null Beeld Humo
Beeld Humo

ColumnHeleen Debruyne

Heleen Debruyne: ‘Wat kopen de Afghaanse vrouwen voor onze verontwaardiging?’

‘Stel je voor dat je een Afghaans meisje bent,’ zeg ik tegen mijn lief. ‘Zeventien, klaar voor de rest van je leven, en plots: weg toekomst. Hoe vreselijk is dat?’ Ik ben niet de enige westerling die zich sinds de nieuwsberichten over de machtsovername van de taliban zorgen maakt over het lot van de Afghaanse vrouwen. Overal verschijnen ongeruste columns. Vrouwenrechtenactivisten en sharia-experts worden geïnterviewd, iedereen wil weten hoe het de Afghaanse vrouw zal vergaan onder de taliban. Een Belgische theatermaker schrijft dat mannen zich meer zouden moeten laten raken door de ellende van de Afghaanse vrouwen. Het betaamt een goede man – een man zoals hij – om zijn ongerustheid op sociale media te uiten.

De ongerustheid is natuurlijk terecht. Het leven voor de gemiddelde Afghaanse vrouw was al geen feest: weinig jobs, sterke patriarchale structuren. Maar onder de taliban wordt het geheid erger. De vorige keer dat ze aan de macht waren, mochten vrouwen niet zonder een mannelijk familielid de deur uit, ze mochten niet werken, niet naar school, en moesten zich volledig bedekken. Op straffe van zweepslagen, of erger. Nu beweren de taliban dat ze vrouwenrechten zullen garanderen ‘binnen de grenzen van de sharia’. Volgens jurist en arabist Laila al-Zwaini wringt daar net het schoentje: er is niet zoiets als dé sharia. De sharia, ‘de wil van God’, is een interpretatie van de Koran en de gewoontewetten, en er bestaan verschillende tradities. In principe staat het elke moslim vrij om op haar of zijn manier de wil van God te zoeken – en dus niet door met geweld van bovenaf opgelegde regels te volgen. Maar de taliban hebben een strenge, gewelddadige versie van de sharia bedacht, die ze strikt handhaven.

Met afgrijzen blijven we de nieuwsberichten lezen. Maar wat kopen Afghaanse vrouwen voor onze verontwaardiging? ‘Het gevecht tegen terrorisme is ook een strijd voor de vrouwenrechten,’ zei Laura Bush in 2001, ter vergoelijking van de Amerikaanse invasie in Afghanistan. Dat veel Afghaanse vrouwenrechtenactivisten toen niet zaten te wachten op een invasie en daaropvolgende oorlog, deed niet ter zake. Dat de hele internationale gemeenschap al die tijd gewoon zaken bleef doen met pakweg Saudi-Arabië, waar de vrouwenrechten ook niet bepaald floreren, deed evenmin ter zake. Politieke leiders zijn kennelijk vooral fervente voorvechters van de vrouwenrechten wanneer het hun goed uitkomt. Onze soms hevig opflakkerende, maar al even snel weer vergeten verontwaardiging komt hun daarbij goed van pas.

Terreurexpert Beatrice de Graaf vindt dat het Westen moet ophouden met utopische idealen aan de rest van de wereld op te leggen – we gedragen ons moreel superieur, we overschatten onszelf en zo veroorzaken we ellende op het internationale toneel. ‘Wat ga je doen? Wil je dan een Afghaans meisje adopteren?’ vraagt mijn lief. Dat lijkt me ingewikkeld. En we hebben geen slaapkamer op overschot. ‘Of een boze column schrijven!’ ‘Je lacht me uit. Laat ook maar,’ zeg ik. En zo ga ik, net als alle andere verontwaardigden, weer over tot de orde van de dag.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234