Marc DiddenTjingeltjangel (8)

Is 'Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band' nu écht de beste rockplaat ooit?

Marc Didden gaat wandelen in zijn geheugen en serveert: een persoonlijke geschiedenis van zo goed als een eeuw rock-’n-roll. Vandaag deel 8: Yeah! Yeah! Yeah! (Part two).

Luister onderaan dit artikel naar onze Tjingeltjangel-playlist!

De vroege jaren 60 bezorgden de jonge Beatles, behalve bijval, bewondering en een bom duiten, ook de status van incontournabele figuren uit de populaire cultuur. Ze zouden er bovendien voor zorgen dat jonge mensen van toen zich stap na stap bevrijdden uit de keurslijven die toch nog om de lichamen en geesten zaten van hun voorgangers uit de jaren 40 en 50. Ziekenfondsbrillen werden plotseling hippe optiek. Jongenskamers roken niet alleen meer naar zerp zweet en ander dubieus lichaamsvocht, maar steeds vaker naar wierook. Ook de zogenaamde 'pil' kwam ten tonele. Gevolg: algeheel Neuk-O-Rama!

Toch ging het bij halve nerds als mijn vrienden en ikzelf in wezen altijd alleen maar om de muziek. Wij hadden de singles van The Beatles één voor één geslikt als waren het heilige hosties, maar echt spannend werd het pas toen onze levens zich begonnen af te spelen tijdens de wachttijden tussen twee Beatles-lp's in. We werden ook wel snel beloond voor ons geduld, want de vier jongens uit Liverpool die inmiddels in en om Londen waren gaan wonen, toonden zich dankzij de meesterhand van producer en mentor George Martin zéér productief.

Naast de 'normale' lp's 'Please Please Me' (1963) en 'With the Beatles' (ook 1963), de soundtracks voor hun geslaagde films 'A Hard Day's Night' (1964) en 'Help' (1965), volgde ook nog het wonderlijke drieluik 'Beatles for Sale' (1964), 'Rubber Soul' (1965) en 'Revolver' (1966). Het zijn mijn drie geliefkoosde kunstwerken van de vermaarde vier. Met een lichte voorkeur voor die middelste, die bij elke beluistering blijft aanvoelen als een warm dekentje, dat de 16-jarige lummel die ik toen was deed inzien dat rock veel meer kon zijn dan een verhaaltje van maximaal 180 seconden.

Voor het eerst werd mij duidelijk dat zo'n langspeelplaat zich verhoudt tot een single zoals een roman tot een gedicht. Ik was ook jaloers op een mede-Atheneumstudent die, de eerste dag nadat 'Rubber Soul' was uitgebracht, daar al mee over de speelkoer liep te pronken. In plaats van hem de plaat afhandig te maken, heb ik zes weken zakgeld gespaard, 252 frank over de toonbank van platenparadijs La Maison Bleue geschoven en ben ik ermee naar huis gegaan: 'Drive My Car', 'Nowhere Man' (speciaal voor mij geschreven, dacht ik toen!), 'Girl' (idem!), 'If I Needed Someone' (dank u, George), 'Run for Your Life'. Samen of apart: al die songs werden meteen vrienden van mij. Over 'Michelle' heb ik nog altijd mijn twijfels. Bij 'Norwegian Wood' hield ik meteen voor eeuwig van de zinsnede: 'I once had a girl / Or should I say / She once had me'.

De lp erna, 'Revolver' - met die geweldig mooi getekende hoes van huisvriend Klaus Voormann - heb ik me pas laat in het leven aangeschaft. Misschien hield 'Yellow Submarine' me tegen, een song waar ik altijd een diepgaande hekel aan gehad heb, of werd ik wat onwel van de arty farty aanpak van een nummer als 'Tomorrow Never Knows', al maakten het pittoreske 'Eleanor Rigby' en vooral 'For No One' veel goed. Van die laatste song kan de versie die Emmylou Harris er ooit van bracht me soms nog het meest ontroeren.

Ondertussen ben ik er ook achter gekomen dat 'Revolver' gewoon de mooiste plaat is die The Beatles in 1966 konden maken. Ze waren onderweg naar 'Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band', volgens ware kenners hun allerbeste plaat en misschien wel - waarom niet? - de allerbeste rockplaat ooit.

Eind 1964 waren ze nog een frisse, kristalheldere, maar nog min of meer 'normale' rockband. Dat bewijst hun geweldige lp 'Beatles for Sale' uitgebreid. Behalve een reeks briljante eigen nummers — als daar zijn het fantastische 'No Reply' of het even goede 'I Don't Want to Spoil the Party' — huldigen De Vier er verder nog uitgebreid hun jeugdhelden (Chuck Berry! Buddy Holly!! Little Richard!!! Zelfs tweemaal Carl Perkins!!!!), en met veel brio. Maar drie jaar later liggen de kaarten helemaal anders. John, Paul, Ringo en George zijn nu geen jongens meer, maar mannen. Ze luisteren niet langer zonder meer naar hun producer, maar vertellen hém wat ze willen. Ze hebben in de kleedkamers hun pint of bitter weleens vervangen door af en toe een jointje en zelfs door een tripje met de geestelijke vliegmaatschappij LSD. Zodoende waren ze al gauw klaar voor hun eigen reis naar de maan.

SERGEANT PEPPER

Is de roemruchte, prachtig verpakte concept-lp 'Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band' nu écht de beste plaat die de rockmuziek ooit heeft voortgebracht? De vraag stellen is ze niet beantwoorden. Er bestaat gelukkig geen meetapparatuur om de kwaliteiten van tjingeltjangel-muziek in kaart te brengen. Het is beslist een belangrijke plaat in de geschiedenis van de zogenaamd lichte muziek. Ze heeft ontelbare andere muzikanten geïnspireerd en er zeker voor gezorgd dat rock behalve entertainment ook kunst kan zijn, soms. Ik heb de plaat van mijn toenmalige vriendin gekregen op de dag van de release - 1 juni 1967 - en ik heb ze tijdens de daaropvolgende zomer helemaal 'grijsgedraaid', zoals dat toen heette.

Dat wil zeggen dat ik me tot vandaag nog elke noot en tussennoot, elke intro en elke outro, elk woord en elke komma kan herinneren van die Sergeant en zijn band. Natuurlijk sta ik paf van de power die epische songs als 'She's Leaving Home' en zeker 'A Day in the Life' vandaag nog hebben. Maar zeggen dat ik toen verliefd was op dat album, zou zwaar overdreven zijn. Net zoals ik tijdens mijn studentenjaren bij de witte dubbelaar 'The Beatles', bij de helft van 'Abbey Road' en beslist bij het getroebleerde slotakkoord 'Let It Be' (op de titeltrack en de afsluiter 'Get Back' na), het gevoel had dat het vet wat van de soep was bij mijn voormalige schatten uit Liverpool.

Toen ik dat laatste onlangs publiekelijk zei, vroeg iemand me wat dan wél mijn favoriete Beatles-songs waren. Ik zei dat ik daar eens een nachtje moest over nadenken en besloot een telefonische enquête te houden onder duizenden bevriende Beatles-fans. Het toeval wil dat de meesten daarvan halfweg de Dansaertstraat wonen, of in een mindere zijstraat van de Cogels-Osylei.

These are the results of that jury, Michelin-gewijs van sterren voorzien: 'You've Got to Hide Your Love Away' (★★★), 'I Don't Want to Spoil The Party' (★★★), 'I Saw Her Standing There' (★★★), 'She's a Woman' (★★★), 'Things We Said Today' (★★★), 'If I Fell' (★★★), 'No Reply' (★★★), 'The Night Before' (★★★), 'You Won't See Me' (★★★), 'For No One' (★★★) , 'Happiness Is a Warm Gun' (★★★), plus nog vele andere in de categorieën (★★) en (★), alsook een track of twee met helemaal niets, maar die bespaar ik u.

SOLO SLIM

Een interessante afsluiter voor dit hoofdstuk zou de vraag kunnen zijn: wat gewerd er van de Beatles ná The Beatles? U kent het antwoord, natuurlijk: McCartney tourt nog altijd vrolijk de wereld rond, mits ontbreken van een pandemie. Starr geniet van zijn pensioen en predikt de vrede. Lennon en Harrison have left the building.

Het op de split volgende, uitgebreide solowerk van de vier ex-bandleden bestaat niet uitsluitend uit rommel: Lennons songs 'Mother', 'God', 'Instant Karma' en 'Whatever Gets You Thru the Night' beklijven. McCartneys (en Wings') lp 'Band on the Run' is zo goed als een meesterwerk, Harrisons 'All Things Must Pass' is dat eveneens, volgens velen. Ringo's hits en hitjes, zoals 'It Don't Come Easy', 'Photograph' en zelfs 'Beaucoups of Blues' deugen.

Maar the dream: die was, jongens en meisjes, toen de jaren 70 aanbraken, wis en waarachtig over.

Volgende week: Rollende Stenen vergaren geen mos

De playlist:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234