Editors Beeld Rahi Rezvani
EditorsBeeld Rahi Rezvani

de 10 EBM-songs die hun leven veranderdenEditors

De 10 favoriete EBM-nummers van Editors: ‘Een echte sóng! Met een refrein! Geschreven door Belgen!’

De zevende Editors-plaat heet ‘EBM’, kort voor electronic body music. ‘Eigenlijk weet ik weinig van dat genre af,’ bekent frontman Tom Smith. ‘Ik heb gewoon tekst en zang voor mijn rekening genomen.’ En dus vroeg Smith aan zijn geluidsarchitecten Elliott Williams en Benjamin John Power alias Blanck Mass om speciaal voor Humo een lijst met 10 essentiële EBM-tracks samen te stellen. Een snelcursus voor de nieuwkomer, een trip down memory lane voor wie de jaren 80 bewust meemaakte.

Joshua Migneau

Voor we eraan beginnen: de puntjes op de i. De titel van de nieuwe Editors is namelijk niet alléén de afkorting van het invloedrijke genre dat eind jaren 70 ontstond in West-Europa. ‘EBM’ staat ook voor het huwelijk van Editors (E) en Blanck Mass (BM). Nieuweling Benjamin John Power, de bezieler van Blanck Mass en de helft van het noiseduo Fuck Buttons, bezorgt de band in zijn twintigste bestaansjaar een nieuwe adem. ‘Karma Climb’, de nieuwe single, bereikte al de top in ‘De afrekening’ van StuBru.

TOM SMITH «Ik zie drie hoofdstukken in ons verhaal. We trapten af met drie postpunkplaten, ‘Munich’ was in die jaren ons lijflied. In 2012 vervingen Elliott Williams (toetsen) en Justin Lockey (gitaar) onze leadgitarist Chris Urbanowicz, waarna drie elektronischer platen volgden – vergelijk ‘No Harm’ uit 2015 met ‘Munich’ en sta paf van het contrast. De verzamelaar ‘Black Gold’ heeft die periode in 2019 afgesloten. De komst van Ben luidt ons derde tijdperk in, beïnvloed door zijn unieke kijk op muziek. En dus door EBM.

»Ik ken vooral de toegankelijke exponenten van dat genre: Depeche Mode en Nine Inch Nails

HUMO Wat is jouw favoriete EBM-nummer?

SMITH «‘Picturesque’. Van één of ander groepje uit Engeland. Editors, geloof ik.»

Kraftwerk: ‘The Man-Machine’ (1978)

ELLIOTT WILLIAMS «Wie wil weten wat EBM is, moet terug naar de bron. En dan kom je bij Kraftwerk uit. Bandleiders Ralf Hütter en Florian Schneider vormden op ‘The Man-Machine’ uit 1978 hun invloedrijke, door krautrock geïnspireerde sound om tot iets tragers, zwaarders, slonzigers en dansbaarders. Toen we in 2018 samen met Kraftwerk op de affiche van TW Classic stonden, klonk de titeltrack als een potige banger. Als iets wat in een club kan aanslaan.

»Bij een nieuw geluid hoort een nieuwe naam. Het was Hütter zelf die ‘The Man-Machine’ als electronic body music omschreef. Bands zoals DAF uit Düsseldorf en Front 242 uit Aarschot gebruikten die benaming later om hun eigen muziek te omschrijven. Gaandeweg is EBM een paraplubegrip geworden voor artiesten die het midden zoeken tussen dance, gothic, synthpop en rock. Denk: repetitieve baslijnen, dansritmes uit drummachines en een koel, digitaal geluid.»

Front 242: ‘Headhunter’ (1988)

WILLIAMS «EBM is meestal lineaire, bijna monotone muziek. Maar Front 242 schreef met ‘Headhunter’ een echte song! Ja, dit is de definitieve EBM-track.»

BENJAMIN JON POWER «’t Is zo’n klassieker dat het onfatsoenlijk zou zijn om hem níét in deze lijst op te nemen.»

WILLIAMS «Tijdens de opnames van ‘EBM’ was Front 242 een referentie voor ons, en dan denk ik ook aan hun fenomenale debuut ‘Geography’ uit 1982. Dat ze uit België komen, is een bonus: jullie blijven voor Editors een speciaal land.»

HUMO Tom Smith grapte daarnet dat jullie ‘Picturesque’ zijn EBM-favoriet was.

POWER «Het is de favoriete nieuwe Editors-song van de héle band. ‘Picturesque’ sluit het meest aan bij onze geliefkoosde EBM-tracks.»

WILLIAMS «Sommige EBM-puristen zullen boos zijn: ‘Dat die van Editors het lef hebben om hun plaat ‘EBM’ te noemen! Die muziek hoort zús en zó te klinken!’ Maar wij nemen het allemaal niet zo serieus. Eigenlijk is het begonnen als een grapje: ‘We hebben het tijdens de opnames nu al zó vaak over EBM gehad,’ zeiden we tegen elkaar, ‘dat we er de plaat maar beter naar vernoemen.’ Natuurlijk klinken onze nieuwe nummers veel melodieuzer dan de meeste tracks in deze lijst – we blijven een rockband – maar zonder ‘The Man-Machine’ of ‘Headhunter’ zouden ze niet bestaan hebben.»

Throbbing Gristle: ‘Hot on the Heels of Love’ (1979)

POWER «Throbbing Gristle was een avant-gardegroepje uit Engeland dat mij enorm heeft beïnvloed. ‘Hot on the Heels of Love’ is dé klepper op ‘20 Jazz Funk Greats’, een verzameling van intense, confronterende en toch melodieuze muziek.»

HUMO Throbbing Gristle nam die plaat op met een recorder geleend van Paul McCartney. Zij zijn bovendien één van de weinige EBM-bands met vrouwen in de rangen. Is EBM machomuziek, zoals critici opperen?

POWER «In het begin werd de scene gedomineerd door mannen, dat klopt. Tegenwoordig vind je er genoeg vrouwen: Helena Hauff uit Hamburg bijvoorbeeld, of de Franse deejay Miss Kittin

WILLIAMS «Ik heb EBM nooit als stoere mannenmuziek gekend – ik ben te jong om de gloriejaren te hebben meegemaakt. Toen ik die scene ontdekte, was ze al inclusiever.»

HUMO Hoe zijn jullie EBM op het spoor gekomen?

WILLIAMS «Als een artiest me fascineert, zoek ik altijd uit waar hij vandaan komt: ‘Depeche Mode heeft mij beïnvloed, maar wie heeft hén beïnvloed?’ Op die manier ontdek je vaak vergeten meesterwerken. En dat gaat sinds het internet natuurlijk makkelijker. In de jaren 90 was de kennis van onze platenboer nog bepalend.»

POWER «Toen ik in 2004 Fuck Buttons begon met Andrew Hung, zei onze manager: ‘Je weet toch dat jullie niet de eersten zijn die experimenteren met elektronica, hè.’ Hij leerde me toen Cabaret Voltaire kennen – en een wereld ging voor me open.»

Cabaret Voltaire: ‘Nag, Nag, Nag’ (1979)

POWER «De mannen van Cabaret Voltaire kwamen uit Sheffield en waren kameraden van Joy Division. Chris Watson was de spilfiguur: hij was de man met de bandrecorder die muziek wilde maken met zo weinig mogelijk instrumenten. Zijn werk met field recordings had een grote impact op mij en veel andere artiesten, maar ook op natuurdocumentairemakers.

»‘Nag, Nag, Nag’ is cool en kil: EBM meets gothic. Een vaste waarde in mijn dj-sets.»

HUMO Onze Man schreef over het titelloze debuut van Blanck Mass uit 2011: ‘een marteling voor tinnituslijders, maar voor ons is het loutering door lawaai’. Hoe boetseer je die experimentele noise en de stadionvullende rock van Editors tot een zinnig geheel?

WILLIAMS «We liggen minder ver uiteen dan je zou denken: ik hoor ook veel melodie in de muziek van Blanck Mass, en Editors experimenteert al jaren met synthesizers. Ben had ons bovendien al bijgestaan tijdens de opnames van onze vorige plaat, ‘Violence’ uit 2018. Eigenlijk werken we al vijf jaar nauw samen.»

POWER «Die samenwerking is zo vanzelfsprekend dat ik boos was geweest als ze me níét hadden gevraagd om lid van de band te worden (lacht).»

WILLIAMS «Oorspronkelijk wilden we een speciale tournee doen met oude Editors-nummers in een technojasje. Maar Ben kwam met nieuwe ideeën op de proppen, waardoor we ineens weer aan het schrijven waren.»

Ministry: ‘We Believe’ (1986)

WILLIAMS «Een must in elke EBM-lijst: Ministry uit Chicago, de band die EBM met metal versmolt. Nine Inch Nails zou iets soortgelijks doen, maar Ministry was eerst.»

POWER «Er zitten veel metalheads in Editors. Elliott en ik, maar ook Russell (Leetch, bassist). We praten geregeld over alle metalconcerten die we bijgewoond hebben voor we elkaar kenden.»

HUMO De lyrics van ‘We Believe’ gaan, zoals wel vaker bij EBM, over horror en oorlog. Dat hoor ik niet in jullie nieuwe songs.

WILLIAMS «Klopt, Tom is trouw gebleven aan zijn eigen stijl. Hij ging wel vrijer en intuïtiever te werk dan gewoonlijk: hij heeft nergens té veel over nagedacht, een risico dat hij weleens loopt.»

POWER «Ik maak al twintig jaar muziek, en dit is de eerste keer dat ik belang hecht aan lyrics. Ik moet wel: ik zit in een band met een échte zanger.»

WILLIAMS «EBM hóéft trouwens geen lyrics te hebben: die muziek richt zich vooral op het lichaam. Editors mikt op lijf én hart.»

Nine Inch Nails: ‘Sin’ (1989)

POWER «Ruim tien jaar nadat Kraftwerk EBM had bedacht, bracht Nine Inch Nails het genre naar de mainstream met ‘Pretty Hate Machine’: Trent Reznor puurde er steengoede popsongs uit, zoals ‘Sin’. Precies wat wij hoopten te bereiken met ‘EBM’.»

WILLIAMS «‘Pretty Hate Machine’ was zo’n grote sprong voorwaarts dat die plaat helemaal niet 33 jaar oud lijkt. Op opvolger ‘The Downward Spiral’ zou Reznor EBM inruilen voor industrial, een verwant maar ruiger genre. Tegenwoordig maakt hij sterke ambientsoundtracks voor films als ‘Gone Girl’, ‘The Social Network’ en de Pixar-film ‘Soul’.»

HUMO Ben je hem al tegen het lijf gelopen?

WILLIAMS «We hebben veel affiches gedeeld met Nine Inch Nails, dus we hebben elkaar al eens begroet. Maar daar is nog geen diep gesprek van gekomen. Ik vrees dat ik de fanboy in mij dan niet zou kunnen verbergen.»

POWER «Ik ook niet. Een paar maanden geleden heb ik Nine Inch Nails weer eens live gezien: ze zijn nog altijd fenomenaal.»

DJ Hell: ‘Suicide Commando’ (1998)

POWER «De meeste bands in dit lijstje nemen zichzelf heel serieus, maar de Duitser Helmut Josef Geier alias DJ Hell turnde EBM in de jaren 90 om tot iets leutigers en luchtigers – een subgenre dat de naam electroclash kreeg. ‘Suicide Commando’ staat op zijn invloedrijke plaat ‘Munich Machine’.»

HUMO Met zijn label International DeeJay Gigolo Records bracht Geier ook werk van Miss Kittin, Tiga, Vitalic en Fischerspooner uit.

POWER «Hij heeft een resem artiesten geïnspireerd. Mij ook: ik vind het fascinerend hoe hij hardheid en speelsheid moeiteloos laat samenkomen. Ik kick op de intensiteit van Front 242 of Ministry, maar ik besef dat die bands niet voor iedereen zijn. DJ Hell is dat wel.»

Schwefelgelb: ‘Fokus’ (2017)

WILLIAMS «EBM leeft tegenwoordig vooral voort in techno. Schwefelgelb is een goed voorbeeld: het Berlijnse duo maakt naar eigen zeggen techno body music. Hun ep ‘Dahinter das Gesicht’ heeft me overdonderd. ‘Fokus’ is het hoogtepunt.»

POWER «Denk: Front 242 in hyperdrive.»

WILLIAMS «Andere technovoorbeelden zijn Codex Empire uit Zweden, Giant Swan uit Bristol of Tzusing uit China. Wat nog maar eens bewijst dat EBM helemaal niet meer macho is: het genre leeft in de clubs, waar muziek bevrijdend en inclusief is.»

Severed Heads & 400 Blows: ‘Jet-Lag’ (2010)

Nitzer Ebb: ‘Shame (Flood 12’’ Remix)’ (2010)

WILLIAMS «We sluiten af met twee minder bekende nummers. Ze staan op ‘The Best of Funky Alternatives’, een verzamelaar uit 2010 met verborgen parels uit het genre. Op ‘Jet-Lag’ slaan de Australische electrogroep Severed Heads en de Britse postpunkband 400 Blows de handen ineen. Stop ik die song in mijn dj-set, dan komt dat me steeds op verwonderde blikken te staan: ‘What the fuck is dit!’

»Nitzer Ebb is een belangrijke EBM-groep uit Engeland die in 1987 het anthem ‘Join in the Chant’ uitbracht. Ik verkies ‘Shame’ in de remix van Flood, de Londense producer aan wie wij zoveel te danken hebben. Nadat hij met New Order, Nine Inch Nails, Depeche Mode, Ministry en zovele anderen had samengewerkt, hielp hij Editors om van gitaren naar synthesizers over te stappen. Van de succesplaat ‘An End Has a Start’ (2007) naar ‘In This Light and on This Evening’ (2009), met de hit ‘Papillon’. Zonder die kwantumsprong zaten we nu niet in een studio gevuld met synths over EBM te mijmeren.»

HUMO Bedankt voor de stoomcursus, heren.

WILLIAMS «Met plezier. Ik hoop dat je lezers nu zelf op ontdekking gaan.»

POWER «T-shirts van Severed Heads op de eerste rijen in Vorst, binnenkort: hoe geweldig zou dát niet zijn?!»

‘EBM’ is uit bij PIAS.

Editors speelt op 26 oktober in Vorst Nationaal.

Schrijf je in op onze wekelijkse muzieknieuwsbrief:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234