InterviewTravis

‘Er is al genoeg cynisme, de wereld heeft ons nodig’

Travis heeft wat te vieren: de Schotse band bestaat 30 jaar en zet die verjaardag luister bij met de nieuwe plaat 'Ten Songs' (★★★½☆). De laatste noot ervan werd - kwestie van perfecte timing - ingeblikt één dag voor covid-19 alle deuren dichtgooide. Intussen is frontman Fran Healy via Londen en Berlijn in Los Angeles beland, waar hij niet enkel de quarantaine maar de rest van zijn leven wil doorbrengen.

HUMO Heb je al een muzikale pelgrimstocht door Californië gemaakt?

FRAN HEALY «Jááá! Meerdere keren. Voor de eerste pel-grimstocht hoefde ik slechts over de haag te kijken. Hier op de heuvel waar ik woon, is twee huizen verder een heilige plek: daar woonde de verrukkelijke Stevie Nicks tijdens de hoogdagen van Fleetwood Mac. In dat huis heeft ze alle songs voor 'Rumours' geschreven. Ze is sindsdien verhuisd, maar in mijn beleving is ze nog steeds my ghost neighbour. Eén van m'n beste vrienden woont in Laurel Canyon, waar Joni Mitchell woont. Op weg naar het strand rijd ik elke dag langs de school waar scènes uit 'Grease' werden opgenomen. Mijn zoon Clay en ik hebben ook het huis bezocht waar de iconische scène werd gefilmd waarbij de Dikke en de Dunne die buffetpiano van een enorme trap laten vallen. We hebben ook al het graf van Stan Laurel bezocht, in mijn ogen de geniaalste komiek aller tijden. Dan bezoek ik in gedachten ook mijn grootvader, die me indertijd alle films van 'Laurel and Hardy' toonde.»

HUMO Ben je op jouw niveau, na elf miljoen verkochte cd's, nog onder de indruk van andere sterren?

HEALY «O ja, wat dat betreft, blijf ik het Schotse jongetje dat vroeger ademloos naar de muziek van onbereikbare helden luisterde. Ik sprak eens af met mijn manager in het Chateau Marmont. Op de parking zag ik Michael Stipe, die druk aan het telefoneren was. Nu, Michael is absoluut één van mijn helden, ik ken alles van R.E.M. uit het hoofd. Ik wilde zijn privacy respecteren en hem met rust laten, maar hij zag me en hief z'n vinger, ten teken: wacht even, ik ben zo klaar. Even later vroeg hij: 'We gaan straks iets eten, ik laat je nog weten waar, kom ook.' Na de vergadering met mijn manager reed ik naar huis, en daar ben ik als een hunkerende puber urenlang bij de telefoon blijven wachten, tot Michael zou bellen, alsof hij een begerenswaardige vrouw was die ik eigenlijk niet kon krijgen (lacht).

»Maar het werd etenstijd, en dan negen uur, tien uur, elf uur... Ik gaf het op, ik voelde me gedumpt. Uiteindelijk ging om één uur 's nachts de telefoon en het eerste wat ik hoor is: 'You fuckin' motherfucker!’ Gevolgd door een eindeloze tirade! Maar het was een vrouwenstem, niet Michael. Het bleek Courtney Love te zijn, die ik zes maanden eerder al in het Chateau Marmont had ontmoet. Maar ik had haar niets misdaan, dus ik was verbouwereerd dat zij a) belde met de telefoon van Michael en b) mij blijkbaar haatte. Courtney heeft, euh... een sterke persoonlijkheid.»

HUMO Het understatement van de eeuw.

HEALY «Mijn vrouw beweert altijd dat ik niet in staat ben tot tactvol gedrag, maar ik heb net het tegendeel bewezen (lacht). Courtney begroette me dus op haar manier heel enthousiast. Ze geeft me het adres. Ik kom daar aan en wie zit er aan de tafel? Michael, Courtney en... Morrissey. Mijn andere superheld. Dat was echt zo'n moment van: 'O, en by the way: Napoleon en Elvis Presley en Jezus zullen er ook zijn.' (lacht) Die hele avond klonk in mijn hoofd een stemmetje dat onafgebroken zei: 'Cool blijven, kalm blijven, cool blijven.' Ik wilde eigenlijk vooral praten met Morrissey, maar die zei amper een woord, en áls hij iets zei, werd hij meteen overroepen door Courtney. It was a pretty mental night

HUMO Travis heeft goeie songs, maar wat me het meest aan jullie groep bevalt, is dat alles wat jullie ooit deden warm, positief en vreugdevol was. Jullie muziek voelt als één grote omhelzing. Ben je echt zo, of is die positiviteit een bewuste artistieke keuze?

HEALY «Ik ben zo, of toch half. Ik heb helaas ook een andere kant, waarop ik niet trots ben. Ik woonde lang in Berlijn, en één van mijn beste vrienden daar noemt mij een Sonnenkind - dat hoef ik niet uit te leggen, denk ik. En hij heeft gelijk. Omdat ik aan een gebroken gezin ben ontsproten en een hoop trauma's meedraag, heb ik indertijd als kind al besloten: ik laat me niet kisten. Ik blijf, zelfs tegen beter weten in, geloven in deze prachtige wereld en in een goede afloop. Met die levenshouding maak je onze soort muziek. Ik heb ook een hekel aan cynici en aan negativiteit en aan agressiviteit. Life's too short.

»Nu, ik word ook vaak veel te snel kwaad. Ik was al hoogsensitief toen dat etiketje nog niet bestond. En ik heb pas gaandeweg, met ouder worden, ontdekt wat mijn triggers zijn. Bijvoorbeeld? Ik blijk geen lawaai te kunnen verdragen - raar, grappig én onhandig voor een popmuzikant (lacht). Lawaai maakt me agressief.»

HUMO Die andere positieve band, Coldplay, heeft jullie aanpak grotendeels gekopieerd.

HEALY «Chris (Martin, frontman, red.) heeft toegegeven dat Travis een inspiratiebron was. Maar een kopie van ons zijn ze zeker niet.»

HUMO 'Ten Songs' werd wel geproducet door hun engineer Robin Baynton.

HEALY «Dat is toeval. En het is juister om het over coproducing te hebben, want ik heb de helft van het denkwerk verricht en de klankkleur gekozen.

»Vroeger heeft Nigel Godrich een plaat voor ons geproducet en dan zegt iedereen natuurlijk: 'Aha, wil je Radiohead achterna?' Nee dus. Ook al ben ik bevriend met Nigel. Ook al hebben we jaren geleden op al z'n bezittingen penissen getekend - af en toe ontdekt hij er nog eentje.

»We hebben voor deze plaat ook samengewerkt met muzikanten die hun sporen hebben verdiend bij Bruce Springsteen, Beck, Grandaddy, The Bangles, Emmylou Harris... Travis is een tight unit, maar soms heb je een orgel of zo nodig, en die specifieke muzikanten hebben we niet voorradig. Vind maar eens een goeie muzikant die nog met niemand anders heeft samengewerkt.»

KARAOKE

HUMO Waar heb je het laatst op een openbare plek je eigen muziek gehoord?

HEALY «In Ikea (lacht). Ook artiesten belanden daar weleens, ook al hadden ze gezworen daar nooit een voet binnen te zetten. Door de intercom speelde plots ons nummer 'Sing', en iedereen rondom me begon mee te neuriën, zonder dat iemand mij herkende. Dat vond ik mooi. Ik weet nog dat ik bevroor en het over me liet spoelen als een warm bad. Ik ben vaak te onrustig om van iets te genieten, maar toen dacht ik bewust: stop, luister, geniet! En het was echt een koor, het kwam van alle kanten.»

HUMO Vlak voor de lockdown begon, vond een kennis van me het nodig om zijn verjaardagsfeestje te geven in een Londense karaokebar. Hij heeft daar onder andere jullie 'Sing' aan flarden gezongen. De eigenaar vertelde me dat het repertoire van Travis vaak wordt gezongen 'omdat het gezellig is en je hoeft er niet eens erg goed voor te kunnen zingen.'

HEALY «Ik zal je iets vertellen wat mijn reputatie geen goed zal doen: ik heb zélf al in een karaokebar één van onze songs gezongen. Dat was hier in Los Angeles, omstreeks twee uur 's nachts. What can I say: ik was zo nuchter als Trump redelijk is. Ik besef ten volle hoe ijdel en aanstellerig het is om in een overvolle karaokebar mijn eigen songs te zingen. Maar ik vond het op dat moment grappig om te zien of iemand wakker zou schieten. Want hoe gaat dat? Iemand zingt iets en tenzij het een briljante performance is, luistert enkel zijn lief of zijn zus, de rest wacht drinkend en lallend z'n beurt af. Dus zong ik 'Why Does It Always Rain on Me?' En de reactie was héérlijk! Niemand wist wie ik was, niemand herkende mijn kop. Maar je zag mensen langzaam stoppen met praten en de oren spitsen en hoofden draaiden mijn kant op. Ik zag hen denken: maar... die gast doet dat goed?! Het klinkt net zoals op de plaat! En vervolgens: zo moeilijk kan het dus niet zijn (lacht). Ik heb wekenlang nagenoten van de absurditeit van die situatie. Maar ik heb ook gedacht: het duurt nog wel even voor we hier nog eens een hit scoren, als niemand me herkent.»

HUMO Wie is Nina? En waarom heb je op 'Ten Songs' haar vereerd met een song en je andere zeventien maîtresses niet?

HEALY «Ha! Ik ben gelukkig getrouwd, dank je. Die Nina is Nina Stibbe, een Engelse schrijfster. Ik ontmoette haar op het huwelijksfeest van een vriend.

»Ik raakte daar trouwens ook met een producer aan de praat over hoe ellendig slecht de liedjes in moderne musicals vaak zijn. Een jaar later belt die man me op: 'Ik heb net de rechten gekocht van een boek, we gaan er een musical van maken en ik wil dat jij de songs schrijft.' Het boek gaat over twee meisjes wier vader het gezin in de steek laat, waarop de meisjes zelf op zoek gaan naar een nieuwe, betere vader. Het boek lezen kwam hard aan, omdat ik zélf ben opgegroeid zonder vader. Ik weet nog hoe ik, 4 of 5 jaar oud, aan mijn moeder vroeg of ze niet in 'the dad shop' een nieuwe vader kon kopen. Blijkbaar waren ze uitverkocht, want mijn moeder is nooit hertrouwd.

»Ik had meteen een ideetje voor een song met als titel: 'How Come All the Best Dads Are Gone?' Uiteindelijk werd de musical een tv-serie, die nog steeds niet is uitgezonden. Dus heb ik dat nummer gerecycleerd voor deze plaat. Al is het ironisch dat een song die ik als broodschrijver voor andermans project schreef, uiteindelijk de emotioneelste en persoonlijkste song op de plaat is geworden.»

HUMO Op het mooie 'All Fall Down' zing je met een ijle falsetto die we nog niet hadden gehoord. Nu pas ontdekt?

HEALY «Nee, maar ik was er tot nog toe te onzeker over. Prince werd geroemd om zijn kristalheldere falsetto, en ik dacht lang: mensen zullen denken dat ik hem imiteer. Ik voelde me ook lang te kwetsbaar om zo in het openbaar te zingen. En live, tijdens een slopende tournee, komt vast het moment waarop tijdens zo'n moment mijn stem zal overslaan, en dan maak ik mezelf belachelijk. Onzeker, ik?

»De eerste demo voor 'All Fall Down' werd opgenomen in Joshua Tree, in openlucht. Ik was 'm al vergeten, tot we maanden later de studio introkken. Bandleden Neil, Dougie en ik zaten 's nachts heel dicht bij elkaar: stem, gitaar, bas en minimale percussie, verder niks. Pas toen besefte ik dat de tekst nog niet af was. Dus zong ik wat spontaan in me opkwam. En de eerste zin die eruit floepte was: 'You can cry until your eyes fall out'. Ik dacht: waar komt dát in godsnaam vandaan?! Ik barstte in lachen uit, dus die take konden we niet gebruiken.»

HUMO De intro van 'Valentine' is de demo van die song. Dat heb je wel zo gelaten.

HEALY «Omdat het perfect klonk. En omdat het charmant is de luisteraar voor één keer te laten horen hoe zo'n song werd geboren. De demo van 'Valentine' dateert nog uit de periode dat ik hier in Marina del Rey een zeilboot had, een Bristol Channel Cutter, de Galatea. Die demo werd opgenomen in het ruim daarvan, vandaar de holle klank.

»Ik heb die boot daarna verkocht. Ik ben te Schots voor een jachtclub in L.A. (lacht).»

Een beeld uit de docu over Travis, 'Almost Fashionable': 'We hebben de docu laten maken door iemand die ons haatte. Ach ja, Schotten kunnen bogen op een lange traditie van zelfspot.'

DODE KANARIE

HUMO We leven niet langer in het tijdperk van de singer-songwriter, is jou dat als singer-songwriter al opgevallen?

HEALY «Ja, natuurlijk. Als ik luister naar wat nu populair is, heb ik vaak de indruk dat songs nu worden gemaakt door een team van architecten, IT'ers, boekhouders en stylisten. Ik hoor hooks en grooves en gimmicks en briljante producties - het klinkt allemaal fantastisch en het ziet er geweldig uit. Maar ik hoor geen verhaal, geen gevoel, geen ziel, geen mens van vlees en bloed. Ik zie enkel showbizz en glamour.

»In mijn beleving was een artiest altijd een kanarie in een koolmijn. Als die doodvalt omdat er niet genoeg zuurstof is, is het tijd om te vertrekken. Bij een artiest is het net zo. Echte artiesten zijn hoogsensitief, ze voelen als eerste de pols van de maatschappelijke en culturele veranderingen. En ze maken hun kunst omdat het móét, omdat ze niet anders kunnen. Maar dit is het tijdperk van de manager die zegt welke geluiden de imagoplanning vereist, waarop de producer met een computerprogramma aan de slag gaat. That's designing, not divining: muziek welt niet langer op uit de ziel maar wordt ontworpen op maat van de heersende trend.»

HUMO Jij bent het type van de lieve dictator. Je hebt er nooit een geheim van gemaakt dat jij de songs schrijft en dat je vrienden grotendeels jouw ideeën uitvoeren. Ter vergelijking: binnen U2 doen ze alles samen en delen ze de pot door vier. In die optiek verbaast het me dat Travis nog niet splitte.

HEALY «Ik ben gevormd door rocksterren als Oasis: bij hen schreef Noel Gallagher bijna alle songs en besliste hij over welke koers de groep zou varen.

»Bij Travis zijn we dankzij een handvol vroege hits snel bekend geworden. En omdat ik de zanger ben én de songs schrijf, belandden we in 'The Fran Healy Show'. Daaraan ontkom je niet: de media zoomen altijd in op het gezicht van de groep, zelfs als dat mijn smoel is (lacht). Ik zat echt niet op die aandacht te wachten, maar de anderen voelden zich verwaarloosd. Ik herinner me een pijnlijke publieke ruzie aan de ingang van Starbucks in Notting Hill. Ik heb toen om hun steun gesméékt.»

HUMO Had je keuze niet te maken met het feit dat de songschrijver alle auteursrechten int, een grote en blijvende bron van inkomsten?

HEALY «Dat is een aangenaam neveneffect (grijnst). Ik kom uit een arm gezin. Een rockgroep was voor mij een manier om aan de armoe te ontsnappen. (Na een lange stilte) Ik haal ze er zo uit, hoor, de artiesten die in armoe opgroeiden, dat gevoel verlies je nooit.»

HUMO Jullie concerten waren altijd feestjes. Wat nu?

HEALY (zucht) «We hebben een tournee gepland, maar het valt nog te bezien of we die niet opnieuw moeten uitstellen.

»Gek, ik had vanochtend nog een flashback waarbij ik terugdacht aan een moment op de tourbus, ergens in Amerika. Ik zat toen alleen achteraan in de bus en ik keek naar 'Spinal Tap' - as you do. Plots werd ik depressief omdat ik besefte: al mijn makkers in Travis zijn personages uit 'Spinal Tap'! Neil met z'n lichtgeraaktheid en z'n stunts, Dougie en z'n gezeur over futiliteiten, Andy wiens lief zich opdringt... Het verontrustende was: ik kon er niet om lachen, elk volgende concert voelde als 'Groundhog Day' - nog zo'n geweldige film - en alle energie vloeide uit me weg. Ik keek naar de karikaturen in de film en dacht: zijn wij zo makkelijk te herleiden tot ridicule archetypes? En het antwoord luidt: ja (lacht).»

HUMO Jullie hebben iets gedaan dat uniek is in de geschiedenis van de popmuziek. Elke rockgroep laat wel een documentaire over zichzelf filmen, waarvan de zelden subtiele boodschap meestal luidt: deze groep is iconisch en onovertroffen! Jullie, daarentegen, kozen ervoor jullie docu 'Almost Fashionable' te laten maken door Wyndham Wallace, een man die voordien openlijk en herhaaldelijk had aangegeven dat hij Travis háátte.

HEALY «Ach ja, Schotten kunnen bogen op een lange traditie van zelfspot. Op een gegeven moment zei hij smalend: 'Op het hoogtepunt van jullie roem waren jullie bijna trendy.' Ik dacht meteen: dát is de titel (lacht).

»Nu, wij zijn geen masochisten. Ik dacht niet: laat ik als regisseur de grootste cynicus die ik ken inhuren, zodat die ons met de grond gelijk kan maken, op onze kosten! Mijn uitgangspunt was: wij maken mooie muziek, we zijn nice guys, en onze fans houden echt van ons. De wereld heeft ons nodig, cynisme en negativiteit zijn er al genoeg. Ik was er dus zeker van dat onze cynische interviewer tijdens de tournee zou bijdraaien, geconfronteerd en besmet met onze good vibrations en de overrompeling door onze fans. En dat gebeurde ook.»

HUMO Was er tijdens het filmen van 'Almost Fashionable' een gemiste kans? Een moment waarbij er geen camera in de buurt was om het vast te leggen?

HEALY «Die avond in Frankrijk toen onze drummer in het zwembad sprong. Neil sprong fout en brak zes nekbeentjes en zijn ruggengraat. Hij zou verdronken zijn als onze guitar tech Nick hem niet achterna was gesprongen. Dat was vlak na een succesvolle tournee, en iedereen was euforisch én dronken. Mensen uit onze entourage zagen Neil drijven op het water en lachten. Eerst besefte niemand hoe ernstig het was. Tot we hem uit het zwembad trokken en zagen hoe blauw zijn gezicht was. Maar er bestaat iets als Travis luck: we zijn al een aantal keren aan de dood ontsnapt. Op enkele kilometers van waar Neil bijna stierf, bevond zich het enige hospitaal ter wereld waar ze net een nieuwe techniek hadden ontwikkeld om precies dat soort wonden te behandelen.»

HUMO Dat wist Neil best, en daarom haalde hij die stunt dáár uit.

HEALY «Ik acht hem ertoe in staat, de aandachtshoer (lacht).»

'Ten Songs' van Travis is nu uit bij BMG.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234