Vladimir Poetin en Heleen Debruyne Beeld RV
Vladimir Poetin en Heleen DebruyneBeeld RV

ColumnHeleen Debruyne

Heleen Debruyne: ‘Ook Russische mannen zijn slachtoffers van de oorlog, dus waarom willen we hen niet opvangen?’

Heleen Debruyne

Wie mag zichzelf een slachtoffer noemen? Volgens Van Dale: ‘Iemand die buiten zijn schuld lichamelijke, financiële of geestelijke schade lijdt; iemand die het moet ontgelden’. Wanneer Russische troepen je land binnen walsen en je huis platbombarderen, dan ben je een slachtoffer. Daar lijken we het allemaal, van links tot rechts, over eens te zijn. Waar we het ook over eens zijn: slachtoffers – de Oekraïense burgers – verdienen onze hulp. De Europese Unie maakt er dan ook een punt van om hen daadwerkelijk te helpen.

Wanneer je met onzachte hand wordt verplicht om naar een slagveld te gaan, ben je dan een slachtoffer? Je lijdt geestelijke en waarschijnlijk ook lichamelijke schade voor een conflict dat je zelf niet in gang hebt gezet. De Russische dienstweigeraars zijn dus slachtoffers, daar kunnen we het óók allemaal over eens zijn. En toch willen de meeste leden van de Europese Unie die Russen liever niet helpen.

Moeilijk te begrijpen. Maar misschien zit ik op het verkeerde spoor, met al dat nadenken over slachtofferschap en moraliteit. Te wollig, niet in wetten te vatten. Wat zegt de asielwetgeving? ‘Vreemdelingen die in hun thuisland vervolging of ernstige schade riskeren en zich buiten hun land van herkomst bevinden, kunnen asiel vragen.’ Russische mannen die worden opgeroepen om te vechten, riskeren ofwel ernstige schade (dood door oorlogsgeweld), ofwel, als ze weigeren, vervolging.

Lees ook

Arnon Grunberg meet de schade op in Oekraïne: ‘Als je wil weten waar de progressieve Rus eindigt, moet je over de Krim beginnen’

En toch heeft onze premier Alexander De Croo geen zin om die Russische mannen op te vangen. ‘Een moeilijk signaal naar de Oekraï­ners in ons land,’ zegt hij. En bovendien, vindt de premier: ‘Si tout les dégoûtés s’en vont, il n’y a que les dégoûtants qui restent.’ De Litouwse minister van Buitenlandse Zaken formuleert het nog scherper: ‘De Russen moeten Rusland bevrijden. Dat kunnen Russische mannen doen in plaats van naar Europa te vluchten: protesteren, niet gehoorzamen, je militaire post verlaten, je krijgsgevangene laten maken, muiten.’ Hoe kun je zo’n fanatiek engagement verwachten van mensen die in een land leven dat al lang geen democratie meer is? Waar zelfs op straat komen met een protestbord letterlijk levensgevaarlijk is? Was ik een potentieel op te roepen Rus, ik wist niet hoe snel ik er in alle stilte vanonder moest muizen. En was ik een Oekraï­ner, ik zou juichen voor elke Rus die weigert de wapens op te nemen.

Mijn lief hoort al mijn beden­kingen gelaten aan. ‘Geen enkel land wil graag vluchtelingen opvangen,’ zegt hij, ‘Vluchtelingen zijn duur, een heel gedoe. Maar Oekraïners weigeren? Dat staat slecht op het internationale toneel. Met die Russen ligt het anders. Die zien we als vijanden. En elke vluchteling die een staat kan weren zonder de publieke opinie tegen te krijgen, is er weer eentje gewonnen.’ ‘Amerika heet die Russen wel welkom!’ probeer ik nog. ‘Tja,’ zegt hij. ‘Welke Russen raken in Amerika? Russen met geld en diploma’s. Modelmigranten.’ Ik weet niet of hij gelijk heeft. Wat ik wel weet: zijn cynisme is er sinds het begin van dit conflict niet minder op geworden. Als ik niet oppas, raak ik nog besmet.

null Beeld Humo
Beeld Humo

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234