BjörkBeeld Björk

cd★★★★☆

Björk- ‘Post’: ‘Tamelijk buitengewoon’

Anderhalf jaar en tweeënhalf miljoen verkochte exemplaren na ‘Debut’ is Björk een verschijnsel, een fenomeen, een merknaam; ze heeft zelfs haar eigen logo. En ze is een symbool en rolmodel voor de Björkclonen die je tegenwoordig op elke rave en in elke grootstad ziet. 

Ze schitterde op de MTV-Awards, ze wordt geciteerd door andere muzikanten en - in Engeland het beste bewijs dat je het helemaal gemaakt hebt - sinds kort is er zelfs een Björk ‘Spitting lmage’-pop. Björk geniet van haar verworven positie als postmoderne superster (‘Post’ is opgenomen in de Bahamas, dankuwel), maar als kersverse miljonair is ze muzikaal niets van de kracht van haar grillige anarchopop verloren. Björk is een van die zeldzame artiesten die je het gevoel geven dat alles zo moést zijn: dat dit soort muziek alleen door een IJslandse banneling in Londen gemaakt had kunnen worden; alleen door een vrouw; alleen door iemand die er zo uitzag en zich zo gedraagt als Björk ; alleen, zelfs, door iemand die zo héét. 

Ze is ook een van die grote artiesten van wie je al na één noot van een (in meer dan één betekenis) ongehoord nummer wéét: dit is Björk. Die sound, haar mee op het lijf geschreven door producer Nellee Hooper, is uniek vooral omdat Björk er de perfecte brug mee geslagen heeft tussen underground en mainstream; tussen hitparadepop en discotheektechno. Björk is een chanteuse die zelden echt zingt, maar met loeien, zuchten, grollen, grauwen en kirren in dat sappige IJsland-Engels meer emoties losmaakt dan het toonvaste gezoem van de concurrentie. 

Björks  zang is nog het meest verwant aan wat Liz Fraser bij Cocteau Twins doet. ‘It’s oh so quiet (Blow a fuse)’ is ideaal voor haar: speels, onorthodox, en voorzien van een arrangement dat reikt van onwerelds gefluister tot woest big bandgeweld. Het is musical á la Björk. Track nummer zeven is mijn favoriet: het fantastische ‘Isober, met Björk al haar bizarre glorie. ‘To raise wonderfull hell’, zingt ze, en dat is precies wat de cocktail van samples, Zoeloe-ritmes, housebeats en een dertig man sterk orkest zes minuten lang doen. ‘Hyperballad’ is de perfecte titel voor die song. Dat is wat het is: een futuristische ballad; de soundtrack bij een romance op het Internet. Björk heeft ook heel goed geluisterd naar de avantgardepop die pioniers als Brian Eno, Holger Czukay en CAN in de jaren zeventig en tachtig maakten, invloeden die doorklinken op wilde, schijnbaar ongestructureerde Björkiaanse eposjes als Enjoy’ en de afsluiter ‘Cover me’. 

Vlak nadat ‘Debut’ een monstersucces was gebleken, zei Björk achteloos: ‘Ach, deze plaat is eigenlijk maar een generale repetitie van de plaat die ik in m’n hoofd heb.’ Dat klonk toen als valse bescheidenheid of echte arro-gantie. Maar nu blijkt: ‘Post’ is wel degelijk beter dan ‘Debut’. Nog beter. En dus tamelijk buitengewoon. 

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234