De politie pakt betogers tegen de coronamaatregelen op in Brussel op zondag 25 oktober. Beeld BELGA
De politie pakt betogers tegen de coronamaatregelen op in Brussel op zondag 25 oktober.Beeld BELGA

Open Venster

‘Ik mis het open debat sinds het begin van de coronacrisis’

Heeft de versoepelingslobby zich mispakt? Nu de cijfers weer dramatisch slecht zijn, is het korte antwoord ‘ja’. Ik denk dat binnen de versoepelingslobby weinig of geen mensen zo’n zware tweede golf hadden verwacht. Maar daarmee is niet alles gezegd.

De virologen die nu al acht maanden bijna dagelijks in de media komen, halen hun gelijk. Al zou een meer open houding en empathie naar mensen die hun basisvrijheden terug willen of lijden onder de maatregelen, kunnen helpen om meer mensen mee te krijgen en samen deze crisis door te komen.

We hebben het allemaal graag over onze westerse waarden en normen, over open debat en vrijheid van meningsuiting. Dat heb ik gemist sinds het begin van de crisis. Doordat slechts één verhaal werd verteld, gingen sommige mensen op zoek naar andere verhalen. Soms nonsens, maar soms misschien ook wel interessante pistes. Te makkelijk wordt alles wat kritisch is, weggezet als complotdenken of egoïsme. Zo wordt het debat ontweken. Maar laten we toch in alle respect van mening verschillen, ook in moeilijke tijden.

We zien een verdeelde publieke opinie. Veel van de mensen die voor strenge maatregelen zijn, vinden het de schuld van anderen, die zich niet aan de regels hielden, dat er nu zo’n zware opstoot is. Vraag is natuurlijk of je kunt verwachten dat bijvoorbeeld jongeren, die 99,99 procent zekerheid hebben het virus te overleven, een jaar lang een beperkt sociaal leven willen leiden. Is dat wel realistisch? Zijn de (feestende) jongeren egoïstisch, of ontbreekt het de beleidsmakers aan empathie? De maatregelen zijn te breed, aldus de versoepelingslobby. De jongeren zullen de ouderen besmetten, aldus de voorstanders van een lockdown. Beiden hebben een punt. En er is meer onenigheid.

Aantal besmettingen:

5 à 7 procent is al besmet geweest met covid-19, werd ons afgelopen zomer verteld. Veel te weinig voor groepsimmuniteit. Maar klopt dat wel, vragen sommige critici zich af. Als er nu vijfduizend ziekenhuisopnames zijn bij 18 procent positieve tests, dan is het voorzichtig te stellen dat momenteel 10 procent van de Belgen besmet is met het virus. Tijdens de eerste golf waren er maximaal zesduizend mensen gehospitaliseerd op hetzelfde moment. Dus toen moet er meer dan 10 procent besmet hebben rondgelopen. Ook tussen de twee golven in raakten nog mensen besmet, dus kun je concluderen dat 25 à 50 procent van de Belgen al in contact is gekomen met het virus. Het kunnen detecteren van antistoffen geeft geen juiste weergave van het aantal besmettingen, aldus de critici. Die verdwijnen en zijn niet altijd op te sporen.

Sterftegraad:

Die bedraagt 0,5 à 1,5 procent, aldus Pierre Van Damme. Volgens de versoepelingslobby ligt het echter lager. De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC spreekt van 0,26 procent, epidemioloog John Ioannidis van Stanford University publiceerde op 14 oktober een rapport bij de WHO waarin sprake is van een sterftegraad van 0,23 procent. Voor mensen jonger dan 70 jaar geeft de studie het cijfer van 0,05 procent. Die cijfers tonen een groot verschil met de 3,4 procent waar initieel sprake van was. Ze verklaren meteen waarom het Westen, met de vergrijzing van de babyboomers, zo veel harder getroffen is dan bijvoorbeeld het Afrikaanse continent, dat een jongere bevolking heeft.

Onrechtstreekse slachtoffers:

Dat is een belangrijk punt van onenigheid. Volgens de voorstanders van strenge maatregelen is even in lockdown gaan niets vergeleken met wat de slachtoffers van covid-19 meemaken. We moeten ons sterk houden en volhouden. De volksgezondheid is belangrijker dan de economie. Vraag is of de mensen die dat stellen, het momenteel ook voelen aan hun portefeuille. De virologen en de ministers worden alvast doorbetaald. Leerkrachten die oproepen om de scholen te sluiten, worden ook doorbetaald. Zou men dezelfde mening hebben wanneer men 40 procent inkomensverlies lijdt, zoals vele kleine zelfstandigen of vrije beroepen? Het is een groot verschil of je ruim woont met tuin, een goede levenspartner aan je zijde en de zekerheid van je pensioen, dan wel of je die maatregelen als jonge alleenstaande zelfstandige op een appartement moet ondergaan. De eersten lopen beduidend meer risico bij besmetting, maar lopen geen risico op inkomensverlies. De laatsten lopen een beperkt risico, verliezen inkomen en de eenzaamheid kan zwaar doorwegen. ‘Volhouden’ begint voor een deel van die onrechtstreekse slachtoffers na zeven en een halve maand wat hol te klinken.

Mondmaskers:

Die draag je voor jezelf, maar vooral voor de ander. Het is een vorm van altruïsme. Eerst onnodig, later noodzakelijk en verplicht. De tegenstanders wijzen op de slechte luchtkwaliteit bij het dragen van een mondmasker. Met hoofdpijn als gevolg, een veel gehoorde klacht. Ook wijst men naar landen zonder mondmaskerplicht, zoals de Scandinavische landen of Nederland, waar niet meer besmettingen zijn dan in mondmaskerlanden zoals België of Spanje. In ons land is het aantal besmettingen niet beginnen te dalen na de invoering van de mondmaskerplicht, merken de tegenstanders op.

Nu de maatregelen verstrengen, zal de discussie er waarschijnlijk uit bestaan of die (veel) invloed hebben gehad wanneer de cijfers weer dalen. De versoepelingslobby zal dit mogelijk verklaren door groepsimmuniteit. De voorstanders van strenge maatregelen zullen hun gelijk claimen. Sowieso zullen de cijfers vroeg of laat weer zakken.

Ondanks alle verschillen zijn we het allemaal over één ding eens. We willen allemaal uit deze situatie, zo snel mogelijk en met zo weinig mogelijk slachtoffers. Rechtstreekse of onrechtstreekse.

Koen Zelderloo, via mail.

Hebt u ook een brief in de pen zitten? Mail naar openvenster@humo.be of vul onderstaand formulier in:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234