Open Venster

‘Ons systeem moet vroeg of laat crashen’

Met aandacht heb ik het artikel met Geert Noels en Geert Meyfroidt in Humo 4156 gelezen. Vooral de visie van Geert Noels was voor mij geen verrassing, aangezien ik ook al zijn boek ‘Gigantisme’ had gelezen. En ik ga grotendeels akkoord met zijn analyse. Ik vind het alleen zeer merkwaardig dat hij het idee van een expertenregering afkeurt, terwijl hij zelf beseft dat de huidige particratie in België er ook niet meer in slaagt om tot echt beleid te komen. Als je alles goed en wel beschouwt, is het pas sinds de volmachtenregering geïnstalleerd is - en het is eigenlijk de Veiligheidsraad die tegenwoordig de touwtjes in handen heeft - met daarin een zware invloed van de Gees, dat we erin slaagden om effectieve maatregelen tegen het virus te nemen. Dat experten daar in de communicatie ook het voortouw nemen, stoort me geenszins. Ik heb zelfs liever de uitleg van iemand die kennis van zaken heeft, uit de eerste hand komt er minder ruis op de lijn dan via ‘horen zeggen’. En bovendien hoeven deze experten hun woorden niet te wegen, omdat ze niet herverkozen willen worden. Andere uitersten vind je in de Verenigde Staten, waar Trump zijn experten de mond snoert en zaken verkondigt met als enige doel zich populair te maken in aanloop naar de volgende verkiezingen. Is dat dan wat we willen? 

Een zeer interessante theorie die voor mij perfect uitlegt waar het in onze samenleving fout loopt, is ontwikkeld door de inmiddels overleden prof. Bernard Lietaer in zijn ‘Law of Sustainability’. Daarin stelt hij dat een ecosysteem moet streven naar een goede balans tussen efficiëntie en veerkracht. Zuivere efficiëntie werkt niet, zuivere veerkracht trouwens ook niet. En daar knelt volgens deze theorie het schoentje: we zijn in onze samenleving zo verslaafd aan efficiëntie en kortetermijndenken, en de incentive om efficiëntie in systemen te brengen is zoveel groter dan om veerkracht in te bouwen, dat de systemen vroeg of laat  crashen. Dat zien we in de financiële crisis van 2008, nu met de coronacrisis met de besparingen in ons gezondheidssysteem, maar bv. ook in het klimaatdebat. Prof Lietaer stelt zelfs dat idealiter de geldsystemen aangepast worden. Een optie is geld weer te laten ‘backen’ door echte waarde: sinds Bretton-Woods en het loslaten van de goudstandaard is ons geld een pak efficiënter geworden, en we hebben sindsdien ook meer crashes gezien, omdat geld tegenwoordig veel makkelijker wordt aangemaakt. Een andere optie is een complementair geldsysteem dat duurzaamheid bevordert. Eén land in Europa heeft al zo’n munt: Zwitserland heeft de WIR, die dient als een buffer in crisistijden. Deze visie is niet links of rechts, en heeft eigenlijk weinig met de huidige politieke tegenstellingen te maken. Wel is het een pleidooi tegen het ver doorgedreven kapitalisme. De analyse van Geert Noels in ‘Gigantisme’ is eigenlijk alleen maar een uiting van die overdreven efficiëntie. Waarom is in deze coronatijden, waarin we zien dat ons systeem aan het crashen is (het feit dat iedereen nu naar de overheid aan het kijken is voor ondersteuning, is een veeg teken), geen aandacht voor deze theorieën?

Geert Machtelinckx, Brakel.

Hebt u ook een brief in de pen zitten? Mail naar openvenster@humo.be of vul onderstaand formulier in:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234