null Beeld Getty Images
Beeld Getty Images

Humo's Feminiene Fonotheek

‘Fiona Apple is een kosmonaut in haar eigen sterrenstelsel’

Toen aan het ronde hoofd van Marc Didden (°Hamont, 1949) oren begonnen te groeien, draaiden die algauw graag in de richting van het vrouwelijke stemorgaan. In de zomerweken luistert Marc met liefde naar nieuwe, oude, vertrouwde en onbekende dames. Deze week: FIONA APPLE!

Gesteld dat ik u zou vragen of u de titels van twee Fiona Apple-lp’s uit het blote hoofd kent, zou u dan spontaan komen aandraven met ‘When the Pawn Hits the Conflicts He Thinks Like a King What He Knows Throws the Blows When He Goes to the Fight and He’ll Win the Whole Thing ’fore He Enters the Ring There’s No Body to Batter When Your Mind Is Your Might So When You Go Solo, You Hold Your Own Hand and Remember That Depth Is the Greatest of Heights and If You Know Where You Stand, Then You Know Where to Land and If You Fall It Won’t Matter, Cuz You’ll Know That You’re Right’? Of eventueel ‘The Idler Wheel Is Wiser Than the Driver of the Screw and Whipping Cords Will Serve You More Than Ropes Will Ever Do’? Ik zou niet hebben kunnen antwoorden als iemand me dat vroeg, maar Humo-lezers zijn schrander en qua het wereldwijde popgebeuren helemaal in the know. Ik ga Fiona’s twee notoire titels dus niet herhalen, maar er integendeel eens naar luisteren. En ondertussen ook eens naar de rest van Fiona’s output, want zo uitgesproken productief is de ietwat getroebleerde nachtegaal van New York City niet.

Ik kom dan natuurlijk uit bij haar courante meesterwerk ‘Fetch the Bolt Cutters’, dat, had Fiona tot de Nederlandse taalrol behoord, gewoon ‘Haal de betonscharen’ had geheten. Een soort poëtisch discours dat ook De Kreuners beoefenden toen ze hun vroege werk titels meegaven als ‘’s Nachts kouder dan buiten’, ‘Er sterft een beer in de taïga’ of het enigszins van de pot gerukte ‘Natuurlijk zijn er geen Alpen in de Pyreneeën’.

‘Fetch the Bolt Cutters’ is, bij een eerste kennismaking, een zware zit. Fiona maakt geen achtergrondmuziek, maar vraagt zowel tekstueel als muzikaal voortdurend al uw aandacht. ‘I won’t shut up’ is een zin die ze met plezier en in extenso herhaalt. De zoekmachines omschrijven de muziek van Apple graag als art pop of zelfs avant-pop, en er zit ook iets redelijk artyfarty in veel van haar songs. Hoe ze die zingt, wat ze erin vertelt, en hoe complex de instrumentatie bij die songs is uitgewerkt.

Art pop? Tja, wie weet, maar Fiona is toch ook heel vaak down-to-earth en voelt zich als een vis in de vijver van de americana. Ze voelt zich in haar sas wanneer ze in de buurt van Johnny Cash of Elvis Costello verblijft. En ze speelt warempel piano op Dylans memorabele lockdownhit ‘Murder Most Foul’. Voorts is ze vooral zichzelf: een eigenzinnige singer-songwriter die zich met een diepe kennis van de traditie een weg baant in de dichtbegroeide jungle die de muziekwereld vandaag geworden is.

Fiona is veganist en feminist en qua gender een beetje onzeker, maar ze is vooral een kosmonaut in haar eigen sterrenstelsel. ‘Except with way more gravity than when we started off.’ Er is maar één Fiona Apple en dat is voorlopig voldoende. Al krioelt het in de bossen van vrouwelijk talent dat op een heel eigen manier wil breken met de grondregels van het singer-songwriten. U kent het wel, blond meisje met gitaar en maar à volonté huilen naar de maan. Ze zijn hun lief kwijt en willen het weer terug, of vice versa. Fiona Apple en haar soortgenoten hebben het over de hele wereld. Check even wie Sharon Van Etten, Arlo Parks, Angel Olsen en Weyes Blood zijn en hoe ze klinken. Niet als Sandra Kim, voorwaar.

Schrijf je in op onze wekelijkse muzieknieuwsbrief:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234