Dua Lipa

Synths

Met dank aan The Weekend en Dua Lipa: de synthesizer is helemaal terug in de hitlijsten

Dua LipaBeeld Humo

In de jaren 80 was het instrument razend populair en een tikkie fout, maar later werd het verbannen naar de hoek der vergetenis. Nu is het echter weer helemaal terug: de synthesizer. Vooral dankzij ‘Blinding Lights’ van The Weeknd, dat 14 weken lang de eerste plaats bezette in onze Ultratop , staat het instrument weer in de schijnwerpers.

Zeg ‘The Final Countdown’ en onherroepelijk hoort u in uw hoofd het jaren 80-nummer van Europe. ‘Jump ‘van Van Halen? ‘Axel F’, ‘Ghostbusters’, Jan Hammer’s ‘Crockett’s Theme’? Allemaal melodietjes uit de synthesizer. Het meest legendarische popalbum ooit, Michael Jacksons ‘Thriller’? Dacht u dat de King of Pop die accentjes in ‘Billie Jean’, ‘Thriller’ en ‘Beat It’ zelf had gelegd? Welnee. Die kwamen uit apparaten met illustere namen als Minimoog, Synclavier en Prophet-5. Slim samengestelde beats en loopjes door te draaien aan allerlei knopjes.


“Een prachtig instrument”, zo prijst Ad Visser de synthesizer. Als presentator van de Nederlandse Toppop zag hij er in de jaren 80 vele van dichtbij, maar als muzikant maakte hij ook zelf muziek met de synthesizer. “Toen hij in de jaren 70 werd geïntroduceerd, vonden mensen het geen vooruitgang omdat het alleen een imitatie zou zijn van andere instrumenten. Pas later is dat veranderd en is de waardering voor het kenmerkende geluid toegenomen. Terwijl je binnen drie minuten al kon horen dat de synthesizer iets bijzonders had. Maar mijn oren schijnen andere dingen te horen.”

De Minimoog, de eerste compacte, draagbare synthesizer, veranderde de muziekwereldBeeld Getty Images

Het is te danken aan hedendaagse artiesten als The Weeknd, Dua Lipa en Billie Eilish (de nieuwe Bond-song ‘No time to die’) dat het oude synthesizergeluid is teruggekeerd in de hits van nu. The Weeknd, het pseudoniem van de Canadese zanger Abel Tesfaye, gaat voorop. Zijn hit ‘Blinding Lights’ domineerde 14 weken lang de Ultratop. ‘Blinding Lights’ steunt op die typische synthesizersound van de eighties, samen met de drumcomputer voert het ons terug naar ‘Take on Me’ van A-Ha, een hit in 1985.

Europe

Lees verder onder de video.

Enorme knipoog

“Het heeft onmiskenbaar dezelfde beat” zegt Domien Verschuuren, de dj die voor de Nederlandse Qmusic de Top 40 presenteert. Daar vestigde The Weeknd een record: na twee keer onttroond te zijn haalde het nummer vorige week opnieuw de eerste plaats. In de Belgische Ultratop 50 staat het nummer momenteel tweede. “Het is niet letterlijk ‘Take on Me’, maar wel een enorme knipoog naar dat nummer. De synthesizer is sinds begin dit jaar helemaal terug. Dat zie je ook in het werk van Dua Lipa, haar laatste drie singles hebben allemaal een jaren 80-sausje. En in Nederland heb je Merol, die momenteel met ‘Houseparty’ leunt op ‘I Feel Love’ van Donna Summer, zo’n discorammer die gebaseerd is op de synthesizer. Leuk om te zien dat die artiesten pionieren met de techniek van toen in combinatie met de mogelijkheden van nu.”

Toetsenist en producer Patrick van Herrikhuyzen heeft zelf ‘een stuk of tien’ synthesizers in huis. “De Yamaha DX7, de Roland D50, ik heb ze allemaal weer aangeschaft. Ik miste die sound, tegenwoordig klinken alle synthesizers hetzelfde. Wat dat is? Dat typische corny geluid van de jaren 80, toen beschouwde de smaakpolitie het als fout. Maar ik hoor het nu heel veel gebruikt worden in commercials en beginnende bandjes die net van de conservatoria komen, zie ik ze ook veelvuldig gebruiken. Je hoeft de synthesizers niet eens meer in huis te hebben, want de geluiden ervan zijn tegenwoordig allemaal beschikbaar in de ‘cloud’.”

Lees verder onder de video.

Orkest

Hoewel Ad Visser blij is met elke revival van de synthesizer, noemt hij het een misverstand om te denken dat het instrument ooit weg is geweest. “Hij is er altijd geweest, je herkende hem alleen niet. De apparaten van nu zijn zo goed. Je kunt een orkest laten klinken via een keyboard terwijl de luisteraar dat niet in de gaten heeft.”

Dat is op zijn minst een deel van de verklaring van de hernieuwde populariteit van de klassieke synthesizer. “Het geluid van nu is te perfect, terwijl het nog steeds namaak is”, zegt Van Herrikhuyzen. “Iemand heeft vijftien jaar gestudeerd om hobo te leren spelen en ik speel diegene zo weg via mijn toetsenbord. Dat is toch niet eerlijk? Dat blikkerige, industriële van die oude synthesizers is juist zo fijn. Geef mij het geluid van de jaren 80 maar. Het is net als met grammofoonplaten draaien, daar wil je toch ook dat kraakje horen?”

Het begon met de Minimoog

De Amerikaan Robert Moog is niet de uitvinder, maar wel de man die aan de basis stond van de moderne synthesizer. De Beatles, The Rolling Stones en The Doors maakten eind jaren 60 al gebruik van zijn uitvindingen. Moog introduceerde in 1970 de Minimoog, de eerste synthesizer waar het klavier en de elektronica in één apparaat waren verenigd. Deze draagbare synthesizer veroorzaakte een revolutie in de muziekwereld en leidde tot de fabricage van andere merken als Roland, Yamaha en Korg. Allemaal hadden ze hun eigen specifieke geluid.

Bands en artiesten als Kraftwerk, Jean-Michel Jarre, Vangelis en Tangerine Dream waren pioniers op synthesizergebied. Acts als Ultravox, OMD, Spandau Ballet, New Order, Michael Jackson, A-Ha en Duran Duran maakten van de synthesizer het kloppend hart van de muziek in de jaren 80.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234