AaradhnaBeeld Getty

Protestsongs

Humo’s protestplaylist: tien songs tegen racisme

De roep om gelijke rechten van de Black Lives Matter-beweging in de VS wordt over de hele wereld gehoord. Humo dook in de muziekgeschiedenis en ging op zoek naar tien songs waarin onrecht en racisme worden aangeklaagd.

1. Billie Holiday - Strange Fruit (1939)

In 1939 verstomde de Amerikaanse jazzzangeres Billie Holiday de gasten van Café Society in New York met ‘Strange Fruit’, een song die ze baseerde op het gedicht ‘Bitter Fruit’ van de Joodse onderwijzer en mensenrechtenactivist Abel Meeropol. Meeropol schreef zijn gedicht naar aanleiding van lynchpartijen van Afro-Amerikanen in het zuiden van de Verenigde Staten. In zijn tekst vergelijkt hij de lijken die in de bomen hingen met vreemdsoortige vruchten: strange fruit. Holiday maakte de tekst wereldberoemd en de breekbare, kritische jazzsong werd in de loop der jaren gecoverd door onder meer Nina Simone, Diana Ross en Jeff Buckley.

2. Bob Dylan - The Lonesome Death of Hattie Carroll (1964)

Met ‘The Lonesome Death of Hattie Carroll’ vertelt Bob Dylan het verhaal van, u raadt het, Hattie Carroll, een 51-jarige Afro-Amerikaanse serveerster die in 1963 van dienst was tijdens het Spinster’s Ball in het Emerson Hotel in Baltimore. Carroll bediende er William Devereux ‘Billy’ Zantzinger, een invloedrijke speler in de tabaksteelt. Zantzinger, die te diep in het glas gekeken had, sloeg haar op het hoofd met zijn wandelstok toen hij vond dat hij te lang op zijn drankje moest wachten. Carroll bezweek acht uur later aan de gevolgen van een hersenbloeding. Op 28 augustus 1963, de dag waarop Martin Luther King Jr. zijn iconische ‘I have a dream’-speech gaf, werd Zantzinger veroordeeld tot zes maanden cel en een boete van 500 dollar. Dylan, die in de krant over het proces las, besliste om een protestlied te schrijven. In zijn song bekritiseert hij de tegenstelling tussen de ernst van de misdaad van de rijke Zantzinger en zijn beperkte straf. De song kwam op het legendarische ‘The Times They Are A-Changin’’.

3. James Brown - Say It Loud, I’m Black and I’m Proud (1968)

‘I’m black and I’m proud!’ Het was een unieke vocalisatie van de bruisende geest van zelfbeschikking, assertiviteit en emancipatie van Afro-Amerikanen waarmee The Godfather of Soul enkele maanden na de moord op Martin Luther King Jr. kwam aanzetten. ‘Say It Loud’ werd geschreven door Browns bandleider Alfred Ellis en het werd een doorslaggevend geluid in de beweging van empowerment die de jaren 60 overheerste. Hoewel Brown vandaag nog steeds wordt geassocieerd met onder meer de Black is Beautiful Movement, moedigde de zanger protesten niet aan. Dat hij zijn afrokapsel inruilde voor een gladgestreken coupe à la Elvis Presley, wordt door sommigen nog steeds bekritiseerd.

4. Neil Young - Southern Man (1970)

Op Southern Man klaagt Neil Young het racisme aan dat vooral in de zuidelijke staten van Amerika problematisch was. In deze melancholische rocksong speelt Young met beelden die teruggaan naar een tijd toen slavernij nog niet officieel was afgeschaft: katoenplantages, zwepen, geschreeuw van zwarte slaven en brandende kruisen van de Ku Klux Klan.

5. Bob Marley - Redemption Song (1980)

Een jaar voor zijn dood schreef Bob Marley een akoestisch lied over verlossing en emancipatie. ‘Emancipate yourself from mental slavery. None but ourselves can free our minds’, zingt hij gevoelig. Marley baseerde zich voor deze woorden op een speech uit 1937 van de Jamaicaanse activist Marcus Garvey, een nationale held in Jamaica én een belangrijke pionier in de strijd voor burgerrechten in de Verenigde Staten.

6. Rage Against the Machine - Killing in the Name (1992)

De legendarische rapcoreband rond rapper Zack de la Rocha debuteerde in 1992 met een leadsingle die een aanklacht vormde tegen institutioneel racisme en politiegeweld, en een paralel trekt met de Ku Klux Klan. ‘Some of those that work forces are the same that burn crosses.’ De aanleiding voor de song is een incident uit 1991, waarbij taxichauffeur Rodney King hardhandig werd aangepakt door politiemannen in Los Angeles tijdens een arrestatie. De vrijspraak van de politieagenten leidde tot de grootste rassenrellen in Amerika sinds de jaren 60. 

7. Black Eyed Peas - Where Is The Love (2003)

Black Eyed Peas brak in 2003 wereldwijd door met ‘Where is the Love’, een catchy rapsong die de band kort na de terroristische aanslagen van 9/11 schreef. Na de aanslagen in Parijs en het aanhoudende politiegeweld in de Verenigde Staten kwam er in 2016 een remake. In de song weerklinkt protest tegen racisme (My mama asked me why I never vote / ‘Cause police men want me dead and gone) en discriminatie (But if you only got love for your own race / Then you’re gonna leave space for others to discriminate).

8. Aaradhna - Brown Girl (2016)

Als jonge vrouw van Indiase en Samoaanse afkomst, zingt Aaradhna voornamelijk vanuit haar eigen ervaring als person of colour. ‘Brown Girl’ is een aanklacht tegen casual racism en de manier waarop dat het dagelijkse leven van heel wat mensen beïnvloedt. Met de zin ‘I’m not just the brown girl, in the ring’ verwijst Aaradhna naar een traditioneel kinderliedje uit West-India dat in 1978 werd verwerkt tot een volwaardige popsong door Boney M. Het lied staat onder meer symbool voor de traditionele rolpatronen en waarden, waaronder die van hofmakerij.

9. Brother Ali - Dear Black Son (2017)

‘Dear Black Son’ is een boodschap van de Amerikaanse rapper en activist Brother Ali aan zijn 16-jarige zoon. Hij waarschuwt zijn zoon voor de gevaren die een jonge, zwarte man onvermijdelijk loopt in Amerika. Ali legt uit dat sommige mensen in de samenleving zich bedreigd zullen voelen door hem, of hem zien als een doelwit wegens zijn huidskleur. Naast een waarschuwing brengt de rapper ook een hoopvolle boodschap, door zijn zoon eraan te herinneren hoe mooi, sterk en vrij hij is om zijn leven te leiden zoals hij dat wil.

10. Childish Gambino - This is America (2018)

Als een controversieel nummer met een al even controversiële videoclip is ‘This is America’ van Childish Gambino, misschien wel één van de strafste antiracismesongs van het laatste decennium. De song klaagt niet alleen het hoge aantal mass shootings in Amerika aan, maar is ook een statement tegen racisme en geweld tegen Afro-Amerikanen. De video bevat verschillende scènes waarin het uitzinnige geweld op een rake manier in beeld wordt gebracht.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234