Stuart Braithwaite (Mogwai) en Aidan Moffat (Arab Strap) Beeld Humo / Paul Savage
Stuart Braithwaite (Mogwai) en Aidan Moffat (Arab Strap)Beeld Humo / Paul Savage

DubbelinterviewMogwai & Arab Strap

‘En toen hingen mijn onderbroeken in de struiken van een Brussels park’

Heus niet alle muzikanten kampen met writer’s block of depressie door corona. Het Schotse Mogwai nam met ‘As the Love Continues’ (★★★½) een ijzersterke tiende plaat op, die nu zowaar op 1 staat in de UK charts – voor het eerst in hun 25-jarige bestaan. Hun vrienden van Arab Strap schoten zelfs weer in gang door de lockdown: ‘As Days Get Dark’ is hun eerste in zestien jaar. Humo bracht Stuart Braithwaite en Aidan Moffat, de frontmannen van Mogwai en Arab Strap, samen voor een gesprek over een kwarteeuw vriendschap.

Idealiter had dit interview plaatsgevonden in Glasgow, ooit één van de ruigste steden van Europa – als iemand je er op straat ‘a Glasgow kiss’ wil geven, dan is die mens van plan je een kopstoot te verkopen – maar tegelijk ook één van de gemoedelijkste. Dan hadden Stuart Braithwaite, Aidan Moffat en ondergetekende een boompje kunnen opzetten in Rogano, het oudste restaurant in Glasgow, bekend om z’n prachtige art-deco-interieur uit de jaren 30. Het zou een bruisende zaterdagavond zijn, buiten vormden zich lange rijen voor de vele muziekclubs. Helaas, er weerklinken geen beats of gitaren meer in Glasgow, en restaurant Rogano is intussen failliet, laat Aidan Moffat me weten, videobellend vanuit zijn studio. In het andere vakje op mijn scherm ligt Stuart Braithwaite thuis op z’n sofa. Voor de twee boezemvrienden, die allebei in Glasgow wonen maar al weken veroordeeld zijn tot eenzame opsluiting, is dit interview een prettig weerzien – de wisecracks vliegen algauw in het rond.

HUMO Hebben jullie opzettelijk tegenovergestelde albumtitels gekozen: ‘As the Love Continues’ en ‘As Days Get Dark’?

STUART BRAITHWAITE «Totaal niet, maar ik moet zeggen dat ik schrok toen Aidan me zijn nieuwe plaat stuurde: ‘Hmmm, dat lijkt onze titel wel.’ (lacht) Intussen hou ik van het idee dat we samen een weird splitalbum hebben afgeleverd – ook al was dat nooit de bedoeling.»

AIDAN MOFFAT «Ik vind het grappig dat Mogwai er overduidelijk voor gekozen heeft om een optimistische boodschap de wereld in te sturen, en dat onze titel pure ellende uitstraalt (lacht).»

HUMO De single ‘Ritchie Sacramento’ op ‘As the Love Continues’ is niet alleen de meest poppy die Mogwai ooit heeft afgeleverd, het is ook een woordgrapje over de Japanse componist Ryuichi Sakamoto.

BRAITHWAITE «Een waargebeurde verspreking van een vriend, die nota bene al dertig jaar in een platenwinkel werkt. Lovely guy, alleen spreekt hij, en dat is toch merkwaardig voor iemand met zijn job, aan de lopende band groepsnamen verkeerd uit.

»Ook de song ‘Pat Stains’ op de plaat is vernoemd naar zo’n anekdote: ik hoorde dat ooit iemand uitspreken toen hij Pat Smear van Germs bedoelde (legendarische Amerikaanse punkband, Pat Smear is gitarist bij Foo Fighters en speelde ook in de laatste bezetting van Nirvana, red.).»

HUMO Stuart, 25 jaar geleden waren het de eerste releases van Arab Strap die je écht werk deden maken van Mogwai. Ervoor modderden jullie maar wat aan – als rasechte ‘slackers’ van de jaren 90?

BRAITHWAITE «Toch niet. Toen wij met Mogwai begonnen, was er een sterke indierockscene in Glasgow, met steengoede bands als The Delgados en The Yummy Fur. Alleen meende niemand van hen het echt serieus. Met Mogwai dachten we graag dat wij véél serieuzer bezig waren, tot we ‘The Week Never Starts Round Here’ hoorden, de eerste plaat van Arab Strap (uit 1996, red.). ‘Dit is pas écht goed,’ beseften we. Want hoe goed die andere bands ook waren, zij kopieerden toch vooral het Amerikaanse gitaargeluid. Arab Strap had wel diezelfde invloeden, maar deed er iets heel eigens mee. Het was 100 procent Schotse muziek. Dat was een eyeopener: het is maar door jezelf te zijn, dat je je op dezelfde hoogte als die Amerikaanse bands kunt tillen.»

HUMO Jullie allereerste manager was de legendarische Alan McGee, oprichter van Creation Records en ontdekker van The Jesus and Mary Chain, Primal Scream, Oasis… Maar die had meteen commentaar op jullie uiterlijk!

BRAITHWAITE «Het allereerste wat Alan tegen me zei, was: ‘Het zal niks uitmaken als jullie oud worden en er shite uitzien.’ Ik antwoordde: ‘You look like shite already’. Het ijs was gebroken. Dat is de manier waarop we met elkaar omgaan in Glasgow.

»Alan was ook bloedserieus toen hij dat zei, hij maakte de vergelijking met Kraftwerk: die groep heeft nooit last gehad van de tand des tijds omdat niemand geïnteresseerd was in hun werkelijke gezichten.»

HUMO Mogwai nam ooit de song ‘Waltz for Aidan’ op, een eerbetoon aan jou, Aidan. Wat vinden jullie zelf jullie beste samenwerking?

BRAITHWAITE «Onze splitsingle waarop we The Fall coverden, én Atomic Kitten

MOFFAT «En onze instrumentale ten inch ‘Aloha Hawaii’. We hebben nog altijd veel plannen, alleen is Stuart erg slecht in het lezen van zijn mails.»

BRAITHWAITE «Ik lees meestal alleen de eerste zin van een mail. Dat is iets wat ik gemeen heb met Donald Trump: ik ben niet zo goed in het absorberen van informatie (lacht). We zouden ook kunnen concluderen dat ik simpelweg useless ben.»

MOFFAT «Het meest zorgwekkende daaraan is dat je ook mijn labelbaas bent (Mogwai runt Rock Action Records, red.).»

BRAITHWAITE «Ik ben wél goed in delegeren – ik kan heel goed taken verdelen.»

MOFFAT «Dat is de chique manier van zeggen: ‘Ik ben hondslui en doe niks.’»

BRAITHWAITE «Aidan is erg slecht in op tijd in zijn bed kruipen. We gingen eens samen op tour naar Australië en moesten in het holst van de nacht opstaan om een vlucht te halen. In de taxi naar de luchthaven scroll ik door Twitter, waar ik zie dat Aidan vrolijk verwikkeld is in één of andere conversatie over zijn favoriete platen. Hij zat thuis te twitteren en was nooit in zijn bed gekropen.»

Aidan Moffat: ‘Als muzikanten hebben we geluk: onze job is fun. Ik word blij van muziek maken.’ Beeld Humo
Aidan Moffat: ‘Als muzikanten hebben we geluk: onze job is fun. Ik word blij van muziek maken.’Beeld Humo

HUMO Aidan, je begon met Arab Stap omdat je liedjes wilde maken over hoe liefde écht is, als tegengewicht voor de zeemzoete love songs uit je jeugd. Is het macabere ‘The Turning of Our Bones’ op ‘As Days Get Dark’ ook zo’n ‘echt’ liefdesliedje? ‘Dig us up and hold us high / Raise our carcass to the sky’ zing je, en de clip zit vol fragmenten uit zombiefilms.

MOFFAT «Ik had een docu gezien over een bijzonder ritueel in Madagaskar. Men gelooft daar dat zolang een lichaam niet volledig vergaan is, de ziel erin huist. Daarom graaft men om de zoveel tijd de doden op: men doet ze propere kleren aan, en danst met hen op een groot feest dat het leven van de overledene viert. Ik vond dat even akelig als aandoenlijk. Me being me werd ‘The Turning of Our Bones’ vervolgens een song over seks. Zo ongeveer alle songs van Arab Strap gaan in wezen over seks en de dood.

»Het is ook wel een song over Arab Strap zélf, besef ik ineens, over onze herrijzenis. Ik kon die na zestien jaar niet tegenhouden: de lockdown en de angst die ik voelde, deden me weer in gang schieten. Ik heb in 2020 drie platen gemaakt en uitgebracht op cassette. Meteen erna heb ik nog twee platen gemaakt, waarvan de ene dus nu uit is, en de andere bijna af is. Intussen ben ik alweer aan een nieuwe begonnen.»

HUMO Bovendien ging je in 2020 ook door je hele Arab Strap-archief van onuitgegeven materiaal, en zette je dat geordend online.

MOFFAT «Als je het zo bekijkt, heb ik vorig jaar wel twintig platen gemaakt! Er gaat natuurlijk veel nostalgie gepaard met je archief ordenen – eindelijk had ik daarvoor de tijd door de pandemie. Nostalgie bleek voor mij ook een mechanisme om met alle onzekerheid om te gaan. Een psycholoog heeft me ooit verteld dat we in moeilijke tijden graag terugblikken op ons verleden, om onszelf eraan te herinneren dat vandaag maar tijdelijk is. Ik heb alles van ‘The Sopranos’ herbekeken, én ‘I’m Alan Partridge’, én de geweldige Britse comedyreeks ‘Toast of London’. Me wentelen in nostalgie had een kalmerend effect op mij, net als platen maken.»

HUMO Opvallend: hier weerklinkt géén klaagzang over writer’s block.

MOFFAT «Als muzikanten hebben we geluk: onze job is fun. Ik word blij van muziek maken. Oké, live maak je verbinding met mensen. Er staat een tour in het VK op de planning voor september, maar ik ga ervan uit dat die níét doorgaat. Eén ding is zeker: 2022 wordt insane. Elke avond zal er een concert zijn om naartoe te gaan.»

BRAITHWAITE «Onze plaat werd in de zomer van 2020 opgenomen in een oude kerk in Worcestershire. Producer Dave Fridmann volgde vanuit de VS de opnames via Zoom. Niet ideaal, maar het is gelukt.

»Ik heb nooit harder gewerkt dan in 2020. Van nature ben ik snel afgeleid, elk excuus dat ik kan verzinnen om uit mijn schrijfkamer te ontsnappen, zal ik aangrijpen. Maar de opsluiting maakte dat ik niet werd afgeleid.

»Bovendien ervoer ik de lente van 2020 ook als een zeer beangstigende tijd. Ik was in mijn jeugd verslaafd aan horrorfilms, dus mijn fantasie sloeg op hol. Ik zag de hele wereld overgenomen worden door zombies. Muziek was mijn ontsnappingsroute.»

HUMO Ook dat delen jullie: een liefde voor horrorfilms. Mogwai maakte tien jaar geleden de soundtrack voor de prachtige Franse zombiereeks ‘Les revenants’. Aidan, jij organiseerde voor een vriend een vrijgezellenweekend in Transsylvanië.

MOFFAT «Haha, dat was voor James Graham van The Twilight Sad, aangezien hij zo’n enorme fan is van ‘Dracula’ en ‘Scooby-Doo’. Daar deden we hem een cape om, zoals een vampier, en gingen we kastelen bezoeken (lacht).

»Ik ben altijd een grote fan geweest van horror. Dankzij mijn moeder.»

HUMO Pardon?

MOFFAT «Mijn moeder is een nóg grotere fan. Ze liet me als kind naar alles kijken, behalve ‘The Exorcist’. Ik herinner me dat ze er met mijn grootvader op VHS-cassette naar aan het kijken was, en dat ik het als 10-jarige had gewaagd om mijn kop door het deurgat te steken. Ik zag iets heel akeligs op het scherm, en mijn grootvader die op me afstoof en de deur dichtsloeg. Uiteindelijk zou het tot mijn 15de duren voor ik ‘The Exorcist’ zag. Maar mijn favoriet blijft voor altijd ‘Halloween’. Op mijn 9de had ik al een sequel geschreven voor die film, niet wetende dat er al lang één uit was.»

HUMO Stuart, hoe verklaar je dat Mogwai na 25 jaar groter is dan ooit? Voor het eerst in jullie bestaan hebben jullie de nummer 1 in de UK charts veroverd.

BRAITHWAITE «Het is niet te geloven. It’s totally surreal. Weet je, we zijn nooit écht in de mode geweest. Eens mensen ons ontdekken en goed vinden, blijven ze ons volgen. Intussen komen ook al de kinderen van onze allereerste fans kijken.»

MOFFAT «Dat is zo hartverscheurend: dan zit je in de pub, rustig genietend van je pint, en dan komt er zo’n kiddo op je af. ‘O, je bent van Arab Strap? Mijn vader was fan van jullie.’ For fuck’s sake, maak dat je wegkomt!»

HUMO Kunnen jullie uit het blote hoofd een herinnering op Belgische bodem opdiepen?

BRAITHWAITE «Pukkelpop 1997: één van de eerste grote festivals die we speelden. Het was daar dat we Pavement leerden kennen. Om de één of andere reden had Blur gecanceld, dus hebben we toen samen met Pavement de hele, fenomenale rider van Blur soldaat gemaakt. Voor ons maakte dat niks uit, wij hadden onze set al gespeeld om elf uur ’s ochtends. Maar Pavement moest wél nog spelen, en hun tourmanager heeft toen allerlei toeren moeten uithalen om hen enigszins nuchter op het podium te krijgen.

»O, en Cactus natuurlijk. Kijk, nu krijg ik écht heimwee. Festivals midden in een stad, daar heb ik een zwak voor.»

MOFFAT «Wij hebben met Arab Strap eens serieuze miserie gehad in Brussel. We moesten spelen in de Botanique, en er is toen ingebroken in onze bestelwagen. Mijn tas was gestolen, en onze bassist vond ze terug in dat grote park naast de concertzaal. Mijn onderbroeken lagen overal in de struiken. De dieven hadden alleen mijn Zwitsers zakmes en mijn paspoort meegenomen. Achteraf hebben we nog een goeie show gespeeld, en wonder boven wonder liet de Britse douane me weer binnen. Maar toch, de enige keer dat ik op tour bestolen ben, was bij jullie.»

‘As the Love Continues’ van Mogwai is nu uit bij Rock Action.
‘As Days Get Dark’ van Arab Strap komt uit op 5 maart bij Rock Action.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234