null Beeld Jeroen Los
Beeld Jeroen Los

Stomerij Lanoye

Tom Lanoye: ‘Vroeger was representatie de troef van Siham El Kaouakibi. Nu is het een molensteen rond haar nek en draagt zij in haar eentje alle zonden van Marokko én het Kiel’

Tom Lanoye

De onschendbaarheid van Sihame El Kaouakibi wordt volgende week gegarandeerd opgeheven door het politieke orgaan waar men haar al twee jaar niet meer heeft zien opdagen – het Vlaams Parlement. Dat cenakel telt nog andere beroemde leden die amper opdagen, hoewel hun loon nooit gekort of ingehouden werd zoals dat van El Kaouakibi. Maar tegen haar heeft het parket, ondanks zijn beruchte slakkengang, nu ook een eindvordering klaar in een heuse strafzaak. Niet wegens gesjoemel op een ministerieel kabinet, met verblijfspapieren voor Syrische asielzoekers of zo. Wel wegens gesjoemel op het Kiel, met subsidies voor dansante jongeren die allang en breed hier geboren zijn.

Die tweede misstap lijkt gek genoeg zwaarder door te wegen in de publieke opinie. Hij is sowieso bruikbaarder al voor wie zijn gram wil halen, niet zozeer op El Kaouakibi, maar op alles wat ze zou belichamen. Vroeger was ‘representatie’ nochtans haar grootste troef. Nu is het een molensteen rond haar nek. Opeens draagt zij in haar eentje alle zonden van Marokko én het Kiel.

Zolang ze werd bewonderd gold ze als de getalenteerde eenling die zich ontworstelde aan de druk van haar omgeving en de doem van haar komaf. Cultuurbeleving, zo heette de toverstaf waarmee ze dat zou bewerkstelligen. Nu wordt haar schuld juist geculturaliseerd en vervolgens ook etnisch uitgesmeerd over iedereen die van ver of dichtbij op haar lijkt. ‘Zie je wel? Als puntje bij paaltje komt, zijn ze niet te vertrouwen, zeker niet met gratis geld in de buurt.’ Niemand zegt het openlijk zo. Tenzij binnen het Vlaams Belang, en op Twitter, en op café, en op alle voetbaltribunes, en op alle krantenfora. Maar daarbuiten denkt velen het in stilte. En deze collateral damage is bijna nog groter dan de tastbare schade die El Kaouakibi heeft aangericht.

Wit konijn

Van heldin naar heks, van fee naar feeks: haar loopbaan leek op die van een snel neerstortende feestraket. En al wie zich de handen warmde aan haar opgang staat nu gereed om zich te warmen aan haar explosie. In de hoop dat ook de eigen betrokkenheid spoorloos wordt weggebrand.

De publieke fondsen die El Kaouakibi zou hebben verdonkeremaand werden haar immers gul en zonder de gebruikelijke controle in de schoot gesmeten. Door diverse overheden, radeloos op zoek naar een diversiteitsbeleid waarvan ze in de eerste plaats zelf beter zouden worden. Exact dat vonden ze bij El Kaouakibi. Een hip uithangbord dat in ieder van haar promopraatjes tomeloze werklust vooropstelde, alsook eigen verantwoordelijkheid, zonder onze bestuurlijke elites al te veel de les te spellen over verleden en heden. Precies wat bestuurlijke elites willen horen, dus.

Vooral toen El Kaouakibi nog geen politica was, en toen vrijwel alle politieke partijen nog naar haar hand dongen, kreeg ze in ruil voor deze boodschap tonnen poen in de handen geduwd. Met de bedoeling om haar, de grote verleidster, zelf te verleiden. In die dagen gold ze immers ook nog eens als een wit konijn dat gouden eieren zou kunnen leggen op welke kieslijst dan ook. Keuze zat! Ze speelde die partijen gehaaid tegen elkaar uit. Met nog meer gulle fondsen als buit.

Lees ook

De opgang en val van Sihame El Kaouakibi: ‘Het is meesterlijk hoe ze politieke partijen tegen elkaar liet opbieden’

Ze bezat nu eenmaal het soort kont waaraan de schijn hing van grote beloftes op íéder vlak. Ons modelmigrantenkind! Welbespraakt en pienter ogend, van zichzelf al knap en altijd cool gekleed: eindelijk eens iemand die ondanks haar afkomst haar shit handig wist te verkopen, ook aan populaire economen, kunstenaars en captains of industry. Een bijdehante tante die ook zelf, getuige haar vele bedrijfjes, alles afwist van modern ondernemen op zijn Vlaams. Haar aanpak bleek evenwel: eerst inpakken, dan afpakken. In de eerste plaats jegens de jongeren voor wie ze zich sterk zegde te maken. Zij zijn twee keer de dupe. Van een bedriegster en van een bestuur dat zich al te vlot liet bedotten.

Het oplichtersduo Lernout en Hauspie spiegelde aan Belgen met zwart geld een probleemloze taaltechnologie voor, met als vooruitzicht veel persoonlijke winst en een aandeel in de wereldvrede. El Kaouakibi beloofde aan goedgelovige overheden grosso modo hetzelfde, maar dan met hangjongeren en jazzballet. De verleiding begint nooit met een duivels plan van de zwendelaar in kwestie, maar altijd met de wensdroom van wie zich door hem of haar wíl laten oplichten.

Kledingpolitie

Inmiddels is El Kaouakibi al twee jaar geen lid meer van om het even welke partij of dansvereniging. En binnenkort is ze dus allicht ook geen lid meer van de volksvertegenwoordiging waar ze, tijdens haar korte carrière, minder een wit konijn bleek dan een vreemde eend in de bijt. Ze behandelde het Vlaams Parlement warempel als een parlement, en niet als de slaafse kopieermachine van onze partijvoorzitters en hun agenda’s. Ze hield er luidkeels eigen meningen op na en stemde bijgevolg niet altijd mee met haar partij- en coalitiegenoten. Tot hun zichtbare ergernis en frustratie. Toentertijd vond ik dat verfrissend. Nu denk ik dat het wellicht ook al een onderdeel vormde van haar uitgekookte misleiding. Of toch minstens van de overmoed die ze dacht zich te kunnen permitteren. Wie door iedereen wordt opgevreeën verliest allengs zijn kijk op de realiteit.

Toch mis ik haar een beetje. In die ene rol en op die ene plek. Net als enkele van haar voormalige collega’s zou zij vandaag op het parlementaire spreekgestoelte wellicht een lok wegknippen uit haar voornaamste handelsmerk, haar weelderige haarbos. Uit terecht protest tegen de moorddadige kledingpolitie in Iran. Maar ze zou eraan toevoegen, denk ik, dat het geen zin heeft om de kledingpolitie ginds te bestrijden door ook hier een kledingpolitie op te richten. De hoofddoekverplichting ginds moet je niet vervangen door een hoofddoekverbod hier. Dat komt neer op lood om oud ijzer en heeft nog altijd geen bal te maken met vrijheid voor vrouwen. Een stelling waarmee ze alweer tegen heel wat haren in zou strijken.

Enfin, dat stel ik me toch voor. Dat het zo zou zijn gelopen, als ze nog gewoon in dat parlement haar mond kwam roeren. Maar misschien is dat inbeelding van mij, omdat ook ik ten dele nog altijd onder haar betovering sta. Dat is de kracht van de flessentrekkers. Ze doen je zwijmelen en hopen.

En daarom word je na de ontmaskering des te kwader op hen.

Zoenoffer

Geachte Sihame El Kaouakibi, nooit zal ik in jou het slachtoffer zien dat jouw advocaten binnenkort van jou zullen proberen te maken. Integendeel. Ik verdenk je van nog meer gedonder dan we nu al weten en ik ben bang dat ik daarin gelijk zal krijgen. Tegelijk – ik beken – ben ik tot op het bot gefascineerd, als romancier en medemens. How the fuck heb jij het klaargespeeld? Geloofde jij het allemaal zelf, zoals het echte oplichters betaamt? Was je van bij het begin al van plan om iedereen te rollen? Of ben je er zelf langzaam ingerold en is het jou vervolgens boven het hoofd gegroeid, als een soort verslaving aan jezelf en je succes?

De ravage die jij hebt aangericht is hoe dan ook immens. Ze raakt velen en ik dicht ze enkel jou toe, en wellicht ook jouw zakenpartner en vriendin. Ik kan niet verhullen dat het mij vies tegenviel dat jij een ‘levensgezellin’ bleek te hebben, zoals een lesbopartner vandaag de dag blijkbaar nog steeds moet heten, zelfs in dansmiddens. Niet dat je zo’n partner had stelde me teleur, uiteraard. Wel dat jullie, toonbeelden van vrijgevochtenheid en moderne panache, erover huichelden naar de buitenwacht. En dat jullie liefde bijgevolg mee besmeurd raakte door het schandaal en door jullie gedwongen coming-out. Ik kan alleen maar hopen dat de liefde de druk zal overleven. Jullie zullen het kunnen gebruiken, allebei. Als je, opnieuw volop parlementair schendbaar, in de media en ver daarbuiten aan een schandpaal zult komen te hangen die aan velen toebehoort, maar die alleen voor jou zal worden gereserveerd. Jij bent het perfecte zoenoffer. De uitdrijving van de verkeerde inschattingen en waandenkbeelden van anderen.

Moge je snel de kracht vinden voor een geloofwaardig mea culpa. Eén ding zal ik jou echter niet snel vergeven. Wat jij je dansers hebt aangedaan, en allen die na hen dezelfde ambitie zullen koesteren in wat ‘moeilijke wijken’ heet. Zij zullen worden aangekeken en afgerekend op jouw wanbeleid. Ze zullen weer het voorwerp worden van de stomste vooroordelen.

Eén keer heb ik een optreden mogen zien van Let’s Go Urban. Jouw vehikel, hun droom. Je poulains waren subliem, hartveroverend, gefocust, gelukkig, apetrots. Elke ouwe lul die beweert dat de huidige generatie jongeren bestaat uit watjes, en dat alleen een bootcamp of legerdienst van hen weerbare en fitte mannen kan maken, moet maar eens een cursus streetdancing volgen. Zonder zijn botten te breken of zijn pezen te scheuren, maar intussen ook nog eens te swingen als de neten.

Je hád een geweldig project in handen, Sihame. Je hád gelijk over het vermogen en de poëzie ervan. Maar je hebt ze zelf de nek omgedraaid. Dat is nog de kwalijkste tragedie van allemaal.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234