FC United, Romelu Lukaku Beeld VRT
FC United, Romelu LukakuBeeld VRT

ColumnTom Lanoye

Tom Lanoye: ‘Geen racisme in de pers? Kijk dan naar Doorbraak.be over ‘mensaap’ Lukaku”

‘Pallieterke-Voor-Snobs-Online.’ Zo omschreef ik het webmagazine Doorbraak.be hier al eerder. Het poseert als een journalistiek project, maar is een propaganda-speeltje. Een digitaal salon waar het cordon sanitaire tegen extreemrechts onder overbetaalde publicisten wordt weggemasseerd, in de hoop dat zulks binnenkort ook gebeurt op het politieke voortoneel.

Dit is een ingekorte en bewerkte versie van de column die in Humo verscheen op 23 juni 2020.

Om de symboliek in de term doorbraak geloofwaardig te ensceneren is er echter meer nodig dan steeds hetzelfde schrijvende rariteitenkabinet der Vlaams-nationale elites. Dat brengt ons bij de tweede rol van deze website. Olifantenkerkhof van de journalistiek. Een woonzorgcentrum voor seriële ratés, voortijdig uitgeblusten en structureel ongetalenteerden.

Gooi daar nog wat Apartheids-nostalgici overheen, een paar pseudo-dwarse excuustruzen, een handvol rijkeluiszonen en een roedel regelrechte schedelmeters, en iedere doorgewinterde eindredacteur beseft vanzelf: deze tent zal gebrek hebben aan van alles — diepgang, fact-checking, elementaire redactie — behalve aan kopij.

Een van de hofleveranciers is een ex- theaterdramaturg, ex-docent, ex-communicatieconsultant en ex-uitgever/ex-hoofdredacteur van een ex-filosofisch blad. Zijn nom de plume is Johan Sanctorum, zijn roepnaam Johan Krankjorum. In de afgelopen maanden liet hij zich niet onbetuigd bij wat in zijn kringen steevast ‘het misbruik van de spijtige dood van Floyd’ heet. ‘Links lijdt aan victimisme en racismomanie. De heksenjacht op zogenaamde racisten is vooral gericht op het beperken van de vrije meningsuiting en het ondergraven van onze rechtsstaat.’

Dat ‘victimisme van links’ — dat is natuurlijk een kanjer van een projectie. Klagen en slachtofferisme, je hoeft ze aan uitgerekend flaminganten niet uit te leggen. Ze blijven al zeventig jaar lang de helft van hun familie en politieke voorvaderen bestempelen als slachtoffers van ‘de repressie’. Zo heet volgens hen de berechting van nazi-collaborateurs. Woorden als ‘neger’ en ‘negerin’ beschouwen ze als onaantastbare parels in hun woordenschat, maar noem ze zelf één keertje ‘zwartzak’ en ze liggen dagenlang van verontwaardiging te loeien in de goot.

‘Victimisme?’ De term rijmt op kaakslagflamingantisme zoals geeuw rijmt op leeuw.

TITELSTRIJD

In september 2019 schreef Johan Krankjorum voor Doorbraak een column getiteld ‘Mensaap neemt strafschop (en scoort)’. De mensaap in kwestie was Romelu Lukaku, die bij zijn tweede match voor Inter Milaan bedolven werd onder een tsunami van oerwoudgeluiden. Volgens victimisme-specialist Krankjorum was dat geen rituele groepsvernedering, maar de normaalste zaak van de wereld. Ik citeer: ‘De kreet “Aap, keer terug naar Afrika” is volkshumor, door het spel geïnspireerd. Voetbal fungeert als uitlaatklep voor mensen aan de onderkant van de samenleving die het met de veelbelovende politiek “hebben gehad”. Hier mag en moet dus gescholden en uitgelachen worden!’

Dat Lukaku riant wordt betaald en als iets té goed geïntegreerde Vlaming zijn spaargeld zelfs belastingvrij parkeert in Luxemburg, vond Johan Krankjorum een extra grond voor uitlaatkleppende apenkreten van behoeftige tifosi. Voor het gemak nam hij aan dat eigenaren van peperdure businessboxen nooit meejoelen of met bananen gooien, en dat op de tribunes nooit een Afrikaan zit die het ook weleens ‘gehad zou kunnen hebben’ met telkens weer datzelfde gejoel tegen iédere zwarte speler op iéder veld, ook dat van onbetaalde amateurs… In de kop van ex-filosoof Krankjorum blijft een Volk met Hoofdletter nu eenmaal eeuwigdurend homogeen en hagelwit. En dus bij voorbaat vrijgepleit van ieder wangedrag. Hooligans die een antieke binnenstad verbouwen? Volgens Krankjorum zal ook dat wel weer vertederende folklore zijn. Reizend volkstheater voor knuffelcrapuul.

TITELSTRIJD

Doorbraak beleefde, zeg maar, een historische doorbraak. Hoofdredacteur Pieter Bauwens haalde voor het eerst in zijn loopbaan een stuk offline, na een tsunami van protesten in de echte media. ‘Er zijn grenzen aan het fatsoen,’ verantwoordde hij zijn beslissing. ‘We verontschuldigen ons voor deze fout bij allen die door deze tekst gekwetst en beledigd werden, de heer Lukaku als eerste. Excuus ook aan onze lezers. Jullie verdienen beter van ons!’

De hoofdredacteur mispakte zich echter deerlijk. Aan zijn bloedeigen lezers, bedoel ik. Zij vonden dat ze juist meer van hetzelfde verdienden. En ze gaven dat te verstaan middels een victimistische tsunami. Ik citeer: ‘Van de blanken mag alles gezegd worden, van de niet-blanken niets.’ ‘Met deze ongepaste verontschuldigingen verliest onze site zijn bestaansreden.’ ‘De Wet van de Politieke Correctheid staat nu zelfs boven de Grondwet.’

En zie: de dapper leidende hoofdredacteur volgde na twee weken van gezeur en financiële dreigementen alsnog zijn lezers en hij schreef een stukje dat ‘de rangen moest sluiten’. Daarbij genoeg ruggengraat inleverend om voortaan als ongewerveld weekdier door het leven te gaan.

De woorden fatsoen, fout en verontschuldigingen waren spoorloos verdwenen en de schuldvraag belandde in de schoot van anderen. Ik citeer: ‘De column getiteld “Mensaap Lukaku neemt strafschop” veroorzaakte een storm, hoofdzakelijk door de titelkeuze waarvan blijkbaar niet iedereen de dubbele bodem begreep. De beschuldiging van “racisme” duwde ons echter in de verdediging, daarom werd het stuk offline gehaald. Wij hebben geen zin om de kostbare bijdragen van donateurs en abonnees te verspillen aan proceskosten of schadevergoedingen.’

Het afrondende compromis valt ronduit Belgisch te noemen. Johan Krankjorum (‘Ik neem geen woord terug!’) werd opnieuw in de armen gesloten, maar het gewraakte stuk zou alleen nog te lezen vallen op zijn private site. Weliswaar onder een licht gewijzigde titel. ‘Hominide Lukaku neemt strafschop.’

Dus toch één woord teruggenomen. Humor onder toogfilosofen.

Is de kous daarmee af? Ik ga daar niet over. Ik blijf wel zitten met twee vragen. Ten eerste: wie zijn ze eigenlijk, de gulle donateurs van dit open riool? Situeren ook zij zich aan de onderkant van de samenleving, waar bananen sneller voor het oprapen liggen dan een uitkering? Of zitten er een paar goedgespekte politieke partijkassen voor iets tussen?

En tweedens: wat denkt die ene Belg van dit krakkemikkige compromis? Hij is beroemder en geliefder dan alle tekstleveranciers van dit land tezamen. Als je de kloten bezit om hem de eerste keer je excuses aan te bieden, moet je hem dan de tweede keer niet vragen of hij inderdaad alleen maar aanstoot heeft genomen aan een titel, en niet ook aan het stuk eronder?

Was Doorbraak écht een journalistiek medium, dan had ze die vraag allang zelf voorgelegd aan Romelu Lukaku. Het kan nog altijd. Ik denk niet dat zíjn oordeel inmiddels is veranderd. En blijkens zijn medewerking aan FC United geeft hij die graag mee.

Tom Lanoye

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234