Kendrick Lamar 7H Beeld Humo
Kendrick Lamar 7HBeeld Humo

‘Mr. Morale & The Big Steppers’'Kendrick Lamar

‘Je kunt wel zeggen: ‘Ik ben boos en ik haat alles’, maar er verandert niets als je niet eerst jezelf verandert’

Op vrijdag 13 mei verschijnt ‘Mr. Morale & The Big Steppers’, de eerste van Kendrick Lamar sinds Pulitzer-prijsbeest ‘DAMN.’ uit 2017. Naar weinig of geen platen wordt dit jaar méér uitgekeken, en buiten één geloste single, weten we er nagenoeg niets over. Wordt het een dubbelaar? Vol soul of zelfs reggae? Veel geruchten, nul zekerheid. Laten we de beste rapper van de lopende eeuw dan maar zélf proberen te vangen, met de hulp van citaten, rhymes, losse kreten, anekdotes en schaarse interviewfragmenten. De 7 Hoofdzonden!

Frederick Vandromme

HOOGMOED

Kendrick Lamar (34) heeft voor elke plaat een handvol alter ego’s. Na onder meer K.Dot, Cornrow Kenny, Kung Fu Kenny, King Kendrick en Mr. 1-5, mag u hem nu als Oklama aanspreken. Wie is Oklama? Geen flauw idee. En Mr. Morale? Wie zal het zeggen. Op 13 mei weten we meer.

In 2013 werd de rapper via de telefoon geïnterviewd door zangeres Erykah Badu. Hij stond net op een drukke luchthaven, het ging ongeveer zo:

ERYKAH BADU (voor Interview Magazine) «Wie is eigenlijk jouw klootzak-controleur?»

KENDRICK LAMAR «Mijn wát?»

BADU «Wie is altijd de eerste – uit je familie of crew – die jou laat weten dat je weer eens de klootzak aan het uithangen bent of naast je schoenen loopt?»

LAMAR (lacht) «Ha! Ik heb er twee. De belangrijkste is een vriendin die ik al ken sinds de middelbare school. Als ik de lul uithang, twijfelt ze geen seconde om me dat te laten weten. Goed zo!»

Al in 2010 rapte Kendrick: ‘I’m the best rapper alive’. En: ‘I’m going after Kanye, Lupe Fiasco and Nas, Snoop Dogg and Mr. André, Eminem, Bussa Buss Rhymes. Tóén was dat nog grootspraak.

Lamar is bedreven in de meeste geplogenheden van de rap, vakkundige opschepperij en zelfpromotie inbegrepen. Maar hij valt vooral op met zijn teksten over het omgekeerde: twijfels, angstaanvallen en depressies. ‘u’ (2015) gaat over zijn vertrek uit het ruwe, door bendegeweld en armoede geteisterde Compton, Los Angeles, en zijn gevoel dat hij dus op zijn minst medeplichtig is aan al die ellende en de vele zelfmoorden: ‘Third surgery, they couldn’t stop the bleeding for real / Then he died, God himself will say ‘you fucking failed’, you ain’t try.’

Voor zijn inspanningen om Compton uit de drek te sleuren, kreeg hij in 2016 van toenmalig burgemeester Aja Brown de sleutels van de stad.

null Beeld Getty images
Beeld Getty images

Doorbraakplaat ‘good kid, m.A.A.d. city’ (ondertitel: ‘A Short Film by Kendrick Lamar’) uit 2012 is het verhaal van de roos op de mesthoop. Over hoe hij ondanks die gewelddadige omgeving een positief mens geworden is. Maar het is ook een lappendeken van anekdotes over meisjes, vrienden en zijn fantasie om één van de allergrootste rappers te worden.

Die fantasie kreeg voor het eerst concreet vorm in november ’95, toen Dr. Dre en Tupac de clip van ‘California Love’ in Compton kwamen filmen. De 8-jarige Lamar zat er van een afstandje naar te kijken, op de schouders van zijn vader. ‘Toen is iets in me te beginnen te groeien,’ zei hij in 2012. ‘Op zijn minst is het een moment waaraan ik sindsdien gemiddeld één keer per week terugdenk, al bijna twintig jaar aan een stuk.’

Een jaar later, op zijn 9de, was hij in diezelfde buurt voor het eerst getuige van een moord: ook dat zou bijblijven.

HEBZUCHT

Zijn eerste mixtape, ‘Youngest Head Nigga in Charge’, bracht Lamar uit in 2004. Vandaag wordt zijn fortuin op 75 miljoen dollar geschat. In minstens vier latere songs weegt hij de goede en slechte kanten af van zoveel geld: ‘Vanity Slaves’ (over de leugen dat je respect afdwingt met geld, auto’s en juwelen), ‘My Name Is’, ‘Money Trees’ en het machtige ‘How Much a Dollar Cost’.

Die laatste song, een ongemakkelijk schurende parabel over een ontmoeting met een dakloze Zuid-Afrikaan, was Barack Obama’s favoriete song van 2015: straf, als je weet dat Lamar in ‘Hood Politics’ – de track die er op ‘To Pimp a Butterfly’ aan voorafgaat – niet mals was voor de president.

Lamar is gul. Hij kocht een villa voor zijn familie, tientallen dure instrumenten voor zijn oude middelbare school en een gloednieuwe bestelwagen voor een fan in een rolstoel.

LAMAR «Ik wil niet uitpakken met mijn geld. Op mijn 16de vroeg ik me af: wat als ik ooit een miljoen dollar heb? toen was mijn antwoord nog: ik koop dit, ik koop dát, alles wat ik wil! Later kreeg ik door dat dat de mensen kwetst voor wie ik verantwoordelijk ben. Ik ben de eerste in de familie met zelfs maar een beetje succes – ik wil hen daar vooral van laten meegenieten.»

President Obama en Kendrick Lamar Beeld mtv
President Obama en Kendrick LamarBeeld mtv

Zijn ouders, Kenny Duckworth en Paula Oliver, hadden het allesbehalve breed. Tijdens de eerste jaren van hun huwelijk sliepen ze hoofdzakelijk in hun auto – of in het park, als het mooi weer was. Pas toen ze zich een appartement konden veroorloven, werd Kendrick geboren.

Wie in armoede opgroeit, zo rapt Lamar in ‘FEAR.’ (2017), blijft bang om vroeg of laat opnieuw honger te lijden: ‘30 shows a month / I still won’t buy me no Lexus’. Hij investeert veel in vastgoed, maar woont zelf nog altijd in een redelijk bescheiden appartementje in Los Angeles.

Opmerkelijk: ‘Mr. Morale & The Big Steppers’ wordt zijn laatste plaat bij Top Dawg Entertainment, het label waarmee hij groot werd. Hij doet het voortaan voor zichzelf, met het in 2020 opgerichte (even een slokje water nemen) multidisciplinaire mediabedrijf pgLang, een manier om ook de carrière van zijn neef Baby Keem (21) een duw in de rug te geven.

Voor liefdadigheid is hij zelf te trots: ‘De mensen weten dat ik met Dr. Dre samenwerk, maar als hij het waagt me een aalmoes te geven, breek ik zijn pols.’

Een oude tattoo op zijn arm zegt: ‘Hustle like you broke’. Een geheugensteuntje dat hem helpt om gemotiveerd te blijven, om ondanks al die miljoenen niet vadsig te worden.

GULZIGHEID

‘Carpe diem, seize the day, I can’t compromise / A tapeworm couldn’t cure this gluttonous appetite’ vat Kendrick Lamar het zelf samen in ‘Untitled 05’ uit 2014. Ofwel: ‘Ik ben hongeriger dan een lintworm.’

Wie ooit in Compton belandt – er zijn rondleidingen voor toeristen, ook door de wijken waar de bendeoorlog nog woedt – mag meteen door naar Louisiana Fried Chicken, Kendricks favoriete fastfoodrestaurant: ‘Het is er veilig. De vensters zijn van kogelvrij glas.’ Hij bestelt er altijd drie stukken kip met friet en limonade.

SZA en Kendrick Lamar Beeld Getty Images for Coachella
SZA en Kendrick LamarBeeld Getty Images for Coachella

Over de champagne-met-kaviaarkeet Petrossian in West Hollywood rapt hij in ‘LOVE.’ (2017) ‘Sippin’ bubbly, feelin’ lovely, livin’ lovely’. Dankzij de Amerikaanse restaurantketen Sweetgreen heeft hij ook een officieel signatureslaatje: Beets Don’t Kale My Vibe, met rode biet, boerenkool, kip – en een slechte woordspeling op doorbraaksingle ‘Bitch, Don’t Kill My Vibe’ uit 2013.

Op ‘good kid, m.A.A.d. city’ verklaart Lamar waarom hij niet rookt: zijn eerste joint zat vol cocaïne, er kwam schuim uit zijn mond. In drank en andere drugs zal hij zich evenmin snel verliezen: ‘Te vaak heb ik mijn ouders op een schooldag in onze woonkamer zien feesten.’

In één van de meest goedlachse YouTube-interviews met Lamar legt hij uit hoe hij zijn ontbijtgranen het liefst heeft.

LAMAR «Het is een kunst op zich. Je vult de kom voor iets minder dan de helft met melk, en laat die ongeveer een halve minuut staan. Het contrast tussen de nog krokante korrels en het zompige: daar doe je het voor. Fruity Pebbles zijn de beste.»

Kendrick Lamar cereal Beeld rv
Kendrick Lamar cerealBeeld rv

We weten dat zijn rider in 2013 slechts deze items bevatte: een doos Fruity Pebbles, gebraden kip, een fles Hennessy-cognac en een paar sokken van het merk Polo.

ONKUISHEID

‘Doves in the Wind’ (2017), een samenwerking met zangeres SZA, is een ode aan de vagina, of beter: aan pussy in alle vormen en maten. In minstens twee andere songs rapt Lamar over softporno, volgens fans zijn enige echte verslaving. Maar meestal kleuren zijn natte dromen mooi bij zijn visie op de samenleving. In ‘You Don’t Know This’ (2014) vergelijkt hij de verwachtingen van zijn oude vrienden met de tieten van zijn favoriete masseuse: hij voelt ze prikken in zijn rug.

‘Sex with Society’ bevat de tegelwijsheid ‘Life’s a bitch’, met deze mooie aanvulling: ‘But I’mma keep the pussy wet’. ‘These Walls’ gaat over de binnenkant van een vagina én die van een gevangenis.

Online vraagt iemand: ‘Wat is de beste Lamar-song om op te zetten tijdens de seks?’ Het populairste antwoord is drieledig: ‘‘YAH.’ en ‘LOVE.’ voor lieve, zachte seks. Op het ritme van ‘DNA.’ gaat hard neuken het best. Voor alles daartussen beveel ik ‘Wesley’s Theory’ aan.’

Op Reddit berekende iemand Lamars gemiddelde uithoudingsvermogen in bed, met deze ‘Backseat Freestyle’-rhyme als uitgangspunt: ‘I pray my dick get big as the Eiffel Tower / So I can fuck the world for 72 hours’.

Twee Kenny-seksquotes. De eerste over zijn seksuele opvoeding:

LAMAR (in FUSE Magazine) «‘Nigga,’ zei mijn vader ooit tegen mij, ‘nigga, doe altijd een condoom aan wanneer je vrijt. Anders heb je straks duizend kinderen rondlopen – en geloof me, je zult nooit genoeg geld verdienen om die allemaal te onderhouden.’ Ik was toen vijf. Er zouden nog veel van zulke gesprekjes over seks volgen. Hoe ouder ik werd, hoe plastischer zijn uitleg.»

Quote twee, over wat groupies betekenen voor iemand die al jaren samen is met zijn high school sweetheart:

LAMAR (in Interview Magazine) «Echt opwindend is het niet, een fan die zichzelf op een presenteerblaadje aanbiedt. Op dat vlak ben ik sowieso een schijtlaars. Ik ken een rapper die eens met een fan heeft gevrijd – achteraf klaagde zij hem aan. Als ik met iemand vrij, ga ik daar ook helemaal in op. Dan wordt het heel snel heel wild. En dat kan niet met iemand die ik niet helemaal vertrouw. Daarvoor ben ik te paranoïde.»

AFGUNST

In ‘Jealous’, een samenwerking met wijlen Fredo Santana, wijst Lamar erop dat een deel van zijn omgeving hem anders bekijkt sinds zijn succes.

‘Niggas say they real, but they acting funny
These niggas changed and got jealous on me
I don’t trust these niggas, I don’t trust these bitches
Drunk right now, so you know I meant it’

En dat is blijkbaar vroeg begonnen. In 2010 riep Lamar al op Twitter: ‘JEALOUSY WONT GET YOU NOWHERE!!!’Op zijn website oklama.com staat één dagboektekstje, waarin hij zijn gedachten ordent. ‘Liefde, verlies en rouw hebben mijn comfortzone verstoord. Maar God is altijd aanwezig: in mijn muziek en mijn familie.’ De God waarin Kendrick Lamar gelooft, is geen liefhebbende karikatuur.

LAMAR (in een open brief op DJbooth.net) «Bij ons in de plaatselijke kerk ging het vroeger altijd over de vrolijke kanten van het geloof. Dansjes en zo. En er werd veel gepraat over hoop. Dat was mooi maar ook eenzijdig. God is barmhartig, ja, maar hij is ook hard, en jaloers, en hij eist discipline. Die donkere kant van ons geloof wordt te vaak vergeten.»

Nog één fragment uit dat opmerkelijke gesprek met Erykah Badu:

BADU «Ben jij weleens jaloers op vrouwen?»

Lamar «De meeste vrouwen hebben een ingebakken wijsheid. Ze kunnen beter luisteren dan mannen, en kunnen veel gemakkelijker empathie en onvoorwaardelijke liefde opbrengen.

»Ik kaats de bal even terug: ben jij ooit jaloers op iets wat alleen mannen kunnen?»

Badu «Ja, een sikje laten groeien. Ik zou daar mooi mee staan, denk ik.»

TRAAGHEID

Lui is Lamar niet. In de vijf jaar sinds ‘DAMN.’ rapte hij mee in liefst 28 songs van collega’s, van ‘Yeah Right’ (Vince Staples) via ‘Wow Freestyle’ (Jay Rock) tot ‘NILE’ (Beyoncé). In ‘King Kunta’ lacht hij met rappers (zoals Drake, al noemt hij geen namen) die ghostwriters inhuren voor hun teksten en daar dan over liegen. ‘Most of y’all sharing bars / Like you got the bottom bunk in a two-man cell’.

WOEDE

Kendrick Lamar maakt zich in zijn songs het vaakst dik over het teveel aan geweld, vooroordelen en bullshit en het tekort aan begrip en mensenliefde. De ‘Yawk! Yawk! Yawk! Yawk!’ in de song ‘m.A.A.d. city’ imiteert een schietpartij vanuit een rijdende auto.

Volgens Lamar kun je het letterwoord ‘m.A.A.d.’ op twee manieren lezen: als ‘My angel’s on angel dust’, maar ook als ‘My angry adolescence divided’ – ‘mijn kwade, gespleten jeugd’. Zijn frustratie is geen ongeleid projectiel meer. Het gaat ergens over én ergens naartoe.

LAMAR (in Rolling Stone) «Mijn moeder zei altijd: ‘Hoelang ga je nog het slachtoffer uithangen?’ Ze had gelijk. Je kunt wel roepen: ‘Ik ben boos en ik haat alles!’ – maar er verandert niets als je niet eerst jezélf verandert. Het maakt dus niet uit door hoeveel stront Compton nog moet ploeteren: het mag geen excuus worden. Ik ben sterk genoeg om ‘Fuck that’ te zeggen, het een plaats te geven en dóór te gaan.»

Kwaaie Kendrick is vaak de beste, indrukwekkendste Kendrick. Luister maar naar het donderende en denderende ‘The Blacker the Berry’, waarin hij hekelt hoe de zwarte cultuur in zijn moederland behandeld wordt. Terwijl de Verenigde Staten genieten van de zwarte creativiteit, is het racisme institutioneel en worden blacks vaak als tweederangsburgers behandeld – twee problemen die, zo stelt hij vast, niet ernstig genomen worden. ‘You hate my people, your plan is to terminate my culture / You’re fuckin’ evil. I want you to recognize that I’m a proud monkey’.

Nog meer pijn doet het, gek genoeg, wanneer hij in de laatste strofe op zichzelf begint te fluimen, zichzelf een dikke hypocriet noemt en de zwarte zelfhaat bijna even erg vindt als het witte racisme.

Vier adresjes voor nog meer kwaaie Kendrick:

– De tweede, manische helft van ‘u’.
– ‘DNA.’, dat staat voor ‘Dead Nigger Association’.
– ‘FEEL.’, met de zin ‘The world is endin’, I’m done pretendin’ / And fuck you if you get offended’.
– ‘Complexion (A Zulu Love)’, over hoe zwarten met een iets lichtere of iets donkerdere teint elkaar evengoed de duvel aandoen: ‘Barefoot babies with no cares / Teenage gun toters that don’t play fair, should I get out the car? / I don’t see Compton, I see something much worse / The land of the landmines, the hell that’s on earth’.

LAMAR (aan productiehuis Mass Appeal) «Ik vul het begrip ‘keepin’ it gangsta’ anders in dan de meesten. Voor mij betekent het: voor je familie zorgen, je verantwoordelijkheid opnemen, en zoveel mogelijk positieve energie de wereld insturen, zodat iederéén er iets aan heeft.»

‘good kid, m.A.A.d. city’ (2012) ging over het gevecht van de mens met zijn directe omgeving, ‘To Pimp a Butterfly’ (2015) berichtte vanaf de frontlinie van de cultuurstrijd, en ‘DAMN.’ (2017) zoomde in op het gevecht van iedereen die zijn best doet een goed mens te zijn – en daar telkens weer nét niet in slaagt. Samen vormen die platen zijn driftige trilogie.

Benieuwd hoeveel uppercuts Kendrick Lamar nog in zich heeft, en wie ze op ‘Mr. Morale & The Big Steppers’ zal mogen incasseren.

Schrijf je in op onze wekelijkse muzieknieuwsbrief:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234