null Beeld Jeroen Los
Beeld Jeroen Los

humoStomerij Lanoye

Tom Lanoye: ‘Bart De Wever, als je identiteit op haar grondvesten davert na kritiek op ‘F.C. De Kampioenen’, heeft ze dan ooit bestaan?’

Tom Lanoye

‘Woke vernietigt onze cultuur!’ Onder die apocalyptische titel gaf de parttimeburgemeester van Antwerpen onlangs een lezing aan de universiteit van een andere stad, Leuven. In zijn eigen stad wordt de toekomst van cultuurstudenten nu al vernietigd. Door het stadsbestuur zelf, zonder overleg en voor alvast minstens drie jaar. ‘Broodnodige besparingen! In álle sectoren!’

Lees ook

Hoe Antwerpse Cultuurschepen Ait Daoud letterlijk wegrende uit de Radio 1-uitzending

Alle sectoren? Niet echt. Op het kabinet van Els van Doesburg werd wel nog voldoende stadspoen gevonden om, tersluiks en op een holletje, het geschonden graf te restaureren van August Borms. Een veroordeelde en geëxecuteerde nazicollaborateur die in Wereldoorlog II vier jaar lang nagenoeg ging slapen met een gestrekte rechterarm. Van alle nazi­misdaden was Borms zowel uithangbord, vergoelijker als wegkijker. Met inbegrip van de massale Jodenrazzia’s die het Antwerpse stadsbestuur in de zomer van 1942 zelf heeft uitgevoerd. Toen wel in nauw overleg, zij het met de moffen. De meeste weggevoerde Antwerpenaren hebben na hun liquidatie in de vernietigingskampen geen enkele zerk gekregen. Een schending boven op hún schending.

Als het had afgehangen van Borms en de vele griezels rond hem, hadden wij nooit een parlement of een democratisch gekozen regering gekregen. Wel een nazistisch-­elitaire ‘Vlaamsche Landsleiding’ die algemene verkiezingen niet nodig achtte om haar almacht uit te oefenen. Bij het opzetten van deze Landesleitung Flandern was Borms in 1944 lijfelijk aanwezig. Als vluchteling. Samen met de rest van het Horrorkabinet der Vlaamse Zwarthemden: Jef Van de Wiele, René Lagrou, Pol Le Roy, Robert Verbelen… Google deze heerschappen maar eens. Je weet niet wat je leest. Benieuwd wie van hen straks de Vlaamse canon haalt, en wie van hen opnieuw zal worden weggemoffeld uit onze collectieve memorie. Samen met het hele fenomeen genaamd de Vlaamsche Landsleiding.

Die was nochtans geen voetnoot. Terwijl haar leden vergaderden, op Duits grondgebied en op kosten van Heinrich Himmler himself, werd achter hun rug het reeds bevrijde Antwerpen door Hitlers gewillige beulen aan gruzelementen geschoten met vliegende bommen. Een klein Marioepol avant la lettre. Tweeduizend doden, vele duizenden gewonden en verminkten. Alle veroorzaakt door de broodheren van Borms, die zelf onverminderd hoopte Antwerpen te hérbevrijden, met de zegen van zijn Führer. Toch noemen de Vlaamse elites Borms en de zijnen nooit eens vernietigers, of minstens beschadigers, van de in oorsprong sociale Vlaamse Zaak. Integendeel. Oorlogscriminelen als hij en Cyriel Verschaeve worden blijvend gehuldigd als waren ze reine wegbereiders van het huidige Vlaanderen. Gelet op de koers van het huidige Vlaanderen is dat misschien niet eens een foute inschatting.

Bij die koers hoort ook koppige stilte. Wat vinden de coalitiepartners van Els van Doesburg eigenlijk van haar demarche? Op het begraafpark van Merksem zijn een honderdtal graven ineengestuikt of gevandaliseerd. Al jaren. Waarom werd alleen dit ene geval gerestaureerd, met zo’n opmerkelijke spoed? Hoeveel bedroeg de factuur? Konden het Bormshuis en de daarmee verbonden IJzer­wake niet zelf een ­omhaling organiseren? Hoopt Van Doesburg zo stemmen binnen te rijven van Vlaams Belangers, op de kap van onze stadsfinanciën? Het zijn evidente vragen, maar Jinnih Beels van Vooruit is tegenwoordig geen flapuit. Wat vindt dan haar collega Tom Meeuws? Of de enige schepen voor Open VLD – sorry, haar naam schiet mij nog altijd niet te binnen. Wat vinden de nabestaanden van Joodse slachtoffers – André Gantmann, Claude Marinower, Michael Freilich? Wat vinden onze rabijnen? Alsook de directeuren van de stadsscholen die door de kompanen van Borms werden ‘gezuiverd’ totdat ze Judenfrei konden worden verklaard?

Ik ben trouwens benieuwd of ook dat laatste feit vermeld zal worden in de aanstaande staatscanon die ons moet leren hoe we Meer Deugdzame Vlamingen kunnen worden. Dankzij een voorgekauwde kijk op ons aller verleden.

HAGENPREEK

Snel terug naar het heden en de studenten van Leuven. Zij kregen een primeur. De allereerste hagenpreek in wat een landelijke verkiezingstournee moet worden van voorzitter-voor-het-leven Bart De Wever. In advertenties voor deze eerste editie hadden de Leuvense jongeren gemakshalve de Vlaamse identiteit zelf nog eens samengevat. Volgens hen zijn dit haar belangrijkste zuilen, die met­een ook het meest gevaar lopen. ‘Of het nu gaat om kerstmarkten, afleveringen van ‘F.C. De Kampioenen’ of onze studentikoze tradities: bijna wekelijks neemt woke onze cultuur onder vuur.’

Goeie grutjes… Wie zou bij zo’n sombere balans inderdaad níét aan het huiveren, huilen en zwalpen slaan? Het mag al een godswonder heten dat we, bij zulke smerige en fundamentele aanvallen, überhaupt nog een eigen identiteit en cultuur overhouden. Al kun je dat argument ook omkeren. Indien je identiteit al op haar grondvesten davert na wat overtrokken kritiek op drie aangebrande moppen uit ‘F.C. De Kampioenen’, is ze dan wel nog het verdedigen waard? Is ze dan al niet lang en breed de pijp uitgegaan? En heeft ze eigenlijk wel ooit bestaan?

De bovenstaande zinnen geven met­een het probleem aan van elke discussie rond woke: het is nooit een discussie. Het is altijd aan alle kanten een gesloten circusring vol hysterisch cabaret, platte uitlokking en gretige rookspuiterij. Geen hond weet exact wat met woke wordt bedoeld, maar iedereen wil dat vooral zo houden. Dan kun je alles wat jou niet bevalt uitschelden voor ‘woke’ en ‘het wezenskenmerk der moderne watjes’. Iets wat jouzelf tegelijkertijd verheft tot stoere burgermansheld. Twee vliegen in één klap. In deze tijden heet dat al ‘debat’.

Niemand kent de ­officiële woordvoerders of ­centrale overlegorganen van woke, want die bestaan niet. Voor zover zich toch spreekbuizen aandienen, spreken die elkaar geregeld en ergerlijk tegen. Niettemin wordt elke uithaal van ieder van hen met­een grotesk vertekend of opgeblazen door de rechtse trollenlegers op het net. Zij zouden de term woke zelf uitvinden indien hij al niet bestond. Hij levert immers een perfect lapmiddel om het niet te hoeven hebben over ware problemen en werkelijk stinkende dossiers. Zo werkt nu eenmaal The Culture War. Wil je iets niet bespreken? Begin dan over iets anders.

In het geval van voorzitter-­voor-het-leven De Wever zou je, in plaats van een lezingen­reeks over de term ‘kerstmarkt’, toch minstens één uiteenzetting verwachten over de oorlogswinsten van de oliebedrijven die Antwerpen tot één van de grootste petrochemische havens ter wereld maken. Heeft Bart zelf al met hen contact genomen om te eisen dat ze eindelijk over de brug komen met het leeuwendeel van hun ranzig verworven bloedgeld? Een hele lezing hoeft hij er niet eens aan te besteden. Eindelijk een helder standpunt kan volstaan.

Samen met een helder antwoord aan Kurt ­Deketelaere. Dat is een próf uit Leuven. Specialiteit milieurecht. Hij beweerde in Knack dat zelfs bedrijven als Umicore en Arcelor Mittal meer doen voor klimaat en duurzaamheid dan de hele Vlaamse regering tezamen. Nou! Als daar geen mooie onemanshow in zit, bij wijze van antwoord! Nog gezwegen van het mestactieplan, het boerenprotest, de geflopte war on drugs, het PFOS-debacle, de zwevende kabels van Ventilus, de dia­mantsector die hier amper taksen betaalt en elders de oorlog van Poetin fors financiert, de tienjaarlijkse verdubbeling van onze kinder­armoede naast de tienjaarlijkse verdubbeling van propagandakassen van onze politieke partijen… Enzoverder, enzovoort. Maar daar hebben we het dus allemaal niet over. Toeval is dat niet. Daar dient ‘woke’ namelijk voor. Om het dáárover niet te hebben, maar des te meer over kerstmarkten, Zwarte Pieten, ‘F.C. De Kampioenen’ en genderneutrale wc’s aan universiteiten. Niet eens in Leuven, maar steevast ergens in de binnenlanden van Alabama.

In se gaat het dus om een kinderachtig en ordinair afleidingsmaneuver. Moet je het dan wel doen? Wat ik deed hierboven, bedoel ik: dieper ingaan op het gestook van de antiwokewappies? Met hun gulzige gelamenteer en hun gedreig, elke keer weer? Over de teloorgang van onze godganse beschaving, zodra zij hun zin niet krijgen?

Nee, verstandig is dat niet. Wat je ook zegt of schrijft, je speelt hun tactisch in de kaart. Maar tegelijk is het wel verdomd vette lol. Ik hou nu eenmaal van gesloten circusringen en onbedaar­lijke hysterie. Ze vormen, zeg maar, de zuilen van míjn identiteit. Laat ik hier dus eindigen met een cliffhanger van jewelste. De volgende keer zal ik nog uitgebreider ingaan op kerstmarkten, studenti­koze rituelen en genderneutrale wc’s! In een beklijvende ­nieuwe aflevering van ‘Woke – the Musical (Part II)’!

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234