heleen debruyne teaserBeeld Humo

ColumnHeleen Debruyne

‘Onze vrijheid koppelen aan onze gezondheid? In feite is het een vorm van doorgeslagen controledrift’

‘Zonder gezondheid geen vrijheid,’ speechte premier Alexander De Croo toen hij de nieuwe, zwaardere coronamaatregelen aankondigde. Ik knikte, aanvankelijk. Het lijkt me redelijk dat ik voor de duur van de pandemie de vrijheid opgeef om mensen in het gezicht te hoesten of op dichter dan anderhalve meter te naderen – je kunt niet aan iemand zien of zij of hij risicopatiënt is. Over het precieze nut van elke individuele maatregel valt te discussiëren, maar in de grond komen ze er allemaal op neer dat wij gevraagd worden bepaalde vrijheden op te geven voor de gezondheid van de samenleving. Volgens de ethische richtlijnen van de UNESCO hoort dat ook zo: ons recht op gezondheid kan in tijden van pandemie alleen gegarandeerd worden door het naleven van onze plichten jegens de gezondheid, op individueel en collectief niveau. En onze plicht is: de regels gehoorzamen. Alweer: klinkt redelijk.

Maar langzaam begin ik het een beetje verdacht te vinden, die gratuite koppeling van vrijheid aan gezondheid, van plicht aan recht. We raken er nu aan gewend de ander te zien als een bedreiging voor onze eigen gezondheid. De ander is de superverspreider, zit te lang op café, ziet te veel mensen, door de roekeloosheid van de jongeren is mijn bed op intensieve zorgen bezet.

Premier Alexander De Croo kondigde vrijdag nieuwe coronamaatregelen aan.Beeld BELGA

Wat als dat vaccin dat ons al maanden beloofd wordt er eindelijk komt, maar die manier van denken er zo diep inzit dat we er niet meer van af raken? Excuseer, hoor, maar u hebt te veel vrijheid genomen om suikers en lege koolhydraten te eten, als u ziek wordt, neemt u het ziekenhuisbed in van een yogaleraar die elke dag quinoa eet. We zullen de kost van uw ziekteverzekering moeten verdubbelen, dat is alleen maar fair. Tja, twintig jaar gerookt… Nee, u verdient die dure kankerbehandeling niet. U wist toch dat artsen minstens een halfuur beweging per dag voorschrijven? U zit liever te gamen, zegt u? We zullen een bewegingsplan voorschrijven waar u zich moet aan houden – zo niet, gaat u meer betalen. Oei oei, u had geen mondmasker op toen u verkouden was? Dat zullen we moeten melden aan uw werkgever. U draait op voor de kosten van het ziekteverzuim van de collega’s die u besmette.

Als je het zo bekijkt, is het koppelen van vrijheid aan gezondheid een doorgeslagen controledrift. Maar niet alles valt te controleren. Er zijn statistieken, maar er zijn ook uitzonderingen. Iemand die elke dag quinoasalade eet kan door zijn genetische opmaak ook te zwaar zijn. Het is zeer waarschijnlijk maar niet zeker dat de kanker van een roker door de sigaretten komt. Hier en daar velt de griep een kerngezond iemand. Volledige controle is een illusie. Sommige ongezonde keuzes zijn geen echte keuzes – nicotine is verslavend, verslaving is een ziekte. Wie weinig geld heeft, kan geen quinoa kopen. Het zou me geruststellen als de premier erbij vertelt dat hij nu met veel schroom gezondheid aan vrijheid koppelt, maar dat hij belooft die twee weer zo snel mogelijk van elkaar los te maken.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234