null Beeld Jeroen Los
Beeld Jeroen Los

humoStomerij Lanoye

Tom Lanoye over de war on drugs: ‘Wat als we nu al eens begonnen met cannabis en coke te legaliseren?’

Tom Lanoye

Ik woon terribel dicht bij Deurne, Merksem en de Turnhoutsebaan. Dus met het oog op een veiliger bestaan heb ik de afgelopen tijd een verhuis overwogen naar Molenbeek. Dat is een wijk met een pittig karakter, maar mochten dáár de voorbije maanden evenveel bommen en granaten zijn ontploft als bij ons? Mochten daar evenveel salvo’s zijn gelost op winkelruiten? Mocht daar de fik gestoken zijn in evenveel viswinkels zonder vis en pannenkoekenhuizen zonder pannenkoeken? Dan zou niet alleen Donald Trump spreken van de Mother of all Hellholes. Ook de Vlaamse fine fleur zou spreken van een reddeloos walmend aarsgat.

En ze zou meteen allerlei schuldigen aanwijzen. De Groenen, de Walen, de Franstaligen, de transfers, de wokers, de wegkijkers, de Groenen, de Belgische Constructie, de Stomme van Portici, Tinne Van der Straeten, Marc Reynebeau, de Groenen, de Rode Duivels, het Blauw Fabriekske, Vivaldi, Zwangere Guy, Verhofstadt Guy, Alexander De Croo, het paard van Herman De Croo, de hond van Sammy Mahdi en niet te vergeten de Groenen.

Nu het aarsgat niet in Brussel blijkt te liggen, maar in de zachte elleboog van onze bloedeigen Schelde, is de woordkeuze voor een evident mismeesterd rampgebied veel sussender. ‘Jammer’, ‘verontrustend’, ‘problematisch’. De zoektocht naar handige zondebokken loopt echter onverminderd door.

ZITTEND GAT

Men kan parttimeburgemeester en voorzitter voor het leven Bart De Wever veel verwijten, maar niet dat de man een zittend gat heeft, ondanks zijn vele zitjes. Eén van die rollen is dat hij zichzelf al jaren geleden heeft uitgeroepen tot belichaming van de war on drugs.

Waarom een Vlaams-nationalist Engels nodig heeft om au sérieux te worden genomen, is een raadsel. Tenzij hij, door de adoptie van buitenlands mislukt beleid, alsnog dezelfde naamsbekendheid en electorale steun hoopt te verwerven van wie hem voorafging als moraalridder. Richard Nixon was de eerste in die lange rij van zelfbenoemde, onbevlekte uitverkorenen. Sinds hem hadden alle Tempeliers van de War on Drugs één ding gemeen. Hoe meer ze mislukten, hoe meer ze volhardden. In hun analyses zowel als in hun methodes.

Omdat alleen zij er beter van dachten te worden.

Dat zijn eigen war on drugs in Antwerpen niet echt van de grond kwam, ondanks alle investeringen in ‘Robocop’-karren en proppenschieters voor drones, schreef onze burgemeester een tiental jaar geleden nog toe aan het gedoogbeleid van ‘de Hollanders’ en aan de hypocrisie van ‘yogasnuivers’. Die gezondheidsgoeroes protesteerden volgens hem tegen elke luchtvervuiling, maar tegelijk zouden ze zich op hun mat te buiten gaan aan alles wat zich laat roken, prikken, slikken of sniffen. Drugsonderzoek van het rioolwater gaf echter aan dat Antwerpen desgevallend wel héél veel yogabeoefenaren zou tellen. Bijna meer dan inwoners. Als die allemaal tegelijk hun mat uitrolden? Dan was de ring direct overkapt.

De framing bleef niettemin overeind. Ze is dan ook geen toeval. De war on drugs is niet zozeer een oorlog tegen roesmiddelen. Hij is een onderdeel van de culture war. Het gebruik van genotsmiddelen wordt zélf gebruikt. Eerst wordt het toegeschreven aan slechts één enkele politieke strekking, zodat die daarna op alle andere domeinen stoned en stapelgek kan worden verklaard. Vervolgens wordt het gebruik van roesmiddelen vooral bestreden met campagnes en interviews waarin de bestrijder zelf centraal staat. Als rots in de burgerlijke branding. Gangbare drugs als alcohol en tabak worden daarbij plichtmatig betreurd, maar verder ongemoeid gelaten. Ze worden geduld, gul belast en zelfs gepromoot. Tot in onze voetbalcompetitie toe.

De Jupiler Pro League? Geen hond is contra.

COMAZUIPEN

Onze hang naar bedwelming is onuitroeibaar en eeuwenoud. Hij beperkt zich echter nooit tot één ideologie, sekse of leeftijdsgroep. De begeerte is van ons allemaal. Wil je daar in je eentje weerstand tegen bieden? Ga je gang, geen probleem. Wil je alle anderen hetzelfde opleggen, zonder reserves of nuance? Dan schep je pas een probleem. Je komt er niet met ethische banvloeken en juridische dreigementen. Het verlangen naar beroezing vindt altijd een weg en een middel. Met inderdaad risico op verslaving. Onze burgemeester is daarvan overigens zelf een goed voorbeeld.

Ooit opgegroeid met emmers bier en friet, en ooit gevierd als fuifbeest in studentenclubs waar comazuipen de ware lidkaart vormde, heeft hij dat mettertijd allemaal afgezworen. Ten voordele van de sterkste drug van allemaal. De adrenaline van de macht. Wie daaraan ten prooi valt, verkeert in de waan vier jobs te kunnen combineren en toch overal even onmisbaar te zijn. In ruil moet hij vrede nemen met plotse huilbuien, roodomrande en fiks rondtollende oogballen en met verkrampte, nijdige mondtrekken. Nog gezwegen van ongecontroleerd-schuimbekkende scheldpartijen. Vooral jegens hen van wie hij tegelijk steun verwacht voor systemische staatsomwentelingen in de toekomst.

Ook daarvan wordt hij trouwens nu reeds duizelig genoeg om te mogen spreken van een ideologisch delirium dat elke band met de realiteit dreigt af te snijden.De belangrijkste hinderpaal voor een samenhangend drugsbeleid zijn onze conservatieve deugmutsen. Ze moraliseren als blinde begijnen en wenden voor dat elk probleemgedrag uitsluitend kan worden bestreden met nog meer wetten en nog meer repressie. Van gebruikers maken ze bijgevolg misdadigers, van verslaafden ook strafrechtelijke slachtoffers. Door die aanpak worden de problemen aantoonbaar alleen maar groter, onoverzichtelijker en gewelddadiger. Het criminaliseren van alcohol tijdens de Grote Drooglegging was allicht goedbedoeld, maar het maakte de Amerikaanse maffia wijdvertakt, bodemloos rijk en tomeloos wreed. En de corruptie groeide overal mee.

Met cirkelredeneringen alleen komen we er dus niet. ‘Het gebruik van coke of cannabis moet bestreden worden omdat het in de strafwet staat. En het staat in de strafwet omdat het nu eenmaal verboden is. Punt!’ Alsof datzelfde niet ook ooit werd gezegd van abortus, travestie, euthanasie, sodomie, blasfemie of het oproepen tot separatisme. Alleen in de Bijbel staat de strafwet in steen gehouwen.

STERRENSTOF

Maar wat zit ik hier weer te koken en te stomen? Ik kan beter stoppen, voor men zelfs mij begint te verdenken van het snuiven van schimmels. Schoonmaken en de spons hanteren zijn zoveel beter. Vooruit dus maar, ik geef het grif toe: niet iedere conservatief is op elk terrein een deugmuts. De Nederlandse liberaal Frits Bolkestein, bijvoorbeeld, mag dan op menig domein tien keer over het paard getild zijn, als het gaat om de legalisering van drugs is hij radicaal en superduidelijk. Legaliseren, reguleren, belasten — klaar! En ja, ineens álles: de markt op, open en bloot, verder geen geleuter. En wie zich kapotslikt, heeft het zelf gezocht. Ik weet niet of ik het daar wel helemaal mee eens ben. Per slot ben ik in het beste geval een links-liberaal en ergens toch ook wat een vermomde non. Maar als we nu al eens begonnen met cannabis en coke?

Ik zou dat echter niet aan overheidsbedrijven en -winkels toevertrouwen, zoals de Antwerpse schepen Jinnih Beels onlangs suggereerde. Let wel, op zich zou een legale cocaïnefabriek met staatsconnecties geen primeur vormen in onze contreien. De Nederlandsche Cocaïnefabriek produceerde vanaf eind negentiende eeuw in Amsterdam ook al novocaïne, morfine, cocaïne, efedrine en zelfs heroïne, uit cocaplanten die waren geteeld in Indonesië. De fabriek werd in de jaren 70 overgenomen door AkzoNobel. Pas in maart 1975 werd ook de naam gewijzigd, omdat ‘cocaïne een te beladen onderwerp was geworden om nog voluit onderdeel van de naam van een bedrijf te kunnen zijn’.

Waarom ons echter wenden tot de internationale chemische nijverheid als we beschikken over zoveel bierbrouwers en wijnboeren van bij ons? Zij zijn het gewend om genotmiddelen te produceren, te transporteren en aan de man te brengen. Zij kennen de hoed en de rand van alle taksen op roes, hun administratie is daarop voorbereid, en als het aankomt op het bewaken van kwaliteit, behoren ze tot de top. Onze streekbieren zijn bekend over de hele planeet, in hun spoor kunnen onze cannabis en coke dezelfde weg opgaan. Vlaamse kwaliteit, onze Oude Meesters waard!

En laat de productie toch beginnen in Antwerpen. Als daar in tijden van oorlog tegen Oekraïne voor een paar miljard aan Russische diamant verhandeld kan worden zonder morele bezwaren, dan zal men niet lang weerstand bieden tegen een paar miljard die we afhandig kunnen maken van misdadige drugskartels.

En als we het ook moeten hebben over de Jupiler Pro League? Hun pr-bureaus zullen voor elke reclamecampagne het schuimende bier graag inruilen voor het witte sterrenstof. Dat valt zoveel makkelijker te rijmen met een grote en een kleine backlijn. Om maar te zwijgen van de beide penaltystippen.

Waar wachten we nog op? ‘Vlekje weg? Boel weer proper. Dank u Stomerij Lanoye!’

Meer Tom Lanoye:

‘We moeten ons zo snel mogelijk ontdoen van kerncentrales’

‘Het enige wat de ontslagen stadsdichter Ruth Lasters volgens rechtse twittertrollen had mogen doen, was haar stad kritiekloos bezingen’

‘Oorlogsprofiteurs. Dat is de enige benaming voor de bedrijven die het afgelopen halfjaar monsterwinsten hebben binnengerijfd’

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234