null Beeld Humo
Beeld Humo

ColumnHerman Brusselmans

‘Mijn literatuur heeft zoveel met kunst te maken als de bruine streep in de onderbroek van Mia Doornaert’

Herman Brusselmans gaat iedere week op zoek naar het verhaal achter een opvallende kop in de krant of op een nieuwssite.

null Beeld Humo
Beeld Humo

Ik ben zo moe dat ik m’n bed niet kan uitkomen zonder eerst nog minstens een uur te blijven liggen. Als ik op den duur toch ben opgestaan, heb ik zin om terug te kruipen. Een bad nemen kost mij zoveel moeite dat ik alleen m’n lichaam in het sop zet, maar niet m’n geest. En daarna, nog zoiets dat bijna onoverkomelijk is: het ontbijt! Uitgeput raak ik ervan, al bestaat het uit een kop koffie, een sigaret en verder niks. Ik heb geen zin om te eten. Vervolgens lijkt de dag begonnen te zijn, alweer zo’n dag weet je wel, waardoorheen ik me sleep alsof m’n Birkenstocks betonnen zolen hebben. Wat zal ik doen vandaag? Geen idee. Je zult zeggen: ‘Je kunt toch schrijven, want je bent een schrijver.’ Vroeger ja, toen was ik een schrijver, en van die pipo blijft alleen nog een schaduw over. Niettemin ben ik aan een roman bezig, getiteld ‘Het licht gloort nooit’, maar ik zit nog maar aan bladzijde 1, waarin het autobiografische ik-personage met moeite de kracht heeft om een kop koffie te maken en een sigaret op te steken. Op die manier raakt die roman nooit klaar, en wie ligt daar wakker van? Op romans in het algemeen en de mijne in het bijzonder zit ongeveer een half dozijn lezers te wachten, en als ze al die romans lezen, is het omdat ze uitzonderlijk, zo ongeveer één keer in de drie maanden, een paar minuten niks beters te doen hebben. Dus ik zit aan de computer, wil een volgend woord bedenken en dat woord weigert pertinent om bedacht te worden, laat staan dat ik op een fatsoenlijke wijze een hele zin bij elkaar geschreven krijg. Daarstraks slaagde ik er alsnog in, en de zin luidde: ‘Het regent godverdomme.’ Ik schrapte ‘godverdomme’, staarde een kwartier naar ‘Het regent’ en schrapte ook deze twee woorden, want het regende helemaal niet. Ik hield op met schrijven, en ging op de bank zitten. Ik had hoofdpijn, maagpijn, en het gevoel alsof er van die kleine spinnetjes in m’n oren rondkropen. M’n zicht was ook niet al te best. Ik kon nauwelijks de paraplubak in de hoek van de kamer zien. Wat staat die paraplubak daar trouwens te doen? Ik kreeg de neiging om ’m door m’n raam in de Leie te gooien, maar dat zou me nog meer uitputten.

Ik dacht: alles is ten onder gegaan, alles is voorbij, ik kan niet anders dan de totale opgave verwelkomen. Ik word volgende maand pas 64 en heb de fut van een man van 84 die in een halve coma ligt. Of maak daar een hele coma van. Ben ik depressief? Heb ik een burn-out? Ben ik in wezen zo ziek als een hond? Drie vragen waarop het antwoord gerust ‘waarschijnlijk wel’ kan luiden. Is er een oplossing? Wel, ik zou het leven zoals ik het tegenwoordig ervaar vaarwel kunnen zeggen, en me terugtrekken in een plaats waar niks meer moet, waar niks meer van mij verwacht wordt, waar niks meer me nog doodvermoeider kan maken dan ik al ben. Zo’n plaats zou binnenkort wel eens de Sint-Martinuskerk in Baarle kunnen zijn. Een aantal mensen wil dat godshuis verbouwen tot een rusthuis voor kunstenaars. De vraag is: wie komt in aanmerking? Ben ik een kunstenaar? In de verste verte niet. Ik ben een pringelaar, een broebelaar, een onnozelaar. Ik heb zoveel kunst voortgebracht als een kaalgeschoren aap die z’n pruik niet kan terugvinden. Ten eerste: literatuur is geen kunst. En ten tweede: mijn literatuur heeft met kunst zoveel te maken als de bruine streep in de onderbroek van Mia Doornaert, de arme sloor. Wat ik eventueel zou kunnen doen, is een canvas, verf en enige penselen kopen, een paar schilderijen bij elkaar kliederen, die tonen aan de directeur van het rusthuis in Baarle, en zeggen: ‘Kijk eens wat een kunstenaar ik ben! Mag ik alsjeblief naar binnen? Krijg ik een kamer die hermetisch kan worden afgesloten?’ De pest is, ik kan helemaal niet schilderen. Ik schilder als een 6-jarige, als een blinde zonder handen, als Mondriaan maar dan zonder kleuren en lijnen en vorm en structuur en ideeën. Ik haat Mondriaan. Ik haat alle schilders. Ik haat alle kunstenaars. Ik haat alle schrijvers. Ik haat iedereen. Ik haat mezelf. Maar in een afgesloten kamer in het rusthuis van Baarle op bed liggen, dat zie ik wel zitten. En een prachtige, slechts uit afgezoomde lucht bestaande engel mag me dagelijks een kop koffie en een sigaret brengen. De gelukzaligheid zou me eindelijk toelachen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234