25 jaar'Mellon Collie and the Infinite Sadness'

‘28 machtige songs, 125 minuten hallucinante muziek’

Het klinkt een beetje als de titel van een Disneyfilm: ‘Mellon Collie and the Infinite Sadness’. Maar het zijn de zure, zieke avonturen van Billy Corgan. Het is het verhaal van de verdwaalde mens op zoek naar Zichzelf, die door een wrange grap van de natuur samen met zijn jeugdfoto’s in een schoendoos op zolder is verzeild. Corgan wil zichzelf terug, en het lijkt steeds meer alsof hij dáártoe platen maakt. ‘Siamese Dream’, de titel, deed zoiets vermoeden. ‘Disarm’ ging daarover: ‘Cut that little child inside of me /And such a part of you / I used to be a little boy / So old in my shoes’  Corgans zangstijl - het twijfelen tussen zingen en schreeuwen, het contrast tussen zijn haast onschuldige kinderstem en zijn ruwe, razende geblaf - is daar de verklanking van. Dat is Smashing Pumpkins: het contrast. Slaan en zalven. Haat en liefde. Chaos en schoonheid. En liefst alles tegelijk. 

Het is opvallend hoe de Pumpkins die voortdurende tweestrijd onder controle weten te houden, en er songs uit te distilleren. Met andere mensen zouden er ruzies en moorden van komen. Bij de Pumpkins: ruzies en grote kunst. Neem nu ‘Jellybelly’, het derde nummer op cd 1, ‘Dawn To Dusk’ (‘Mellon Collie’ is een dubbeldekker): het klinkt alsof vier muzikanten een op hol geslagen monster in bedwang proberen te houden. De song klinkt alsof hij op het punt staat met een geweldige klap uiteen te barsten: bulderende gitaren, beenharde drums, een op de rand van het draaglijke donderende bas; en toch ontwaar je in dit muzikale inferno een song. Een kopstoot met inhoud. Functionele chaos. Gewettigde agressie. 

‘Mellon Collie’ is een flinke stap weg van ‘Siamese Dream’, zei James Iha onlangs in dit blad. Maar de verschillen zijn klein. Let wel: ze hebben géén carbonnetje onder ‘Siamese Dream’ geschoven; ‘Mellon Collie’ is geen doordruk. ‘Thirty-Three’ lijkt van ver een beetje op ‘Luna’, en ‘Thru the eyes of Ruby’ is net zo’n gelaagde, uit dwaalsporen en valse wanden opgetrokken, afwisselend kille en kolkende prachtsong als ‘Soma’; maar verder is er niet één song die voortborduurt, afkijkt of steelt. 

Afgaande op de subtitels van de twee cd’s (‘Dawn to Dusk’ en ‘Twilight to Starlight’) mogen we vermoeden dat ‘Mellon Collie’ een beetje een conceptplaat is, hoewel daar inhoudelijk weinig gevolg aan wordt gegeven. Als er al een concept is, spat het er in elk geval niet van af. ‘Dawn to Dusk’ is de ruwste helft: even word je door de titelsong (een balkdonkere maar mooie instrumental op piano en viool) op het verkeerde been gezet, en in ‘Tonight, Tonight’ zijn de gitaren nog door dikke wolken violen vervangen, maar in het volgende kwartier krijg je nauwelijks de kans om naar adem te happen: tijdens ‘Jellybelly’, het met schuim op de lippen gezongen ‘Zero’, het knarsende ‘Here is no why’ en ‘Bullet with butterfly wings’. ‘To Forgive’ is een scharniersong: een ingehouden voorspel tot het snuivende, waanzinnige ‘Fuck You (An ode to no one)’ en ‘Love’ (met de in sarcasme gedrenkte regel ‘It’s not love / lt’s who you know’). Van dan af aan is het afremmen geblazen: met het kalme, transparante ‘Cupid de Locke’, ‘Muzzle’, het sluimerende, bijna tien minuten durende ‘Porcelina of the vast oceans’, en ‘Galapogos’ (een lied dat bijna onopzettelijk klinkt, zo sereen). 

Op ‘Twilight to Starlight’ haalt het ingetogen werk de bovenhand: in de vorm van wrange, zwaarmoedige songs als ‘In the arms of sleep’ en ‘Stumbeleine’, en een dosis pop (het gedrongen, maar razend knappe ‘1979'). Na een plotse opleving van bruut geweld (‘Tales of a scorched earth’ en het opvliegende ‘XYU’: kwaaier hebben we de Pumpkins nog nooit gehoord) worden de lichten gedoofd en kan de bezinning een aanvang nemen: in het wat magere duo ‘Only come out at night’ en ‘Beautiful’ en, even verder, in ‘Lily (My one and only)’ en ‘By Starlight’: liefdesliedjes met een zurige bijsmaak, zonderlinge, ietwat klunzige pogingen van Corgan om uitdrukking te geven aan zijn verliefdheid. ‘t Is mooi, maar het vloekt met wie (je denkt dat) hij is; alsof Mark Eyskens in een tv-debat plots ‘Gisteren goed geneukt’ zou zeggen. We zijn al dik twee uur in het getouw als ‘Forever and goodnight’, een wiegeliedje, de plaat uitluidt. De wind is gaan liggen, het leed uitgeschreeuwd, de duivels zijn even het huis uit. Er wordt gezwegen en voor zich uit gestaard. Het is het uur van de spoken: het nummer loopt uit in een minuten durende, donkere druis, een kil, akelig geluidsmoeras. Een open einde. 

Achtentwintig machtige songs, honderdvijfentwintig minuten hallucinante muziek, en Corgan staat, zo lijkt het, opnieuw met lege handen waar hij vertrokken was. Wij hopen dat het nooit ophoudt. 

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234