niet halen omdat we liever doen alsof ze niet bestaan: verslaafden, halve criminelen, transpersonen, marginalen, sekswerkers. Ik kan mezelf dus wel wijsmaken dat de true crime die ik verslind me iets bijleert over de aard van de mens, maar diep vanbinnen weet ik al lang dat dat onzin is: ik ben gewoon belust op gruwel.

Wat ik niet wist, is dat vooral vrouwen al die true crime consumeren. Zij kopen zo’n 70 procent van alle truecrimeboeken op Amazon, zij luisterden massaal naar ‘Serial’, de podcast uit 2015 die de populariteit van het genre deed ontploffen. Joost de Vries schreef een essay over al die vrouwen die veilig vanuit hun goed verwarmde middenklassebubbel zitten te griezelen. Betrapt.

Moordverhalen bestaan natuurlijk al lang en waren altijd populair. Maar het genre is een andere weg in geslagen. Waar de verhalen vroeger vooral een beschrijving waren van hoe de moord precies werd volbracht, hoeveel bloed welke kant op spatte, ligt de focus sinds de jaren 90 meer op het slachtoffer. Niet op de less dead, maar op onschuldige vrouwen met een heel leven voor zich, ach en helaas! Verhalen die, volgens een theorie die De Vries aanhaalt, de angst van hun publiek bevestigen: zie je wel, de wereld is onveilig voor ons! (Terwijl de wereld voor ons, wat moord betreft, stukken veiliger is dan pakweg voor een zwarte man uit een Amerikaanse achterstandswijk.) Als je het zo bekijkt, zijn al die verhalen van slachtoffers kwalijk: ze versterken een disproportioneel onveiligheidsgevoel, ze maken ons blind voor waar het gevaar werkelijk schuilt. Maar het is zo spánnend! Zo spannend dat ik verhalen over die less dead ook zou verslinden. Laat ze maar komen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234