Beyoncé op een Rolls Royce, fragment uit haar visuele album.

CD★★★★☆

Over ‘Black Is King’ van Beyoncé zal nog lang worden nagepraat

Met haar nieuwe visual albumBlack Is King’ wil Beyoncé ons op het hart drukken: de wereld zou de wereld niet zijn zonder de Afrikaanse kunst en cultuur. 

Beyoncé liet de wereldpremière van haar muziekfilm ‘Black Is King’ voorafgaan door een gebruiksinstructie. ‘Mijn hogere doel is dat je de film kijkt met je familie en dat je er trots van wordt’, schreef ze op haar sociale mediakanalen. Dat is niet zomaar een kijkadvies. Het zegt eigenlijk alles over ‘Black Is King’, het derde ‘visuele album’ van de Amerikaanse zangeres en de opvolger van ‘Lemonade’ uit 2016.

‘Black Is King’ zit vol betekenis, vol symboliek, geschiedenis, antieke Afrikaanse cultuur en hedendaagse kunst. Je kunt er een studie aan wijden, of bij ieder shot proberen de diepere laag bloot te leggen. Maar misschien moeten de kijkers dat bewaren voor later, denkt waarschijnlijk ook de maker (en mederegisseur) Beyoncé. Volgens haar is ‘Black Is King’ in de eerste plaats een feest. ‘Een viering van de zwarte geschiedenis en cultuur’, als een filmisch monument en een cadeautje aan de wereld.

Maar natuurlijk is de plaat vooral ook een steun in de rug van veel zwarte Amerikanen, die zich in eigen land in de hoek gedreven voelen. ‘Black Is King’ kan niet los worden gezien van de Amerikaanse protestbeweging Black Lives Matter, en de voortdurende inspanning van Beyoncé om de zwarte kunst en cultuur de verdiende plaats in de wereldgeschiedenis te geven.

Overweldigend

‘Black Is King’ heeft een wonderlijke ontstaansgeschiedenis. Beyoncé was betrokken bij de remake van de Disneyfilm ‘The Lion King’, uit 2019. Zij sprak de rol in van Nala, de hartsvriendin van de leeuwenkroonprins Simba, en schreef het nummer ‘Spirit’ voor de soundtrack. Daarna bracht zij de plaat ‘The Lion King: The Gift’ uit, met liedjes van haarzelf en een berg muzikale vrienden, geïnspireerd op het verhaal van de film. En die liedjes heeft Beyoncé nu voorzien van een tiental meeslepende videoclips, en dus haar verbeelding van het klassieke filmverhaal.

En dat is een visuele wervelwind, waarbij je soms naar adem moet happen en op de pauzetoets wilt drukken. De film begint met het prachtige nummer ‘Bigger’, dat kan worden beschouwd als motto bij ‘Black Is King’. ‘Als je je betekenisloos voelt, denk nog eens na’, zingt Beyoncé. ‘Je bent onderdeel van iets veel groters.’ De beelden bij deze openingszetten zijn al verbluffend. We zien overweldigende natuur, watervallen en rotspartijen, en Beyoncé aan een Afrikaanse kustlijn met een baby in de armen. Plus groepsfoto’s van zo te zien adellijke Afrikaanse families, in prachtige kleding. En een gezin dat bepakt met koffers over een stoffige weg loopt, op zoek naar een beter heenkomen.

Beyoncé schijnt zo haar hemelse licht op de wording van de mensheid, de Afrikaanse voorvaderen en de diaspora, de verspreiding van de zwarte cultuur over de wereld. ‘De geschiedenis is je toekomst’, zegt Beyoncé. De oude koningen kijken toe, en ieder zwart kind moet volgens de zangeres op zoek naar de eigen kroon.

Dan verlaten we de aarde, en zien het prinsenkind door het heelal schieten bij het nummer ‘Find Your Way Back’. De camera zoomt in op futuristische maskers, en daarna op de gestalte van Beyoncé in een woestijn. In alweer een schitterende verpakking: een zwarte bodysuit waarin vele sterrenstelsels lijken te parelen.

Yoruba

‘Black Is King’ schiet anderhalf uur heen en weer tussen verleden en heden, tussen Afrika en wat zich zoal ten noorden van dat continent bevindt. De clip bij het nummer ‘Mood 4 Eva’, die Beyoncé maakte met haar man Jay-Z, acteur en zanger Childish Gambino en de Malinese zangeres Oumou Sangaré, is net zo oogverblindend als raadselachtig. We zien weer onwaarschijnlijke Afrikaanse creaties in mode en haardracht. Plus een mysterieus rollenspel van Beyoncé en haar echtgenoot. Jay-Z rijdt rond rond in een zwarte limousine, zijn vrouw in een met luipaardprint beklede Rolls Royce, aan de oevers van de Theems. In een beeld van net twee seconden zien we Beyoncé door het boek ‘Black Gods and Kings’ bladeren, over de antieke kunst van de Yoruba uit West-Afrika. 

Maar de onderliggende boodschap van dit alles blijft anderhalf uur lang helder. De wereld zou de wereld niet zijn zonder de zwarte cultuur en geschiedenis – iets waar diezelfde wereld volgens Beyoncé aan herinnerd moet worden. ‘Wij waren schoonheid, voordat zij wisten wat schoonheid was’, zegt zij ergens.

De pracht uit Mali, Kameroen, Ghana en Nigeria wordt jubelend in de etalage gezet. In fantastische choreografieën, in mode en eeuwenoude kunst. En in moderne Afrikaanse pop, van nieuwe sterren als de Nigeriaanse zangeressen Tiwa Savage en Yemi Alade en rapper Burna Boy. Het enige storende element is de terugkerende dialoog uit ‘The Lion King’, die steeds de verbinding probeert te leggen met de Disneyfilm. Waar je nu net even geen behoefte aan had.

‘Black Is King’ is misschien wat overvol, maar daardoor ook een onuitputtelijke bron van schoonheid én een belangwekkende mededeling aan de wereld. Waarover lang zal worden nagepraat. Maar waar je vooral nog vaak naar wilt kijken.


(VK)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234