BeckBeeld Geffen

50 jaarbeck

‘Ik maak nieuwe dingen uit muzikaal afval’

Beck wordt vandaag 50! Om dat te vieren hebben wij zijn eerste Humo-interview uit 1994, van onder het stof gehaald! Hiep hiep hoera!

(Verschenen in Humo op 25 oktober 1994)

Zijn moeder heet Bibbe Hansen. Zijn grootvader is de plastisch kunstenaar Al Hansen, één van de kopstukken van de Fluxus-beweging uit de jaren ‘60. Al verzamelde afval, sigarettenpeukjes en kapotte vloertegels en fietswielspaken, en maakte daar kunstwerken van (mijn kelder is een monument van Fluxuskunst). ‘Eigenlijk’, zegt Beck Hansen (23), ‘doe ik precies hetzelfde. Ik maak nieuwe dingen uit muzikaal afval’.

De carrière van Beck is op zijn minst opmerkelijk. Het gebeurt niet elke dag dat een muzikant uit de reyclagesector geheel onverwacht een leger met dikke pakken dollarbiljetten zwaaiende talent scouts achter zich aan krijgt. Zeker niet als die muzikant zijn eerste stappen in het vak zette middels een single genaamd ‘MTV makes me want to smoke crack’. In de V.S. worden vandaag de dag voor véél minder zegels op de deuren van platenwinkels gelegd.

BECK «Het is vreemd, ja. Hoe ze mij plotseling allemaal wilden. lk ben altijd een beetje een loser geweest. Ik heb altijd in kleine vuile kamertjes gewoond, hier in Los Angeles. Ik was een man van twaalf stielen en dertien ongelukken. Ik ben tuinman geweest, en verhuizer, en reclameschilder. Ik heb bij McDonalds gewerkt, ik ben zelfs een tijdje hot dog man geweest: men kon me huren om op kinderfeestjes hot dogs en limonade uit te delen en liedjes te zingen. In mijn vrije tijd ging ik busken: op straat, en op de bus. Op de bus werd ik meestal weggejouwd, op straat keken ze gewoon een andere kant op. Maar al bij al was het een fijne tijd.»

Op ‘Mellow Gold’, Becks grote debuut, zijn ettelijke sporen uit die tijd terug te vinden. In ‘Beercar’, ‘Loser’, en in Truckdrivin’ Neighbours Downstairs’ bijvoorbeeld: een song over een homokoppel dat een tijdlang in de kamer naast Beck woonde, en voortdurend ruzie maakte. ‘Op een gegeven moment liep het echt uit de hand’ zegt Beck. ‘De ene vluchtte naar buiten, en werd achterna gezeten door zijn lief, die vervaarlijk met een bijl liep te zwaaien. Dat was het soort omgeving waarin ik toen leefde’. En toen kwam ‘Loser’, de single: eerst voorzichtig gedraaid, in de kleine uurtjes, door een paar lokale radio-DJ’s. Daarna, via hometaping en een gunstige wind, over de hele Westcoast verspreid. En toen kwa-men de platenbonzen. En ‘Mellow Gold’. En het grote geld. En, van het één komt het ander: Humo.

BECK «Ik heb vroeger altijd gedacht dat ik voor de rest van mijn leven zou blijven wat ik was. En vooral waar ik was; in dat verschrikkelijke achterkamertje in Los Angeles. Ik woon er nog steeds, maar ik ben er nooit meer. Ik ben het hele voorbije jaar op toernee geweest.»

HUMO Is het een beetje zoals je had verwacht?

BECK «Het is ontzettend vermoeiend. Ik had eigenlijk geen idee van hoe het zou zijn. lk had misschien een beetje meer spektakel verwacht (lacht). Meer helicopters en lijf-wachten en geheim agenten en be-richten in geheimschrift. Spannen-der dingen.»

HUMO Vind je dat het te snel gaat?

BECK «Ach, nee. Ik heb niet het gevoel dat ik als een raket de lucht ben ingeschoten. Ik zit ook niet bepaald op een boemeltrein; het is er ergens tussenin. Het is niét zo dat je op een dag wakker wordt, en vaststelt dat je een ster bent geworden; dat je een plaat hebt en een groep, en geld op de bank. Ik heb de indruk dat veel mensen daaraan denken als ze het woord ‘blitzcarrière’ horen. Maar ik heb die plaat nog altijd zelf moeten maken, hè. Ze is er niet zomaar, euh, uitgevallen.»

HUMO Je hebt er het voorbije jaar anders wel een flinke lap op gegeven. Een paar maanden na ‘Mellow Gold’ lag ‘One foot in the grave’ in de rekken, en voor we de tijd hadden om die uit het doosje te halen, waren er al twee nieuwe: ‘In a cold ass fashion’ en Telepathetie Astro-manure’. Breng je alles uit wat je schrijft?

BECK «Zeker niet. Er zit veel oud werk bij. Zelfs ‘Mellow Gold’ was al een tamelijk oude plaat toen ze op de markt kwam. Ze lag al meer dan een jaar op de plank. ‘One foot in the grave’ is nog ouder. Kijk: ik ben al zeven jaar op één of andere manier met muziek maken bezig. Het is dus maar normaal dat hier en daar wat banden rondslingeren. En ik zou het zonde vinden als ze ongebruikt zouden blijven. Ik ben er trots op. Ze mogen gehoord worden. Er is nog veel méér, hoor.»

HUMO Je platen klinken erg ver-chillend. ‘One foot in the grave’ is een ernstige, traditionele plaat. ‘Mellow Gold’ klinkt modern, eigentijds, grappig. Zijn er twee Becken in u?

BECK «Het zijn tijdsdocumenten. Op ‘One foot’ hoor je de Beck aan het begin van zijn carrière: toen was ik veel met folk bezig, traditionele Amerikaanse muziek, Woody Guthrie en Leadbelly, dat soort dingen. Het was de eerste soort muziek waaraan ik werd blootgesteld, en waardoor ik echt gefascineerd geraakte. Het was de eerste muziek die ik kon spelen. Gaandeweg ben ik die pure folk beginnen mengen met andere dingen, die ik her en der oppikte. Het resultaat van dat mengen staat op ‘Mellow Gold’: in wezen nog altijd een erg traditionele plaat, met een rootsy ondertoon, maar volgestouwd met nieuwe en minder nieuwe dingetjes. Het is allemaal veel rijker geworden.

»lk vermoed dat mijn fascinatie voor folk een soort reactie was op wat ik in de jaren ‘80, mijn tienertijd, op de radio hoorde: muziek die krom stond van technologie, geprefabriceerde rommel waar geen spat gevoel in zat. Muziek waarvan je meteen hoorde dat ze fake was. Ik herinner me dat ik op een dag bij een vriend een plaat van Mississippi John Hurt hoorde. Wel, ik was meteen verkocht. ik heb ze geleend en nooit teruggegeven (lacht). Die oude bluesmannen maakten een soort muziek die... recht van het land kwam. Muziek die werd geoogst, die niet door mensen in elkaar was geknutseld. Muziek die je niet in modetijdschriften of schoenwinkels kon vinden.»

HUMO Beetje vreemd, vind ik: een zestienjarige die op zijn kamertje ‘I’ve seen the land beyond’ zit na te spelen. Had je voeling met die muziek?

BECK «Ja. (Lange stilte) Het had niks met nostalgie te maken. Ik vond het gewoon leuk. Ik amuseerde me. Die muziek had een heel rustgevend effect op mij. Het is... genezende muziek. Dat is precies waar het bij folk allemaal om draait: mensen zitten rustig thuis, ontspannen zich, spelen een deuntje. Het is een vorm van recreatie. Een vorm van entertainment, uit de tijd toen er nog geen TV was.»

HUMO Is gehoord worden belangrijk? Doet het je iets dat miljoenen mensen je plaat hebben gekocht?

BECK «Het is vreemd. Het is geweldig. Maar het is niet van levensbelang. In de grond is muziek maken nog altijd iets dat ik gewoon leuk vind, waar ik van hou. Het is leuk als anderen je werk appreciëren; dat je van je hobby je beroep kunt maken. Maar eigenlijk is dat bijzaak.»

HUMO Je staat onder contract bij het grote Geffen Records, maar je randplaten’ worden door kleine, onafhankelijke labels uitgebracht. lat is opmerkelijk, omdat platenreuzen doorgaans als de dood zijn voor zulke constructies. Je bent hun bezit, en daarmee uit.

BECK «Ik heb dan ook een uit-ste-kend contract (lacht). Dat was één van mijn belangrijkste voorwaarden: ik wilde wel tekenen, maar ik wilde niét hun eigendom worden. Ik wil mijn zin kunnen doen. Die drie randplaten, zoals jij ze noemt, zijn inderdaad uitgebracht door kleine labels, zoals K-Records. Ze waren per slot van rekening al opgenomen toen er van een deal met Geffen nog geen sprake was. Bij Geffen maakten ze zich wel een beetje zorgen toen ik mijn plannen kenbaar maakte, maar al bij al vinden ze het niet zo erg. (Lacht) Hun bezorgdheid smolt als sneeuw voor de zon toen ze de opnamen hoorden. Het zijn namelijk platen die wat meer... lawaai maken, wat ruwer klinken, die echt in één of twee dagen zijn opgenomen, zonder productie, zonder veel afwerking. Het zijn platen die nooit een groot publiek zullen aanspreken, ook al omdat de muziek die erop staat moeilijker is. Een plaat als ‘One foot in the grave’ is eigenlijk meer een... kladschrift. Een boekje vol probeersels. Het zijn songs met scherpe kantjes, met korsten, ze zijn vaak ruwweg in elkaar geflanst. Ik vind het leuk dat ze er zijn, dat ze te koop zijn, maar ik vind het geruststellend om weten dat ze niet met miljoenen worden verkocht.

»Tijdens het opnemen van ‘Mellow Gold’ voelde ik een enorme druk. Ik wist: dit is belangrijk. Hier wordt op gewacht. Hier zullen heel veel mensen heel nauwgezet naar luisteren. Het was een uitdaging, maar ik wil tegelijkertijd het gevoel van vrijheid dat je als independent artiest hebt, niet verliezen: dat gevoel dat je niet aan een gigantische berg verwachtingen moet voldoen.

»Bij K-Records zijn ze natuurlijk bijzonder opgetogen over het feit dat die grote Beek - die ze jaren geleden dik tegen hun zin een cassette hadden laten opnemen (lacht) - hen niet vergeten heeft. Ze verdienen dat. Ze hebben mij indertijd een kans gegeven, ze mogen daar nu de vruchten van plukken.»

HUMO Zouden die independentreleases tegelijk een opgeheven wijsvinger in de richting van Geffen kunnen zijn? In de trant van: ‘Probeer maar niks, ik kan nog andere dingen’?

BECK (zucht) «Over dat soort dingen denk ik gewoon niet na. Dat interesseert mij niet. Sinds wanneer is die muziekbizz zo heilig geworden - of liever: sinds wanneer is muziek zo heilig geworden - dat er over niks anders meer geluld wordt? Ik doe gewoon mijn ding. Ik speel, jullie luisteren. Alles wat er in de marge gebeurt, interesseert me geen moer. Ik krijg diarree van al dat geweeklaag van die grote sterren: over hoe moeilijk ze het hebben, hoe lastig het is die roem te dragen, en hoe ze de speelbal van de business, zijn. Bullshit. Het maakt allemaal niks uit: grote of kleine firma’s, weinig of veel geld, blahblah. Het komt allemaal op hetzelfde neer. Er is nog nooit zoveel over dat soort dingen gekletst als tegenwoordig. Per slot van rekening hebben die muzikanten toch geen enkele reden tot klagen? Ze moesten verdorie blij zijn: dankzij die vreselijke business hoeven ze voor de rest van hun leven niet meer te werken.»

HUMO Jij voelt je perfect op je gemak in het wereldje?

BECK « Ik heb er geen last van.»

HUMO Wat dacht je toen je vorig jaar in de Amerikaanse pers tot ‘Spreekbuis van een nieuwe generatie’ werd gebombardeerd? Toen ‘Loser’ tot het ultieme Slacker Anthem werd uitgeroepen?

BECK «Zulke dingen moet je gewoon negeren. Get on with your life. Het is allemaal volstrekt onbelangrijk. Loop jij je voortdurend af te vragen wat anderen over jou denken?»

HUMO Nee. Behalve als ze zich met mijn leven komen bemoeien. Als ze me te pas en te onpas komen zeggen wat ze denken. Daar zou ik zenuwachtig van worden.

BECK «Ach, ja. Het is natuurlijk even wennen voor mij. Als je in het openbaar treedt, moet je gewoon worden aan het feit dat anderen hun mening over jou zullen uiten. In het begin was dat een beetje raar, ja. In een normale situatie, in een normaal leven, zou zoiets nooit voorvallen. 

»De platen die ik maak zijn eigenlijk... pasjes die de mensen het recht geven om even een kijkje te nemen in mijn leven. Kort, en niet te ver, wel te verstaan. Als je een plaat maakt, geef je ook anderen het recht een recensie te schrijven: ze mogen zeggen wat ze over je denken. Maar ik trek er me geen bal van aan.»

HUMO Van ‘Mellow Gold’ kwam er enkele maanden na de release een tweede versie op de markt, die gezuiverd was van alle vieze woorden. Hoe doen ze dat eigenlijk?

BECK «Ze bliepen die gewoon weg, zoals ze dat wel `ns op de radio of de TV doen. Elk aanstootgevend woord wordt door een korte piep vervangen. Zeer irritant (lacht). Met ‘Mellow Gold’ hebben ze hun werk gehad. De plaat zat van voor tot achter vol met bliepjes. Het gebeurt zeer regelmatig, hoor. Bepaalde winkels weigeren immers CD’s te verkopen waar vuile praat op staat. Ketens als K-Mart en Wall-Mart, gigantische shopping-ketens, hebben speciale controleorganen die alle producten onderzoeken vooraleer ze in hun winkels worden verkocht. Het spreekt vanzelf dat ook de hoezen vakkundig bijgewerkt worden. Op de K-Mart-versie van ‘In Utero’ van Nirvana bijvoorbeeld waren de foetussen met een airbrush onzichtbaar gemaakt.»

HUMO Vind je dat niet verschrikkelijk?

BECK (Lange stilte) «Het stoort me natuurlijk wel een beetje, maar het is iets waar ik absoluut geen controle over heb. lk kan er niks aan doen. Ik kan moeilijk naar de directeur van Wall-Mart bellen en hem uitleggen hoe hij zijn bedrijf moet leiden. Het enige wat ik kan doen, is besluiten niet meer bij Wall-Mart te winkelen. Da’s alles.»

HUMO Je kunt toch weigeren je plaat te laten ‘behandelen’?

BECK «En zo een enorm gedeelte van het publiek op zijn honger te laten? Ik vind dat mijn platen voor iedereen verkrijgbaar moeten zijn. (Zucht) What the fuck. Ik lig er echt niet wakker van. Als de mensen stom genoeg zijn om platen te kopen die van voor tot achter vol staan met vervelende piepgeluiden: let them. Als ze denken dat hun kinderen daar betere mensen door zullen worden: let them. Uiteindelijk maken ze met al hun geroep en getier en gebliep gewoon gratis reclame voor iets wat ze eigenlijk liever verbrand zouden zien. En per slot van rekening maken ze toch alleen zichzelf belachelijk? Ze struikelen over een woord als ‘Fuck’, dat allang geen krachtterm meer is. Het wordt al jaren zo vaak gebruikt, dat het al zijn kracht heeft verloren. Het is gewoon taalgebruik geworden. Ze zouden evengoed ‘sinaasappel’ of ‘bromfiets’ kunnen wegbliepen.

»lk hecht er echt geen belang aan. Twee rekken verder in diezelfde K-Mart worden videofilms verkocht waarin Sylvester Stallone met de glimlach tientallen mensen van de sokken knalt, waarin ge-moord en gebrand wordt dat het een lust is. Moet ik dat dan ernstig nemen?»

HUMO Er zitten nogal wat rap- en hiphop-invloeden in je muziek. Hou je van echte rap?

BECK «Nee. Het is allemaal heel toevallig gebeurd. Ik heb me ooit ’ns laten ontvallen dat ik van Public Enemy hou, en daarom had mijn toenmalige platenbaas me aan rap-producer Karl Stephenson voorgesteld. Hij heeft uiteindelijk ‘Loser’ geproduced. Het was helemaal niet de bedoeling dat er in dat nummer gerapt zou worden, maar Karl zei dat ik het maar ‘ns moest proberen. Grappig, eigenlijk: Public Enemy is de enige rapgroep die ik echt goed vind. Als ik Chuck D. hoor, moet ik onmiddellijk aan de oude bluesmannen denken, aan Leadbelly en James Brown. Er zijn maar weinig rapplaten waarvan ik echt onder de indruk ben. De meeste klinken alsof ze alleen naar elkaar en naar zichzelf luisteren. Elk jaar brengen ze allemaal ongeveer dezelfde plaat uit, onder een andere naam en met een andere titel. De meeste rap is hopeloos vervelend.»

HUMO Was ‘Loser’ ironisch bedoeld? Was het een sneer aan het adres van de van zichzelf overlopende rappers?

BECK «Helemaal niet. Het was gewoon... eh... Ik wist niet wat ik aan het doen was. Dat hoor je toch aan ‘Loser’: dat het gemaakt is door iemand die absoluut niet weet waar hij mee bezig is? Het nummer is heel plots, heel toevallig ontstaan. Ik had, op aanraden van Karl, de raps ingezongen, en toen hij me de opname liet horen, was ik verschrikkelijk ontgoocheld. Ik schaamde me: zó slecht vond ik het. Vandaar dat ik begon te zingen: ‘Im a loser, baby, so why don’t you kill me’. Zo is het echt gegaan. Ik wilde me verontschuldigen voor die vreselijke rap (lacht).

»Ik word stilaan een goeie rapper. Ik oefen veel. Mijn volgende plaat zal heel wat beter zijn. Ik hou van de densiteit van de woorden, ik hou van de idee dat je heel veel gezegd krijgt in heel weinig tijd. Ik ben een babbelaar.»

HUMO Uw vijf minuten zijn om.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234