heleen debruyne teaserBeeld Humo

columnHeleen Debruyne

Heleen Debruyne: ‘We mogen ons niet boven de wet stellen, zelfs niet als die wet belachelijk is’

Ik weet het, we hadden het niet moeten doen. We hadden de eenrichtingspijlen in de haast lege straat niet mogen negeren om nog snel, even verderop, een winkel in te duiken.

We hadden recht op een beetje burgerlijke ongehoorzaamheid, vonden mijn lief en ik, zeker als de regels zinloos zijn en we werkelijk niemand schaden door ze te breken - er waren geen mensen op de been die we met corona zouden kunnen besmetten, bovendien lijken besmettingen in de openlucht bijna onmogelijk te zijn. Maar toch: we hadden de onvriendelijke steward, die genoot van het kleine beetje macht dat ze had gekregen, niet mogen voorbijlopen. Om ons wat nederigheid bij te brengen, kwam een politieagente ons uit de winkel halen - ons signalement was doorgegeven. Een paar donkere jongens in flashy trainingspakken zagen de agente en wisten niet hoe snel ze onopvallend naar buiten moesten sluipen. Buiten stonden nog drie agenten, met z'n vieren omsingelden ze ons. Ze waren hard, streng, eentje had net iets te veel zin om bits te handhaven. We hadden onze identiteitskaart bovendien niet bij - willen we daar ook een boete voor? Dat is onverantwoord burgerschap! En wat het ingaan van die lege straat betreft: door mensen als wij liggen de ic-afdelingen vol met creperende coronapatiënten! Toch kwamen we ervan af zonder boete. Even verderop keken de bruine jongens verbaasd naar het tafereel. ‘In die straat komen we nooit meer,’ zeiden we tegen elkaar, opgelucht. ‘We mogen ons niet boven de wet stellen, zelfs niet als die wet belachelijk is,’ herinnerden we ons.

Drie dagen later wordt in Minneapolis een ongewapende, smekende zwarte man vermoord door een politieagent met een harde blik waar ik een spoortje triomf in denk te zien.

Agenten met vooroordelen zijn niet alleen een Amerikaans fenomeen. Voor België zijn er geen exacte cijfers, maar volgens een rapport van Amnesty International is de politie zich bewust van de neiging van veel agenten om etnisch te profileren. Volgens een grootschalig Nederlands onderzoek naar proactief politieoptreden is profileren een structureel probleem. Mensen met een andere achtergrond worden proportioneel veel vaker onnodig tegengehouden. Maar de politie wantrouwt ook mensen met een Nederlandse achtergrond die een volks accent hebben, volkse kleding dragen en kapsels die agenten met ‘de onderklasse’ associëren. Discriminerende agenten zijn niet alleen maar vervelend voor wie erdoor getroffen wordt, hun gedrag druist in tegen de antidiscriminatiewetten en zorgt voor etterende onvrede bij de getroffen groepen.

Ik herinner me het incident in de winkelstraat. Mijn lief is donker, wordt vaak als 'Marokkaan' nageroepen, maar wanneer hij naast mij loopt, lijkt hij als bij mirakel een stuk lichter. Zijn keurige kleding en de dito Nederlandse volzinnen waarin hij zich uitdrukt, maken hem ook minder verdacht. Omdat we er niet uitzien als het cliché van de crimineel dat de agenten in hun hoofd hebben, kwamen we weg met wat die donkere jongens in hun trainingspakken niet hadden durven te proberen. Regels die we nutteloos achten kunnen breken, zonder angst om met agenten in discussie te gaan: we zijn verwend.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234