Björk - Fossora Beeld rv
Björk - FossoraBeeld rv

Platen van de week

Björk met haar gabberende basklarinet en vijf andere platen die deze week uw aandacht verdienen

Er komt elke week meer goeie muziek uit dan er tijd is om die te beluisteren. Alleen al die vaststelling maakt het leven spannend. Voor wie graag recht op zijn doel af gaat, selecteerde Humo’s muziekredactie een sextet van platen die dringend te degusteren dan wel volstrekt te negeren zijn.

Frederick VandrommeSid MeurisGert Van NieuwenhoveJurgen BeckersJoshua Migneau en Herbert Struyf

Björk - ‘Fossora’ ★★★☆☆

‘Ik wist meteen hoe ‘Fossora’ moest klinken. Als een fantasiewereld waar je naartoe gaat om er vervolgens heel alledaagse dingen te doen - zoals lunchen, je vrienden ontmoeten en scheten laten.’ Nee, zoals Björk Guðmundsdóttir zijn er (intussen al 56 jaar) geen twee. ‘Fossora’ is, na vijf jaar radiostilte, haar tiende soloplaat.

‘Fossora’ is Latijn voor ‘vrouwelijke graver’. Dat snijdt hout, want van ‘Atopos’ tot ‘Her Mother’s House’: Björk zoekt hier dertien songs lang expliciet naar haar roots. (Ook de reden waarom ze ‘Fossora’ al haar ‘champignonplaat’ noemde.) In ‘Sorrowful Soil’ en ‘Ancestress’ zingt ze liefdevol over haar moeder: de excentrieke hippie Hildur Rúna Hauksdóttir, die twintig jaar geleden 23 dagen in hongerstaking ging uit protest tegen de plannen om een waterkrachtcentrale te bouwen in de IJslandse hooglanden en stierf in 2018. Ze zingt ook over haar kinderen, en over de leegte die achterblijft nu die allebei het nest uit zijn. En ze heeft het over haar terugkeer naar IJsland: tijdens het schrijven bleef ze voor het eerst sinds haar 16de nog eens langer dan een paar weken in haar geboorteland plakken.

Hier en daar liet Björk zich bijstaan door de New Yorkse ‘barokpopzanger’ Serpentwithfeet: ‘Zijn stem is als boter.’ Tussendoor verklankte ze een 18de-eeuws gedicht van de vissersvrouw Latra-Björg. En ze vroeg zowel zoon Sindri als dochter Isadora om af en toe een paar zinnen mee te zingen.

Het geluid van deze plaat bouwde Björk op twee extreem ver uit elkaar liggende pijlers. Eén: experimentele, elegische basklarinetsolo’s met veel stilte tussendoor. Björk: ‘Ik vroeg de muzikanten of ze hun klarinet konden laten klinken als iets van Public Enemy. Elke noot moest mij - ‘duh-duh-duh’ - de vuist in de lucht doen steken.’ En twee: uitbundige, harde gabbermuziek, waarvan de beats geleverd werden door Gabber Modus Operandi, twee punks uit Indonesië. Björk leerde het genre waarderen tijdens lockdowns allerhande, toen ze dj-sets bij elkaar improviseerde voor de vrienden in haar bubbel: ‘Sommigen noemen het plat, ik vind dat er veel passie uit het gebonk spreekt.’

‘Fossora’ is een boeiende, gevarieerde en passend speciale plaat van iemand die zich al dertig jaar één van de raarste vogels van de pop en belendende percelen mag noemen. Maar de theorie klinkt beter dan de praktijk, want Björks uitleg raakt me bij momenten meer dan de songs zelf. ‘Mycelia’ is bijvoorbeeld veel meer vorm dan vent, en de tekst van ‘Victimhood’ is beter zonder de muziek erbij.

Samengevat: ‘Fossora’ is minder hartverscheurend dan ‘Vulnicura’, minder zweverig dan ‘Utopia’, minder raar dan ‘Volta’, minder fris dan ‘Debut’, uiteraard minder hitgevoelig dan ‘Post’ of ‘Homogenic’, maar ook gewoon minder goed dan pakweg ‘Medúlla’. Het is wat het is. (fvd)

Frederik Croene - ‘Solastalgia’ ★★★★☆

Bedankt, Frederik Croene, dat je ons erop wijst dat het beklemmende gevoel dat ons bekruipt wanneer the world as we know it langzaam lijkt te verbrokkelen onder invloed van krachten die we zelf niet onder controle hebben - Oekraïne, corona, inflatie, klimaatcrisis - een naam heeft: solastalgia. En nog méér bedankt dat je die machteloosheid waarvoor we nauwelijks woorden vinden in vier geweldige brokken modern klassiek hebt vertaald.

Echo’s van de Beatles (‘Reno’) en Bach (‘World Dream’) of kristallen pianomotiefjes (‘Diamond Princess’) lokken ons binnen in tracks die gaandeweg dreigen op te lossen, uiteen te vallen of te ontsporen. Wanneer Croene letterlijk de grenzen van zijn klavier opzoekt, vertolken schrille noten en donderend pianogeweld (‘Chronesthesia’) perfect onze ontreddering. Tegelijk doet hij dat met zoveel overgave en goesting dat ‘Solastalgia’ meteen ook het perfecte tegengif vormt. Troost in wankele tijden. (hs)

The Bobby Lees - ‘Bellevue’ ★★★1/2☆

Om de zoveel tijd slaagt een bandje erin om zweterig strompelend langs platgetreden paden toch okselfris te klinken. Weliswaar met een lekker vies randje: The Bobby Lees maken snerende garagepunk alsof ze zelf geloven dat ze als eersten op het geniale idee zijn gekomen om keihard te rammen op goedkope gitaren. Zangeres Sam Quartin jodelt als een pisnijdige Karen O, en ook de razernij van Amyl & the Sniffers weergalmt, maar dan groovyer en minder eendimensionaal. De woede wordt hier en daar ook ingehouden, zoals in het wurgende ‘Strange Days’ of het schuimbekkende ‘Little Table’, dat refereert aan PJ Harvey tijdens haar wraakgodinperiode. Punkrockhelden Iggy Pop en Debbie Harry vinden dit geweldig: wie bent ú dan om uw neus op te halen? (sm)

Gabriels - ‘Angels & Queens Part 1’ ★★★★☆

Heel mooi, die stroomstootjes in ‘Taboo’ vol strijkers, blazers én drums van violist Ari Balouzian en toetsenist Ryan Hope. Zanger Jacob Lusk - ANOHNI met een beetje Sam Smith, iemand? - coverde in ‘American Idol’ ooit Luther Vandross, bij Gabriels vond hij een safe space en een eigen stem. De titeltrack loopt in een sexy en funky gareel. ‘To the Moon and Back’ is een beetje Nat King Cole, in ‘Remember Me’ klinkt Lusk zelfs heel even als Nina Simone. De stem uit het hiernamaals in ‘If You Only Knew’ en het immer herhaalde ‘It’s gonna be alright’ in ‘Mama’ doen denken aan een flard tekst uit ‘Black Radio III’ van pianist en producer Robert Glasper: ‘We don’t play music / We pray music’. (gvn)

STAKE - ‘LOVE, DEATH AND DECAY’ ★★★★1/2

Op ‘LOVE, DEATH and DECAY’ laat STAKE - ooit piepjong met het goud van Humo’s Rock Rally om de nek, nu gemiddeld 30 - horen dat het de gezapigheid autoritair buiten de deur weet te houden. Het is de eerste plaat die ze zonder producer hebben ingeblikt, klaar om hun visie zonder muzikale vertaler-tolk op band te knallen. Het resultaat: hun avontuurlijkste plaat tot nog toe. De drie vooruitgeschoven singles (de kopstoot ‘F*ck my Anxiety’, het swingende ‘Deliverance Dance’, en het op maat van headbangers geschreven ‘Deadlock Eyes’) vormden een mooie staalkaart van wat STAKE hier allemaal uit de mouw schudt. Onze bluetooth-skateversie, die afwijkt van de vinylversie, begint met de titeltrack, een magistraal epos, en eindigt met een getokkelde gitaar in ‘Dream City’. Wie weet gooi ik er na het horen van het vinyl nog een extra halve ster tegenaan. (jub)

Alvvays - ‘Blue Rev’ ★★★1/2☆

‘How do I gauge whether this is stasis or change?’ vraagt Molly Rankin zich op de derde plaat van haar droompopgroepje Alvvays af. Mocht ze het dan toch over haar muzikale traject hebben en niet over haar overduidelijke quarterlife crisis: ‘Blue Rev’ is hetzelfde als haar eerdere werk en óók anders. De nieuwe songs baden alweer in gelukzalige nostalgie, maar ze kleuren donkerder, hebben meer textuur en springen rustelozer heen en weer. Denk: My Bloody Valentine met Johnny Marr op gitaar en jouw huppelende buurmeisje achter de microfoon. ‘Easy on Your Own?’ en ‘Belinda Says’ zijn lijfliederen voor dagdromers. ‘After the Earthquake’, ‘Pressed’ en ‘Many Mirrors’ zijn uitstekende festivalmuziek, met dank aan producer Shawn Everett, rechterhand van The War on Drugs. De laatste drie songs mochten catchier. De rest? Gevveldig! (jmi)

Schrijf je in op onze wekelijkse muzieknieuwsbrief:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234