Lou Reed op Rock Werchter, 3 juli 1989Beeld Eddy Vangroenderbeek

1989Serge Simonart trotseerde

Lou Reed: ‘Next question please’

De beste interviews die Lou Reed ooit gegeven heeft zijn de bitse, snerende monologen op de dubbele live-elpee ‘Take no Prisoners’. Voor, na en zelfs tijdens songs als ‘Sweet Jane’ en ‘Walk on the Wild Side’ interviewt hij zichzelf over de huis- tuin- en keukenproblematiek van een levende mythe. Dat levert pareltjes op als ‘Are you political, Lou ? Political about what ? Give me an issue, I’ll give you a tissue, you can wipe my ass with it’ of ‘I have no attitude without a cigarette. I’d rather have cancer than look like a fag’.

Dit interview verscheen op 13 juli 1989 in Humo.

Tussen het rumoerige publiek van The Bottom Line in New York handhaaft de halfdronken Reed zich met pocherige oneliners (‘I do Lou Reed better than anybody’) en beledigingen aan het adres van Barbra Streisand, Norman Mailer, Mick Jagger, Diana Ross, én het geachte publiek (‘I’ll sing when you shut up’). Ook Lou’s vrienden van de pers krijgen een bedankj : ‘Those fuckers (joernalisten) get the best seats for free. I got reviewed by John Rockwell (criticus van de New York Times), he said I was intelligent. Fuck you! I don’t need you to tell me l’m good. Mister Reed! Fuck you! Kiss my ass, I don’t give a jack!’ Die spraakzaamheid was op zich al een mirakel na jaren van concerten waarbij er zelfs geen ‘Good evening’ afkon. ‘Oh, now they say : Lou Reed has mellowed down : he’s older, he didn’t act mean, he talked. We’ll mug you Iater, if that makes you feel better.’ In echte interviews zegt Reed nooit wat. Hij praat wel, maar laat niets los. Ofwel antwoordt hij met ‘ja’ en ‘nee’, ofwel zeurt hij over zijn dada’s (in ‘78 : video, in ‘82 : James Bond-achtige opname-apparatuur, in ‘84: computer-spelletjes, in ‘86 : gitaarsnaren en studio-apparatuur.) Een joernalist van ‘Q’ liet hij dit jaar eerst een uur lang feedback-geluiden ondergaan voor hij ophield hem te negeren in de repetitiestudio waar ze zaten. Andere perslui kregen eerst Reeds Tien Verboden ingelepeld : geen vragen over The Velvet Underground, Andy Warhol, drugs, aids, Reeds privéleven, en alle elpees vóór ‘New York’.

De naïeveling die in een recent Amerikaans interview begon met een vraag over ‘New York’, kreeg een antwoord van twintig (20) minuten over de klánk van die elpee. Akelig, als je bedenkt dat die sobere klank net het minst boeiende aspect ervan is, én als je weet dat een interview met Reed maar twintig minuten duurt, létterlijk met de chronometer erbij. Zelf noemt hij cynisch ‘Metal Machine Music’ zijn beste interview: een instrumentale plaat met 64 minuten electronisch gezoem. Ondanks Reeds nukkige imago en angstaanjagende sagen over fysiek of verbaal door Reed afgeslachte collega’s voelde ook ik me geroepen de ouwe brompot tot een Goed Gesprek te bewegen.

In de reeks HUMO-joernalisten die met hem spraken ben ik Masochist Nummer Vier. Charlie Poel ontlokte Reed in New York het volgende

HUMO Gisteren presenteerde je in de ‘Hurrah Club’ een benefietoptreden. Wat vond je van het aanbod?

REED  «Niets. »

HUMO Ga je vaak naar concerten?

REED «Neen. »

HUMO Tegenwoordig speel je weer hele happen uit ‘Berlin’ live. Vind je die plaat zelf ook een hoogtepunt?

REED «Ja.»

HUMO Waarom, als ik zo onbeschaamd mag zijn?

REED « Zomaar. »

Enzovoort, tot Poel kwaad opstapte. Bert Bertrand verging het net omgekeerd: die werd na zeven minuten aan de deur gezet omdat hij het waagde te zeggen dat hij ‘The Blue Mask’ geen goeie elpee vond. Zes maanden later pleegde hij in New York zelfmoord, maar wellicht is er geen verband.

Marc Mijlemans zei over zijn oogst ‘Ik heb met hem gesproken, maar hij heeft niets, maar dan ook niéts gezegd.’

Onderstaand citaat vat de toon van dat gesprek mooi samen.

HUMO Is het essentieel de juiste groep achter je te hebben, een uitgebalanceerde verzameling muzikanten, of maakt het je niet uit met wie je speelt?

REED «Het is zeer belangrijk om de juiste muzikanten te hebben»

HUMO Zou je daar tien seconden over kunnen uitweiden als het niet teveel gevraagd is?

REED «Het is zeer belangrijk om de juiste muzikanten te hebben. Dat is het zeker.»

Kortom : ik weet wat ik kan verwachten. Oorlog, onverschilligheid, nukkigheid of stilte: ik ben erop voorbereid, en gewapend. Toch loopt het mis. Zo nonchalant en goedgemutst als Reed in Torchout-Werchter op het podium was, zo kil en bitsig was hij ernaast. Wat nu volgt is de letterlijke transcriptie van ons Goed Gesprek.

(De afspraak is : twéé minuten fotosessie, dertig minuten interview. Zodra Herman Selleslags drie foto’s heeft genomen, wil Reed er al mee ophouden. Als ik vijf minuten later binnenkom, zit hij onderuitgezakt op een stoel: lijkbleek, bril, en een potsierlijke leren baret op z’n hoofd. Naast hem bassist Rob Wasserman, en een ros meisje van Reeds Amerikaanse platen firma. Ik begroet hen, steek een hand uit naar Lou en sta prompt voor lul als hij ze negeert. We zijn begonnen!

HUMO Dit interview zal wel niet zo goed worden als ‘Take No prisoners’, maar ik zal m’n best doen. Op ‘Take No Prisoners’ leek je Lenny Bruce wel.

REED (Grijnst, zowaar. Bingo!, denk ik, maar dan betrekt zijn gezicht, alsof hij zich op een beroeps-fout betrapt heeft. Hij negeert mijn opmerking en wendt zich tot de rosse PR-dame) «Hey, haal even het meisje van WEA-België, wil je? Voor de vertaling.»

HUMO (In foutloos Engels — demonstratie op eenvoudig verzoek) Het zal wel gaan hoor. Mijn Engels is niet zo goed als het jouwe...

REED (ijzig) « Nee, dat is het inderdaad niet. Never mind

HUMO Op ‘Take no Prisoners’, dus, suggereer je dat theaterbonzen op Broadway een musical over kreupele immigranten in het ghetto wilden opvoeren, op basis van ‘Walk on the Wild Side’. Waarom hebben ze dat idee niet doorgevoerd? En heb je nog meer zulke aanbiedingen gekregen?

REED (alweer tot de rosse) «Heeft hij zijn briefing gekregen ? De don’ts

HUMO De Tien Verboden? Nee, maar ik ken ze uit andere interviews. Je wil hier dus niet op antwoorden?

REED «You’ve got it.»

HUMO Goed. Iets anders dan: in ‘Fallen Knights and Fallen Ladies’, het artikel dat je...

REED (Haalt eerst z’n wenkbrauw op. Het artikel waarvan sprake is gaat over de psychologie van de popmuziek, de dood in de rock, mythes en legendes, en drugs. Het staat in het boek ‘No-one Waved Goodbye’ van de Amerikaanse dichter Robert Somma, en het is geschreven door... Lou Reed. Maar het feest gaat niet door. Hij hervat zich, veinst verveling en zegt) «No.»

HUMO Sorry, maar je weet nog niet wat ik ga vragen. Ik wil niet doorzeuren over drugs of de Velvets. Wat ik veel boeiender vind is...

REED (scherp) «No. Next question.»

HUMO Je hebt onlangs de rake observatie gemaakt dat er géén zwarte rockgroepen zijn, noch vroeger, noch nu, afgezien van één of twee uitzonderingen. Heb je daar als insider een verklaring voor?

REED (treiterend, quasi-diepzinnig) «Ik zal je nog méér vertellen: er zijn ook geen groéne rockgroepen. Next question.» (Zwijgt, en kijkt me aan met een blik die tot de volgende vraag dwingt.)

HUMO Goed. ‘New York’, dan maar. Wat zijn de ‘Klieg Lights’, die je in ‘Dirty Boulevard’ vermeldt?

REED «Klieg lights zijn van die oorlogsschijnwerpers waar ze vroeger vliegtuigen in vingen, en die ze nu gebruiken voor feestelijke parades.»

HUMO In ‘Last Great American Whale’ heb je het over ‘a local yokel member of the NRA’. Wat is het NRA ?

REED «De National Rifle Association. Het is een lobby-organisatie die de vrije wapendracht propageert. Het NRA is er verantwoordelijk voor dat elke gek zomaar een long rifle of erger kan aanschaffen, met als alibi ‘wettige zelfverdediging’. Maar de realiteit is natuurlijk dat wie een wapen op zak heeft, dat bij de eerste beste domme ruzie gebruikt. Als het aan mij ligt, wordt wapenbezit meteen verboden.»

HUMO Dat zou je eerste daad zijn als burgemeester van New York?

REED «Hey! Ik ben Norman Mailer niet!» (Hij lacht zowaar. Norman Mailer, sinds de dood van Truman Capote Amerika’s grootste nog levende schrijver, wierp zich ooit op als kandidaat voor het burgemeesterschap van New York. Zijn leuze was : ‘NO BULLSHIT’. Hij verloor nipt.)

HUMO Nee, maar je verwijst wel naar Rudolph Giuliani, de controversiële nieuwe kandidaat die Ed Koch van de troon moet gooien.

REED «Ja, hij was de openbare aanklager van de staat New York, en heeft in die functie heel wat stof doen opwaaien: arbitraire beslissingen, extreem rechtse uitspraken, omkoperij... you name it. En tegelijk poseert hij als onkreukbaar. In vergelijking met hem zijn Reagan en Bush rabiate kommunisten.»

HUMO In ‘Held On’, zowat het somberste portret dat je op ‘New York’ van New York schetst, vermeld je de moord op een politieman, die door een jongetje van tien in het hoofd werd geschoten. En dan zeg je: ‘Eleanor Bumpers and Michael Stewart must have appreciated that.’ Wie zijn die mensen die de moord op een politieman toejuichen?

REED (droogjes) « Dat kost je ál je interviewtijd als ik je dat allemaal moet uitleggen. (Tot de rosse) En hij is al bijna op, hé? (Korzelig) Weet jij dan niets?»

HUMO Het zou voor mij veel makkelijker zijn om te doen alsof ik al die namen ken. Maar ik kom wel eens in New York én ik volg de Amerikaanse politiek. Dus als ik ze niet ken, zullen er in België nog wel Lou Reed-fans rondlopen die niet weten waarover je het hebt.

REED «Okay. Eleanor Bumpers was een zwarte vrouw van vijfenzestig jaar. Ze moest van het keldertje waar ze woonde overgebracht worden naar een onderkomen van de sociale zekerheid. Maar er liep iets mis met de communicatie tussen de verschillende stadsdiensten. Met als resultaat dat de politie erbij gehaald werd, die dachten dat ze met een zottin te maken hadden. De politie heeft Eleanor doodgeschoten. Uit zelfverdediging, beweerden ze later, omdat het mens de agenten zogenaamd met een broodmes bedreigd had. Michael Stewart was een eenentwintigjarige graffiti-kunstenaar, die door de politie op heterdaad betrapt werd toen hij in de metro de muur beschilderde. Hij werd gearresteerd, en op de weg naar het politiekantoor kreeg hij - o toeval - een hartaanval.»

HUMO Beweert de politie.

REED (bitter en plots nerveus) Dat is de officiële versie, ja. But it sucks. Ze hebben hem zó erg afgetuigd dat bij de autopsie zijn ogen niet eens meer te vinden waren.

»En Bernard Goetz was een blanke New Yorker die altijd een revolver bij zich had, en die in de metro vier zwarten neergeschoten heeft omdat hij zich bedreigd voelde. Het proces heeft maanden aangesleept omdat de sfeer in New York zo gespannen is dat je er bijna begrip voor zou krijgen dat iemand begint te schieten alleen maar omdat hij dénkt dat iemand hem zal aanvallen. Maar de kern van de zaak is dat je tegenwoordig zelfs de politie niet meer kan vertrouwen.»

HUMO : Heb je ooit overwogen ándere culturen dan de Westerse tot je muziek toe te laten, zoals Peter Gabriel en Talking Heads dat doen? Behalve een flard calypso op ‘High in the City’is het al rock dat de klok slaat op jouw platen.

REED (monotoon) « Het hangt er steeds vanaf met welke muzikanten ik werk. Zij bepalen mee de richting die ik qua melodie en klank insla. Ik hou nog het meest van mijn eigen muziek : Lou Reed Muziek als een apart genre (stilte).»

HUMO Als ze je vragen of je songs autobiografisch zijn, antwoord je altijd dat je voor elke song de ideale aanpak kiest; het ideale standpunt. Maar kan je eens een voorbeeld geven van een song die in de eerst versie totaal verschilde van de uiteindelijke versie? Bijvoorbeeld een dialoog op harde rock die na het herschrijven een monoloog in een ballad werd?

REED (scherp) : «Ten eerste: ik heb voor niemand goeie raad in petto. Ten tweede: er zit geen moraal in mijn songs. Ik preek niet.»

HUMO Dat zeg ik toch niet.

REED (zuchtend) «Mmmm...» (zoekt naar sigaretten, negeert de vraag.)

HUMO Maak ik mezelf duidelijk?

REED « Ja. Maar dat is nogal ingewikkeld.»

HUMO Eén voorbeeld misschien?

REED «‘Dime Store Mystery’ is een titel die al tien jaar in m’n Ia lag. Tot ik ‘The Last Temptation of Christ’ van Martin Scorsese had gezien, wist ik niet wat ermee aan te vangen. lk zag Marty op TV uitleggen hoe hij Jezus zag; hoe interessant het was om hem als méns te zien, als een gewone jongen die het allemaal niet zo bedoeld heeft (grijnst). Anyway, dat idee nam ik als uitgangspunt, maar na een tijdje besefte ik dat ik over Andy Warhol zat te schrijven — ook een soort Christus — zeker onder invloed van mijn gemoedstoestand naar zijn begrafenis in St.Patrick’s Cathedral. En in de eerste versie was de taal te... euh... niet genoeg mijn taal. Lou Reed-bargoens.»

HUMO Jullie noemden Warhol ‘Drella’, een samentrekking van Dracula en Cinderella. Vanwaar die bijnaam ? Waarom net dié twee figuren?

REED «Die bijnaam heb ik niet bedacht. Sommige mensen beweren trouwens dat Drella nog iets anders betekent dan de contaminatie van Cinderella en Dracula.»

HUMO Je vindt die bijnaam ook niet gepast?

REED (bits) «I didn’t say that!»

HUMO Ik vráág het maar.

REED «Laat me dan uitspreken. Hij had die bijnaam al toen ik hem leerde kennen. En iedereen had er zo zijn eigen interpretatie van. Zo gaat dat met dergelijke dingen. Ik heb die bijnaam in ieder geval nooit gebruikt. » (Toch wel: op ‘Take no Prisoners’ zegt Reed: ‘... Andy has taken himself away from us... so, Drella, if you’re there...’ En in een Amerikaans interview noemt Reed Warhol ook ‘Drella’. Daarenboven heet het requiem dat John Cale en Lou Reed ter nagedachtenis van Warhol schreven ‘Songs for Drella’. Maar ik dring niet aan.)

HUMO In ‘The beginning of a great adventure’ som je een massa mogelijke namen op voor Lou junior, maar je eindigt met The Glob . Wat is in godsnaam The Glob? Het klinkt meer als de titel van een sciencefictionfilm dan als de naam van een kind.

REED « Dat noemen ze grappig zijn. It’s supposed to be a joke. Hebben ze hier geen gevoel voor humor in dit land? Or is it you? Jezus, als ik grapjes maak is het wéér niet goed. Bij een tekst als ‘I found a reason for living and the reason, dear, is you’ denkt iedereen : hij neemt ons beet. Maar dat méén ik. En iets als ‘You can depend on the worst things always happening’ vind ik dan weer onweerstaanbaar grappig. Critici hebben het dan over ‘die cynische zwartgallige Reed’, blablabla... Next question

HUMO Als je zo’n cover opneemt als ‘September’ van Kurt Weill, héb je daar dan iets aan ? Ik bedoel; geeft die je een inzicht in de manier waarop Weill schreef, en helpt dat inzicht je eigen composities?

REED «Well... Ik probeer die ouwe songs op te frissen. En er Lou Reed-songs van te maken.» (Weer die stilte: stijf op elkaar geklemde lippen die de vraag als afgehandeld beschouwen.)

HUMO Maar analyseer je zo’n song dan? Probeer je...

REED «I don’t remember.»

HUMO Krijg je als songschrijver een beter inzicht in de waarde van het oeuvre van anderen? Ik veronderstel dat je dan de truuks beter ziet, en de...

REED  Ik waardeer doorzetters. People who stick to it. Onafgezien of hun muziek me bevalt, respecteer ik doorzetters. Daarom loop ik niet zo hoog op met mensen als Jim Morrisson, omdat die legendes zijn geworden dóór hun overlijden, en niet de kans hebben gekrégen te bewijzen dat ze twintig jaar later nog hetzelfde peil konden halen. lk bewonder koppige doorzetters omdat ik weet what it takes om vol te houden, against all odds. Weet je wat ik aan Weill benijdde? Zijn oersimpele ideeën: ‘Seven Deadly Sins’, wát een fantastisch idee om voor elke zonde een song te schrijven.»

HUMO Je bent altijd gedoodverfd als een buitenstaander, een loner. Zie je zélf geen verwante geesten, artiesten binnen of buiten de rock ‘n’ roll die misschien iets totaal anders doen maar denken of handelen zoals jij ? De schrijver Robert Graves (van o.a. ‘I Claudius’) zei : ‘Ik schrijf om het respect te verdienen van mensen die ik respecteer.’

REED «Ik ook. Maar daarin zijn joernalisten niet inbegrepen. Het is altijd aardig dat mensen je waarderen, maar de ervaring leert dat ze je meestal om de verkeerde redenen waarderen, en dat bevalt me minder. Ik wil eigenlijk alleen dat ik mezelf kan respecteren. Ik maak muziek die ik wil horen en ik maak ze omdat niemand anders ze maakt. ik hoor nooit iets dat me bevalt op de radio, dus maak ik het maar zélf.»

HUMO Maar zijn er...

REED «Next question!»

HUMO Als je je carrière overkijkt, zie je dan een logische lijn, of waren er momenten dat het toeval je lot bepaald heeft?

REED «Soms gebeuren er dingen die zó onwaarschijnlijk zijn dat ze geen toeval kunnen zijn. Je weet het nooit zeker»

HUMO Bijvoorbeeld?

REED «That’s personal. (Geeuwt ostentatief) Well, bijvoorbeeld... De Velvet Underground is genoemd naar een boek, en bij ons eerste optreden bleek het meisje aan de kassa de dochter van de schrijver te zijn. En toen we ‘New York’ opnamen en ik schreef ‘Hold On’, met al dat geweld erin, zijn er voor de deur van de studiotijdens de opnamen vier auto-ongevallen gebeurd, en twee aanrandingen. En in de maanden daarvoor ab-so-luut niks.» (Weer die blik die zegt: ‘Change the subject’.)

HUMO Op ‘Take no Prisoners’ vertel je een mop van ene Hennie Youngman.

REED «Heel ouwe Newyorkse komiek. Beroemd om z’n oneliners. So what?»

HUMO lk wou het even over de humor in je songs hebben. Iedereen heeft het altijd over de zwartgallige Lou Reed, de deprimerende en bijtende teksten terwijl iets als ‘Charlie’s Girl’...

REED «Charley’s Girl’ is helemaal niet grappig en opgewekt... » (Hij zwijgt abrupt. Ik denk na tien seconden dat zijn antwoord afgelopen is en stel een nieuwe vraag. Maar dan doet Reed verontwaardigd alsof ik hem onderbroken heb.)

HUMO Waarom komen er...

REED «Hey! Als je het beter weet, hoef je me ook nikste vragen, okay?»

HUMO Sorry, ik dacht datje uitgesproken was. Ga door... Alsjeblieft.

REED «No. (grijnzend) Ik ben het vergeten.»

DE ROSSE «Over ‘Charley’s Girl’, Lou. De teneur daarvan...»

REED (fijntjes) «‘Charley’s Girl’ gaat over een jongen wiens vriendin hem verraden heeft.» (Kruist de armen en zwijgt.)

DE ROSSE «Nog vijf minuten.»

HUMO Je hebt twee cameo-rollen gespeeld: één als cynische producer in ‘One Trick Pony’ en één als halve gek In ‘Get Crazy’. lk weet dat je meer aanbiedingen hebt gekregen. Waarom net die twee rollen?

REED «Het was heel aangenaam om met Paul Simon te werken, en dat heb ik gedaan omdat hij het vroeg. En ik wou weten hoe het was in een film te spelen. En ik ken heel wat cynische producers, dus leek het me aardig die te imiteren. Filmen is wachten.»

HUMO Veel van je songs lijken mini-scenario’s. Je zou er een paar van kunnen verfilmen zoals ‘New York Stories’.

REED «Little vignets, dat zijn het. lk ben zelf aan zoiets aan het werken.»

HUMO O ja? Wat? Welke songs?

REED «No. Het brengt ongeluk als je overeen projekt praat voor het af is. Next question

HUMO Hoe was de opvoering van dat requiem voor Andy Warhol?

REED «Goed.»

HUMO En? Wij hebben het hier gemist, dus...

REED «In november wordt het nog eens opgevoerd. Wie écht geïnteresseerd is, komt maar naar New York.»

HUMO Eén opvoering?

REED (steekt met weerzin twee vingers op.)

HUMO In Amerika roert het PMRC zich nog steeds, het ‘Parents Music Ressource Center’; het clubje verontruste ouders dat rockplaten in de ban slaat en censureert. Je hebt je zelf afgevraagd of een song als ‘Walk on the Wild Side’ met teksten als ‘she was giving head’ (zij pijpte) in deze rechtse tijden wel gedoogd zou worden. Heb je ooit last gehad met het PMRC?

REED «I started out in trouble, so nothing’s trouble to me. Ik maak me niet druk om die lui. Luister naar ‘New York’ en je zal beseffen dat ik me van die moraalridders niets aantrek. Ik zeg dat het Vrijheidsbeeld op de armen pist, and I get away with it. Ik laat me niet censureren.» (Toch wel : op de Amerikaanse versie van ‘Dirty Boulevard’ zijn de woorden piss en stick (in ‘the TV whores are calling the cops out for a suck’) weggebiept en vervangen door een gitaarakkoord. Maar ik spreek niet tegen.)

HUMO Op ‘Take no Prisoners’ plakte een zelfklever met de waarschuwing ‘This album is offensive’. Was dat ook een grap?

REED «Neen. Dat was een idee van de platenfirma, die het in zijn broek deed omdat ze bang waren dat Barbara Streisand of een van die andere schmucks tegen mij én hen een proces wegens smaad zouden aanspannen. Dat doen ze ook om bange radiomensen te waarschuwen.»

HUMO Je bent de ‘godfather of punk’ gedoopt. Herinner je je nog de reactie van muzikanten in New York toen de eerste punkgolf kwam aanspoelen?

REED «Dat is twaalf jaar geleden. Twaalf jaar geleden herinner ik me niet meer.»

DE ROSSE «Last question

HUMO Waarom schrijf je twintig jaar na de Viëtnamoorlog nog een song over Viëtnam-veteranen? Niet dat dat verboden is, maar ‘Xmas in February’ is de enige song die wat buiten New York staat.

REED «Ik zou niet weten waarom. I just write the stuff

HUMO Ik dank je voor dit gesprek.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234