Stella Bergsma.Beeld © Humo

Open Venster

Stella Bergsma: ‘We hoeven echt niet altijd lief te zijn. Wat frisse mannenhaat kan geen kwaad’

Lieve Heleen,

Op Facebook sprak ik je al over je column in Humo 4179. Je schreef over Pauline Harmange en haar manifest ‘Moi, les hommes, je les déteste’. In Frankrijk en België is het een hot topic, maar in Nederland is het nog niet echt doorgedrongen. Behalve bij mij dan. Als regeringsadviseurs je boek willen verbieden, heb je mijn aandacht. Gevaarlijk gedachtegoed heeft me altijd geïntrigeerd; in mijn eigen manifest stel ik dat vrouwen niet gevaarlijk genoeg zijn en daarmee op achterstand komen. Dus wat mij betreft ongezien: hup, Pauline! Maar jij vindt het tegenovergestelde.

‘Van je medefeministen moet je het hebben,’ schrijf je. Volgens jou zorgt de Franse schrijfster er eigenhandig voor dat het frame van de mannen hatende feminist weer springlevend raakt. Daar geloof ik helemaal niets van. Als je kijkt naar de staat van dienst van misogynie versus die van misandrie, dan staat die laatste echt nog in de kleuterschoenen. Voorzichtig zette ze de eerste wankele stapjes in de vorm van het ‘SCUM Manifesto’ van Valerie Solanas, en in de jaren 70 was er een handjevol feministen dat riep dat je niet met je onderdrukker naar bed moest gaan. Maar dat alles haalt het niet bij het systematisch negatieve gedachtegoed over vrouwen door de eeuwen heen. Van ‘Malleus Maleficarum’ tot de Bijbel. Van Homerus tot Houellebecq. Vrouwenhaat als norm, wijdverbreider dan corona en met een R-waarde van ver boven de één. Het was, en is in veel gevallen nog steeds, het water waarin wij zwemmen. 

Je zou denken dat verzet daartegen op veel begrip kan rekenen, maar niets is minder waar. Iedere stap richting rechtvaardigheid hebben vrouwen moeten bevechten. Iedere vorm van kritiek op de status quo is altijd weggezet als geschreeuw van boze heksen, wat een grove gotspe is, omdat heksen juist het schoolvoorbeeld zijn van pure, onversneden misogynie. Vrouwen die voor zichzelf opkomen betichten van misandrie is altijd effectief geweest om ze monddood te maken, een val voor feministen. De werkelijkheid is dat vrijwel iedereen in de geschiedenis gehaat is – vrouwen, joden, zigeuners, mensen van alle kleuren van de regenboog en van alle letters van het lhbtq-alfabet – en dat juist mannen de dans altijd ontsprongen zijn. Iedereen wordt in schappen geschoffeld, op hopen geflikkerd, vernederd, verkracht of zelfs vermoord voor wie ze zijn, maar juist voor kerels wordt vaak een oogje toegeknepen.

Nu ben ik helemaal geen voorstander van haat of generaliseren, maar wel van denken. En dit geeft te denken: hoe komt het dat mannen nooit de lul zijn geweest? Er zijn geen theorieën bedacht over hun rondzwevende testikels, waardoor ze last hebben van neurotische oorlogsdrift. Hun penis is nooit gemeten, ze hoefden hun kledij niet aan te passen en mochten altijd voor in de bus. Op wat wijvengezeik in de kroeg na krijgen ze gemiddeld minder kritiek dan bijna alle anderen. Ze zijn verwend. Terwijl ze toch echt wel dingen hebben gedaan waar op valt af te dingen, Sterker nog: waar je, zeker als vrouw, witheet over kunt zijn, of op zijn minst wantrouwig van wordt.

Pauline Harmange stelt dat het bevrijdend is voor vrouwen om die gevoelens te verwoorden. Ik ben geneigd het met haar eens te zijn. In de lange lijn van kritiek op alles en iedereen mag wat frisse mannenhaat natuurlijk niet ontbreken. Als we als vrouwen alleen lief voor heren moeten zijn omdat er anders niet naar ons wordt geluisterd, trappen we in de feministenval. Er moet namelijk sowieso naar ons geluisterd worden. We hoeven niet te dansen voor patriarchaatkaakjes. Bovendien is alleen maar lief zijn betuttelend. Ik ben vriendelijk tegen mensen als ze het verdienen. En mannen zijn mensen.

Juist uit liefde ben ik soms ook onaardig. Ik neem de ander serieus genoeg om ook mijn misnoegen te uiten. Liefde uit angst om iemand weg te jagen, zoals jij ons feministen adviseert, Heleen, is onecht. En zoals je zelf schrijft: het is vermoeiend. Omdat je een deel van jezelf, je onvrede moet onderdrukken. Echte liefde verdient ons helemaal, verdient eerlijkheid. En ik voel juist veel echte liefde voor mannen. Ik zeg het nog maar een keer, want voor ik het weet, word ik voor mannenhaatster uitgemaakt. Misschien zelfs wel door jou, Heleen. Van je medefeministen moet je het hebben, tenslotte.

Stella Bergsma, via mail.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234