heleen debruyne teaser Beeld Humo
heleen debruyne teaserBeeld Humo

ColumnHeleen Debruyne

Heleen Debruyne: ‘Wat is burgerschap? De politie bellen wanneer een paar onverlaten samentroepen op een pleintje?’

Ze zitten in de zon, op het onooglijke excuus voor een pleintje in onze straat. Vijf donkere mannen en de lokale, verwarde maar volstrekt onschuldige zwerver. Soms schooit hij mompelend een sigaret, en of we niets te drinken hebben, en dat Bukowski zo goed is. De vijf mannen zitten druk te praten, de zwerver staart zoals gewoonlijk naar iets dat enkel hij kan zien. Een vredig tafereel. Ik knik naar de zwerver en ga ons huis in. Niet veel later horen we het gedender van busjes op de kasseien, we zien zwaailichten. We kijken naar buiten, de zes mannen worden door drie agenten van het pleintje verjaagd. Een brave, bezorgde burger uit de buurt heeft de politie gebeld: kennelijk is het zorgwekkend, zo’n publieke overtreding tegen de buitenbubbel van vier. Een blamage voor de buurt.

Een week later. Ik ben alleen thuis – rust. Ik zit te lezen aan de keukentafel, beleg ondertussen een boterham. Mijn lief is geboren in Nederland en heeft een stuk Nederlandse cultuur in ons huis gebracht: de kaasschaaf. Kun je lekker zuinige plakjes van het blok kaas mee schaven. Ik schaaf, en draai een pagina om. Iets voelt raar, ergens aan mijn pink. Verstrooid kijk ik naar de boterham. Op de gele, glimmende kaas ligt een roze dingetje. Met een rood randje. Een stukje nagel eraan. Ik kijk naar mijn pink. Bloed. En een nieuwe, scheve, veel te kleine rand, het vermoeden van bot. (Levensles: niet schaven en lezen tegelijk.) Horror. De gedachte dat een stuk van mij nu op mijn bord ligt, is onverdraaglijk. Ik ben er niet trots op, maar: ik spring recht en ik gil. Luid, hoog, herhaaldelijk, minutenlang. Mijn lief komt thuis, bij een gillende vrouw en een vloer vol dikke bloeddruppels. Na de schrik – het was geen bot – met een doorbloede zwachtel om mijn pink, realiseer ik me beschaamd hoeveel buren thuis zitten te werken. De muren van ons oude huis zijn flinterdun, we horen de televisie van de buren, zachte gesprekken, het getik van hondenpootjes op een vloer. ‘Straks denken ze nog dat je me mishandelt!’ zeg ik. ‘Ja, maar is het niet raar dat niemand even komt aankloppen, vraagt of het wel gaat?’ vraagt mijn lief. Geen van de bezorgde burgers vond het geluid van een gillende vrouw zorgwekkend genoeg om even aan te bellen.

Wat is burgerschap eigenlijk? Wikipedia? De sociologie onderscheidt vier dimensies: rechtspositie. Rechten. Dat is helder. En dan: participatie. En identiteit. Een stuk lastiger. Wat is participatie? Wat is nuttige participatie? De politie bellen wanneer er een paar onverlaten op het pleintje zitten? Dat is ontegensprekelijk participatie. Of het nuttig is, valt te bediscussiëren. Makkelijk is het wel. Aankloppen bij iemand wanneer je vermoedt dat er iets onprettigs aan de hand is? Dat zou nuttig zijn. Zelfs bij een onschuldig kaasschaafincident – ik had er graag met de buren om gelachen. Kennelijk is dat lastiger. De voordeur van de ander, een hoge drempel voor de participatie. De brave, bezorgde burger heeft zo zijn prioriteiten.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234