null Beeld AP
Beeld AP

InterviewDavid Byrne

De optimist in David Byrne: ‘Het kan mislukken, maar er is hoop op beterschap’

De gelijknamige plaat was niet zijn beste, maar wie er drie jaar geleden bij was toen David Byrnes ‘American Utopia’-tournee halt hield op Rock Werchter, spreekt er nu allicht nog over. De voormalige Talking Heads-frontman zette er een waarlijk unieke show neer, niet alleen muzikaal gezien van het hoogste niveau, maar ook een adembenemende visuele treat: de twaalfkoppige band, blootsvoets en in identieke lichtgrijze pakken, voerde anderhalf uur lang een strak geregisseerde choreografie uit die de muziek complementeerde én aanjoeg, en geen moment geforceerd aanvoelde. 

Mocht u uw kerstboom nog niet aan de deur hebben gezet, dan weten wij nog wel een pakje om eronder te leggen: volgende week maandag verschijnt de dvd van de voortreffelijke concertfilm die Spike Lee uit de ‘American Utopia’-tournee wist te puren.

DAVID BYRNE «Veel mensen schijnen het opmerkelijk te vinden dat ik voor hem heb gekozen om de film te maken, maar ik heb zijn films altijd bewonderd. En ook in dit geval heeft hij weer puik werk geleverd: Spike heeft het beste gehaald uit drie concerten die we in het Hudson Theatre hebben gespeeld, en dat prachtig in beeld gebracht en gemonteerd.»

– Hoe bent u op het idee gekomen voor de toch wel opmerkelijke ‘American Utopia’-tournee?

BYRNE «De mosterd heb ik uit Brazilië gehaald, waar de percussionisten in de sambascholen al dansend hun drums bespelen: dat heb ik altijd heel feestelijk gevonden, net zoals de zogeheten Second Line groups in New Orleans, die met percussionisten en een kopersectie de begrafenisstoeten volgen. Zou het niet geweldig zijn, dacht ik, als we iets van die energie en opwinding live op het podium kunnen brengen? Geen special effects, ledschermen of ontploffingen, hoe opwindend die ook mogen zijn: ik wilde dat de focus enkel en alleen op mensen lag.»

– Tussen droom en daad hebben ongetwijfeld praktische bezwaren gestaan.

BYRNE «Ja, het is een werk van lange adem geweest om alles tot in de puntjes uitgewerkt te krijgen. Ik heb eerst mijn boekingsagent gevraagd hoeveel omzet we volgens hem zouden draaien met de tournee. Ik wilde weten hoeveel muzikanten ik me maximaal kon veroorloven – vergeet niet dat je hun loon moet betalen, maar ook hun vliegtickets en hotelkamers.

»Daarna moesten alle technische obstakels uit de weg worden geruimd. Dat is een helse klus gebleken, vooral omdat iedereen draadloos speelde en we met minstens vijftig radiofrequenties werkten. We hebben ook drumharnassen laten bouwen, zodat hun ruggengraat gespaard bleef en we geen reusachtige facturen van de chiropractor zouden krijgen. De percussionisten mopperden er aanvankelijk ook over dat ik een choreografie in gedachten had: ‘Moeten we echt anderhalf uur lang dit ding dragen én nog dansen ook?’ In het begin hebben we het daarom rustig aan gedaan tijdens de repetities: om het kwartier namen we een korte pauze. Zo zijn we stapje voor stapje dichter bij ons doel gekomen: twaalf muzikanten die ontspannen op het podium staan, omdat ze niet meer hoeven na te denken over hoe, waar en wanneer ze welke beweging moeten maken.»

– Het moet je een euforisch gevoel gegeven hebben toen dat einddoel bereikt was.

BYRNE «De momenten waarop ik op het podium stond en besefte dat er niets achter me stond wat me in mijn beweging kon belemmeren, gaven me een bevrijdend gevoel, dat ik nooit eerder had ervaren. Hoe de toekomst er precies uitziet, weet ik niet, maar ik ben er wel zeker van dat ik nooit meer op een podium met versterkers, kabels, statieven en een drumstel wil staan. Die tijd is wat mij betreft voorbij.»

– ‘American Utopia’, zowel de plaat als de tournee, is behoorlijk politiek geladen.

BYRNE « Klopt, maar ik wil zeker niet als een politieke artiest te boek staan. Ik denk gewoon dat Amerika veel beter kan en ook veel beter verdient dan de complete chaos waarin we nu zijn beland.»

– Gelooft u in een utopisch ideaal?

BYRNE «Nee. Utopieën zijn utopieën omdat ze nooit haalbaar zijn. Maar je kunt wel proberen om zo dicht mogelijk in de buurt te raken. Ik ben ervan overtuigd dat er nog véél ruimte voor verbetering is. De Franse politieke denker Alexis de Tocqueville omschreef Amerika in de 19de eeuw als een experiment. Dat geldt nog altijd. Een experiment kan mislukken – daarvoor is het een experiment – maar er is hoop op beterschap. Dat is waar de plaat, de tournee én de film in essentie over gaan.»

De concertfilm ‘American Utopia’ van David Byrne verschijnt op 11 januari bij Nonesuch.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234