in memoriamdr. john

'Ja, traantje gelaten. Maar tegelijk: 77 jaar en een hartaanval, waar mag ik tekenen?'

Dr. John is dood. Ja, traantje gelaten. Maar tegelijk: 77 jaar en een hartaanval, waar mag ik tekenen? Plus: de voodoodokter uit de moerasjungle rond New Orleans tript bij nachte al decennia lang doorheen dit universum. Waar hij op dit moment rondspookt is dus nog onduidelijker dan bij andere doden.

Aan het begin van zijn vorig jaar vijftig geworden prachtdebuut ‘Gris Gris’ torst Dr. John een EHBO-kist vol voodoopopjes, voodoo-amuletten en voodookruidentuiltjes. ‘I got medicine, to cure all your ills / I got remedies of every description’, fluistert hij als iemand die je elk moment met zalf gaat insmeren. Zijn arsenaal medicijnen helpen vooral als je te hard hebt gewerkt, als je je vrouw niet onder controle krijgt en als je vrouw een andere man heeft. John schrijft dan control in the hearts get together-drops voor. Er is dus iets meer reden om de man dokter te noemen dan in het geval van Dr. Dre, Dr. Alban of Dr. Rockit, maar of John bij een strenge numerus clausus ooit het ingangsexamen zou hebben gehaald, het blijft van hier af voor altijd onzeker.

Vrijdag 7/6/2019 is het, half negen in de ochtend. Zoals veel andere pendelaars sta ik in de Brusselse metro mijn telefoon te scrollen. In de koptelefoon zit ‘Let It Rain’ van Lee ‘Scratch’ Perry, ik ben ook de eerste aflevering van het vijfde seizoen van ‘Black Mirror’ aan het verwerken. Mijn oog valt op een Facebook-bericht van Sander Van Den Broecke, die u zou kunnen kennen als zanger van Falling Man. Sander maakt op z’n muur korte in memoriams van pas overleden muzikanten: instant-biografietjes zijn het vaak. Als ik de naam Dr. John zie staan, weet ik hoe laat het is.

Ik klik in de metro het liedje ‘Peace Brother Peace’ aan, dat in een link meekomt met het overlijdensbericht . Komt uit de succesplaat ‘In the Right Place’. Dr. Johnner dan dan wat Dr. John hier zingt wordt het niet: ‘Peace brother peace / the doctor's comin' / I ain't no politician, just worryin' about the world's condition / I got to reach the soul, and here's my prescription’. Ik hoor ook een song even straf als het beste van Stevie Wonder. En er zit een fantastisch ritme in, dat mogelijk van The Meters is afgekeken. Blij dat ik dat Meters-achtige ritme herken, maar geen idee wie ik daarvoor zou moeten bedanken: waarschijnlijk gewoon de hele stad N’Awlinz, en al haar 1001 ritmes die toch op de een of andere raadselachtige manier under one groove blijven voorbij trekken.

Dr. John! Check, als u van niks weet, zijn debuutplaat ‘Gris Gris’. Ik bedoel echt u daar, u die écht van niks weet: klik vanavond het kleinste lampje aan, en neem er een goeie malt bij. U gaat luisteren naar Malcolm John Rebennack Jr., een excentriek uitgedoste muzikant die midden jaren ‘60 op bevel van de rechter de staat Louisiana moet verlaten; ik heb nooit geweten waarom. Rebennack gaat in ballingschap in Californië en pikt daar psychedelische muziek op. In New Orleans zelf zijn er geen deftige opnamestudio’s meer. In L.A. wel, en dus krioelt het dààr van de blanke, zwarte, Creoolse en anderszins gekleurde muzikanten die uit de melting pot genaamd The Big Easy zijn gebraindraind.

Mac Rebennack heeft ene Ronnie Barron voor ogen als vertolker van de 19e-eeuwse voodoodokter Dr. John (die echt heeft bestaan), maar omdat Barron niet beschikbaar is, kroont hij zichzelf tot virtueel nachtburgemeester en wordt hij zanger en bandleider achter de keyboards. De elegante banjo’s, de succulente percussie, de hemelse backings en de swamps die ook een openluchtvolière zijn: die hoort u zelf wel. Gris-gris is voodoo, gumbo is de hutsepot van La Nouvelle Orléans, de roux uit ‘Mama Roux’ is de basis waarmee moeder in de keuken sauzen bindt, één song heet ‘Croker courtbullion’ en dat betekent gepocheerde baars, en in afsluiter ‘I Walk on Guilded Splinters’ wordt het echt moeilijk, want hier mogen your parain, your marie, your mamie, your dondi, your cousin and the whole family meedansen.

Natuurlijk zijn er meer goeie Dr. John-platen. De zachte songs van ‘Babylon’ lopen gelijke tred met de kosmische blues die Captain Beefheart in zijn minst hoekige werk stak. Het sublieme ‘Twilight Zone’ is een verslag van een reis naar het schemerduister tussen de op waarneming en ervaring gebaseerde reële wereld en de luchtspiegelingen erachter: fuckin’ high on drugs is de mogelijke staat van zijn, de kerngedachte luidt: ‘When you hear a lullaby / you once knew / and now you can’t recognize / you stepped into the twilight zone’. Inderdaad!

‘In the Right Place’ van 1973 is zeer goeie funk, de single ‘Such a Night’ lijkt van ver vollemaanromantiek bij een fotogenieke brug, maar van dichterbij valt op dat de dokter er met de vrouw van een vriend vandoor is en droog vaststelt: ‘If I don’t do it… / somebody else will’.

Voor Johns latere werk loop ik niet altijd even warm: traditionals zijn al eens te zwaar aangezet, songs worden soms vol geschilderd zoals op veel Van Morrisonplaten. Maar in 2012 gebeurt een klein wonder. Hoe de in 1979 geboren producer Dan Auerbach, vooral bekend als gitarist van The Black Keys, erin geslaagd is van ‘Locked Down’ een van de allerbeste Dr. Johns te maken weet ik niet, maar het is wel gebeurd. Nergens een middelmatige track te bespeuren, hier. Geweldig geluid, stroomstoten in de blazers, superefficiënte gitaarriffs, de beat goes on en on en on, maar na een tijd pinkt de dokter ook een traantje weg als hij denkt aan al wie na hem komt (en heeft hij voor hen nog goeie raad ook). Dit zijn de good times van Mardi Gras om 2 uur ’s nachts, maar het kruisje op het voorhoofd een paar uur later op aswoensdag is er ook bij. Eigenlijk heeft Dan Auerbach voor Dr. John gedaan wat Rick Rubin voor Johnny Cash heeft gedaan: hem weer tot leven gewekt! Veel gedraaid, dat ‘Locked Down’? Amy Winehouse veel gedraaid!

De bekendste ode aan Dr. John is bekender dan de bayoudokter zelf: het gaat om de naar hem gemodelleerde handpop uit The Muppet Show genaamd Dr. Teeth, bandleider van Dr. Teeth and the Electric Mayhem. Teeth heeft groene handen die aan langgerekte, in een gestreept t-shirt gestoken armen vastzitten, een oranje baard, een gouden tand, blinkende ringen en een roze, hoge hoed met veer. De achter keyboards, veel haar en veel bont verstopte Dr. Teeth brabbelt soms even bars als Dr. John. En euh, heeft die Teeth in die poppenshow ook geen affaire gehad met die blonde gitariste Janice?

Bedankt, dokter!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234