Concert★★★★☆

miXmass in deSingel: strelen met B.O.X.-handschoenen aan

Al voor de derde keer op rij werd met miXmass in deSngel het concertseizoen voor geopend verklaard. Het festival is vooral een showcase voor B.O.X., een Antwerps ensemble dat nieuwe muziek maakt met antieke instrumenten en daartoe gezwind allianties smeedt met artiesten uit het rock-, pop- of indiemilieu.

De drijvende kracht achter B.O.X. (Baroque Orchestration X) is luitspeler Pieter Theuns, een man die de barokperiode kent als zijn broekzak, maar met even veel gemak een boompje opzet over wat er zoal omgaat in het hedendaagse alt.rockcircuit. Zijn groep, een losvast collectief van klassiek geschoolde topmusici, wist met zijn spraakmakende samenwerkingen tijdens het voorbije decennium al een imposante portfolio bij elkaar te sprokkelen. Zo speelde ze een belangrijke rol bij de ontwikkeling van ‘Sága’, de eerste opera van Dez Mona, en voegde ze haar unieke klankkleur toe aan projecten van de Amerikaanse My Brightest Diamond, het IJslandse enfant terrible Mugison, de Deense indietronicaformatie Efterklang en de Canadese multi-instrumentalist Richard Reed Parry, die u wellicht kent als één van de steunpilaren van Arcade Fire.

B.O.X. bedient zich van instrumenten zoals een theorbe, barokharp, viola da gamba, cornet of klavecimbel, waar in de zeventiende of achttiende eeuw weliswaar geen hond van opkeek, maar die in de populaire muziek van vandaag behoorlijk exotisch aandoen. ‘Grensoverschrijdend’, avontuurlijk’ en ‘internationaal’ zijn in het vocabulaire van Theuns en zijn gezellen de sleutelwoorden. Eén en ander leverde hen al schouderklopjes op van de New York Times en de Wall Street Journal, periodieken die, qua impact en geloofwaardigheid, net iets hoger scoren dan, pakweg, Kerk en Leven of ’t Palieterke. Ook tijdens de derde editie van miXmass omringden de dames en heren van B.O.X. zich met een reeks unieke stemmen en persoonlijkheden die hun muzikale veelzijdigheid in de verf hielpen zetten.

De avond begon met Boutique, een programma-onderdeel dat zich nog het best liet omschrijven als een revue met gasten van divers pluimage. Thomas Oosterlynck van de Gentse indieband Amongster, de Nederlandse zangeres Eefje de Visser, die al even een inkijk bood op haar tegen 24 januari aangekondigde nieuwe langspeler ‘Bitterzoet’, en de New Yorkse singer-songwriter D.M. Stith klonken voor de gelegenheid zoals u ze nog nooit had gehoord. B.O.X. slingerde zich als klimop rond hun songs en drukte er een eigen, tijdloze stempel op zonder hun oorspronkelijke karakter aan te tasten.

De Groenlandse folkchanteuse Nive Nielsen, die in het verleden al samenwerkte met goed volk als Howe Gelb en John Parish, had haar eigen band The Deer Children meegebracht. Ze zong afwisselend in het Engels en haar eigen inuït-taal en liet haar charmante liedjes aanvankelijk enkel bijkleuren door een gambaspeler. Vanaf ‘In My Head’ strooide de gitarist met noisy weerhaakjes en voerden B.O.X.ers Jutta Troch en Pieter Theuns, respectievelijk met hun harp en luit, het nummer naar een fraaie climax. Tegen het einde van de set vormden alle groepsleden samen zelfs een kazoo-orkest: een kleine stijlbreuk, zeker, maar zo kwam er wel een feestelijk einde aan een set zonder pretenties, die aangaf dat barokmusici wel degelijk over gevoel voor humor beschikken.

Voor de gelegenheid wist B.O.X. ook Spinvis zijn universum binnen te lokken en diens songs van een prikkelende orkestratie te voorzien. Opener ‘Club Insomnia’ kreeg een energie-injectie van je welste: vooral contrabassist Tim Vandenbergh toonde zich zeer in zijn schik. Erik de Jong wisselde radiohits als ‘Hallo, Maandag’ en ‘Voor ik vergeet’ af met minder bekend werk, zoals ‘Kom terug’ of het op walsbenen geplante ‘Loop der dingen’. De Vlaamse celliste Saartje Van Camp zorgde daarbij regelmatig voor een fraaie tweede stem en mocht in het gedeclameerde ‘Nachtwinkel’ zelfs àlle aandacht naar zich toe trekken. ‘Trein vuur dageraad’ begon kleintjes, maar kweekte onder invloed van het barokkransje geleidelijk meer spieren zonder patserig over te komen. Tijdens het ingetogen ‘Alles is’ kreeg Spinvis zelfs vocale bijstand van de dames Pitou en Eefje de Visser, wat prompt het adjectief 'pakkend' in ons notitieboekje deed belanden. Met Erik de Jong had B.O.X. duidelijk niet achter het net gevist.

David Michael Stith is geen naam die op eenieders lippen brandt, maar als we u vertellen dat de songsmid uit Brooklyn tot dezelfde muzikale familie behoort als Sufjan Stevens en My Brightest Diamond, beginnen uw oorschelpen vanzelf al te tintelen. Stith speelde in Antwerpen een korte soloset die het midden hield tussen minimalistisch en flamboyant en waarbij hij zich afwisselend begeleidde op toetsen en snaren. Sinds het verschijnen van zijn jongste plaat ‘Pigeonheart’ (2015) had de man niet meer op het podium gestaan, zodat hij al eens een flard tekst vergat. Dat nam echter niet weg dat songs als ‘Braid of Voices’, ‘Rooster’ of ‘Thanksgiving Moon’, in al hun weerbarstigheid, bij het publiek het nodige effect sorteerden. D.M. Stith beklom met zijn stem vooral de hogere regionen van de notenbalk, terwijl zijn effectpedaaltjes ervoor zorgden dat zijn cryptische confidenties altijd ongrijpbaar bleven.

In 2011 veroverde B.O.X. een plekje in het collectieve bewustzijn middels een geslaagd een-tweetje met Dez Mona. ‘Sága’ werd ook in verre buitenlanden goed ontvangen en met ‘Lucy’ hebben beide ensembles nu een opvolger in de steigers staan. De première, in de Gentse Bijloke, is pas voorzien voor 2021, maar mixMass kreeg, bij wijze van primeur, al een prematuur voorsmaakje. Een zeker gevoel voor theatraliteit is zanger Gregory Frateur –barvoets en gehuld in een zwarte doorkijktoga– niet vreemd. Maar het nieuwe work in progress, dat het midden hield tussen sober en majestueus, klonk alvast veelbelovend en gaf aan in welke mate B.O.X. zich inmiddels had ontwikkeld.

Het orkest verviel nooit in doorzichtige trucjes, maar toonde zich van zijn flexibelste kant en verloor de noden van het materiaal nooit uit het oog. miXmass mocht dan een ietwat ongelukkige naam zijn voor een festival, het bleek andermaal een hoogmis van goede smaak en experimenteerdrang. Het levende bewijs dat je best ook kunt strelen met B.O.X.-handschoenen aan.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234