Beeld BELGA

Open Venster

Racisme op school: ‘Deel uitmaken van een volk dat zijn identiteit aan anderen oplegt, dat wil ik niet’

Ik las in Humo 4174  een pakkend artikel over racisme en discriminatie in het onderwijs, getiteld: ‘Racisme op school: een levenslange wonde’. In het artikel komt een verscheidenheid aan stemmen aan bod: getuigenissen van leerlingen, leerkrachten en mensen die in hun professionele leven bezig zijn met racisme. Het gaat over directe en verborgen discriminatie en hoe die blijvende littekens achterlaten. Ook de PISA-resultaten worden aangehaald, waaruit blijkt dat Vlaanderen het zeer slecht doet op het vlak van gelijke kansen voor leerlingen met een migratieachtergrond. Verschillende studies bevestigen ook dat de lagere verwachtingen die leerkrachten hebben tegenover die leerlingen, een grote rol spelen. In het artikel lees ik: ‘We moeten er alles aan doen om dat wij-zij-gevoel te doorbreken.’ Juist. Het is van immens belang om ons samen te herdefiniëren als ‘ons’, als we dat probleem willen aanpakken.

Aan het einde van het artikel komt minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) aan het woord. Op de stelling van Humo dat de nadruk op de Vlaamse identiteit onrechtstreeks voor meer discriminatie zou zorgen, antwoordt hij: ‘Het tegendeel is waar. Er is geen sterker antigif tegen racisme dan een gedeelde identiteit. We nodigen iedereen uit om samen met ons Vlaming te worden, ongeacht herkomst of achtergrond. We hebben zo’n bindmiddel net nodig, als we het primitieve racisme definitief achter ons willen laten.’

Als we aanvaarden dat we er alles aan moeten doen om dat wij-zij-gevoel te doorbreken, is die stelling inherent problematisch. Een gedeelde identiteit zou inderdaad een goede manier zijn om racisme te bestrijden. Iedereen uitnodigen om samen met ‘ons’ Vlaming te ‘worden’, doorbreekt dat wij-zij-gevoel echter helemaal niet. Het nodigt ook niet uit tot een gedeelde identiteit. Op die manier legt de minister net een specifieke identiteit, ‘de Vlaamse’, op aan anderen – mensen met een migratieachtergrond. En dat om Vlaming te kunnen worden. Want, zo lijkt minister Weyts te suggereren, Vlaming bén je niet zomaar door in Vlaanderen op te groeien of je thuis te hebben, toch niet als je buitenlandse roots hebt. Voor hen geldt dat je Vlaming wórdt, door je de Vlaamse identiteit eigen te maken. Het lijkt me zeer moeilijk om dan nog  van een gedeelde identiteit te spreken.

Als dat vereist is om Vlaming te worden, dan weet ik niet of ik een Vlaming ben. Ik weet niet of ik dan een Vlaming wíl zijn. Ik ben geboren en getogen in Vlaanderen en ik heb geen druppel buitenlands bloed door mijn aderen stromen – niet dat dat relevant zou mogen zijn. Maar deel uitmaken van een volk dat zijn identiteit aan anderen oplegt, onder de verhullende woorden dat we dan een identiteit ‘delen’, dat wil ik niet. Een gedeelde identiteit creëer je samen, die leg je niet op. Zolang de minister van Onderwijs niet kan inzien dat ook die uitspraak polariserend is en zo racisme in de hand werkt, zijn we nog mijlenver verwijderd van een oplossing voor het probleem van racisme op school.

Merel Vrancken, assistent grondwettelijk recht, Universiteit Hasselt.

Hebt u ook een brief in de pen zitten? Mail naar openvenster@humo.be of vul onderstaand formulier in:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234