In 2018 een nieuwe platenfabriek beginnen? Deze Belgen deden het

, door (lennert hoedaert)

701
1200

Wout Lievens, labelmanager van dunk!records en samen met zijn vader de oprichter van het festival, geeft ons meteen een cursus platen persen voor dummies. In de productiehal staat in zes tonnen het basismateriaal voor de vinylplaten: pvc-korrels in verschillende kleuren, van doorzichtig groen tot wit. Als de juiste kleur gekozen is, komen de korrels terecht in de smelter, waar ze tot een cakeje gesmolten worden. Vandaag staat er een plaat van 180 gram op de planning: Mart, de broer van Wout, weegt elk gebakje zorgvuldig af zoals een echte patissier.

De muziek wordt digitaal aangeleverd. Dunk! laat de digitale file in Nederland overzetten naar een koperplaat. Daarvan worden twee stampers gemaakt, voor de A-kant en de B-kant. Het gebakje wordt in 30 seconden tot een vinylplaat geperst in een mal, onder hoge druk en bij 180 graden. Daarna worden de randen afgesneden, wordt de plaat afgekoeld en gaat het richting machinekamer, waar een stoomgenerator, een hydraulische pomp, een waterontharder, een warmtewisselaar en pompen opgesteld staan. In een soort microgolfoven worden de labels een hele nacht gebakken op een temperatuur van meer dan 100 graden.

Vinylrevival

De vinylplatenfabriek van dunk! is de tweede in ons land - de andere, Discomat, werd in 1972 opgericht in Herk-de-Stad. dunk! neemt graag dingen zelf in de hand en heeft binnenkort ook een repetitieruimte voor bands, en een opnamestudio. Maar de belangrijkste reden waarom het label op eigen houtje is begonnen, is de revival van de vinylplaat. Uit cijfers van de Belgian Entertainment Association (BEA) blijkt dat de verkoop van langspeelplaten in 2017 goed was voor bijna 6 miljoen euro, een verdubbeling tegenover 2015. 

Dat vinyl weer populair wordt, heeft wel gevolgen voor kleine labels. De grote platenmaatschappijen nemen voor de heruitgaven van grote artiesten vaak de volledige capaciteit van een perserij in. Voor kleine oplagen van minder bekende groepen moeten de andere labels soms tot vier maanden wachten op hun platen. Daarom besloot Lievens zelf een platenfabriek uit de grond te stampen. Hij en zijn team hebben zelf beton gegoten en de machines bij elkaar gezocht. ‘Ik heb vorig jaar de platenperserij van Jack White in Detroit bezocht, en verder nog perserijen in Portsmouth, Kopenhagen en Burlington. Daarnaast heb ik veel raad gevraagd aan mensen uit de sector. De kunst van het vinyl persen hebben de leveranciers van het Duitse Newbilt ons geleerd. Zij hebben ons in een spoedcursus van vier dagen getoond hoe we met de machines moeten werken. In het Duits!’

Grote fabrieken produceren makkelijk 250.000 platen per jaar, maar bij dunk! gaat het er ambachtelijk aan toe. ‘In theorie kunnen we tot tweeduizend stuks per release produceren, maar we hebben nu vier titels uit, telkens op een oplage van driehonderd stuks. Als er niets fout gaat, kunnen we zo’n release in één dag afwerken. Maar het is soms nog zoeken en tasten: als we er ’s avonds honderdvijftig of tweehonderd hebben, is het al mooi. Op sommige dagen ligt de productie ook stil wegens onderhoud van de installatie. Maar binnenkort moeten we zeker 50 procent méér kunnen persen.’

Gelijkgezinde labels

Plots moet de Newbilt-machine stilgelegd worden, er is een haartje of een stofje in de mal terechtgekomen. De stampers en de vers geperste platen van de Duitse beloftevolle groep Jeffk worden voor de zekerheid gecheckt. De eerste exemplaren moeten weggegooid worden: er zitten barsten in. ‘Onlangs moesten we nog een honderdtal exemplaren van een andere plaat weggooien omdat het kleurenmengsel niet goed zat. Elk detail moet juist zijn,’ zegt Lievens. ‘Een kleine tegenslag.’

‘Het moeilijkst waren de voorbije maanden, toen we lang moesten wachten op de onderdelen. Maar al bij al hebben we deze fabriek op een redelijk korte termijn opgebouwd. De betonplaat van het gebouw hebben we in januari gegoten, en in augustus zijn we beginnen te persen. Achteraf gezien is dat redelijk spectaculair.’

Zelf platen kunnen produceren voelt goed, geeft Lievens toe. ‘We brengen al sinds 2011 muziek uit op vinyl, en daarbij besteden we ook veel aandacht aan de kwaliteit van het pakket. Die was meestal wel goed, maar het is toch anders als je zelf na de eerste geperste platen nog een tikje zwart kunt toevoegen aan de kleurenmix, zodat de plaat nog beter bij het artwork past. Op die manier kunnen we iets afleveren waar we echt achter staan. Ook winnen we veel tijd: last minute aanpassingen kunnen nu letterlijk last minute gebeuren.’

‘We willen onze diensten binnenkort ook graag aan gelijkgezinde labels aanbieden, en aan bands die in eigen beheer iets willen uitbrengen. Zolang het vrij kleinschalig blijft, want we willen vooral de kleine labels bedienen.’ 

Humo.be-updates in je Facebook-nieuwsfeed?

U bent wellicht ook hierin geïnteresseerd: