Run The Jewels Beeld Humo
Run The JewelsBeeld Humo

Interview

Run The Jewels maakte de plaat van het jaar: ‘Zodra de poorten opengaan, staan wij klaar om te rocken’

Je zou ‘Run the Jewels 4’, of ‘RTJ4’, een voorspelbare Beste Plaat van het Jaar kunnen noemen – gezien ze met kop en opgestoken vuisten boven de rest uittorent – maar is dat erg? 2020 was al spannend genoeg. Run the Jewels opent zijn liveshows al jaren met ‘We Are the Champions’ van Queen. Op de vierde plaat, met daarop net zo goed politiek als polonaise, dekt dat de lading meer dan ooit. ‘Toen God me toesprak – ‘Fuck uw verjaardag, mijn zoon’ – wist ik hoe laat het was.’

Maak eerst kennis met Killer Mike uit Atlanta. Michael Santiago Render debuteerde als rapper op ‘Stankonia’ van OutKast (2000), had zijn southern rap vroeger vooral graag sappig en goed voor huis, tuin en keuken, en samen met zijn vrouw Shay Bigga runt hij een eigen keten van kapsalons. ‘The Outsiders’ is zijn favoriete film: zijn tweede zoon heet Pony Boy, naar één van de hoofdpersonages.

Maak nu kennis met El‑P, oftewel Jaime Meline. Hij komt uit de New Yorkse underground, was jarenlang baas van het label Definitive Jux (waar hij platen uitbracht van gelijkgestemde misfits als Cannibal Ox en Aesop Rock) en is fan van het werk van Terry Gilliam. Met Halloween hadden hij en zijn vrouw zich dit jaar verkleed als Tony en Carmela Soprano.

Killer Mike en El‑P leerden elkaar pas in 2011 kennen. Sindsdien zijn ze met elke nieuwe plaat van Run the Jewels (een naam uit een dertig jaar oude LL Cool J-song) beter en beter en beter geworden. Waar ze het allerbest in zijn: het precaire, maar altijd interessante evenwicht bewaren tussen ‘zeer silly’ en ‘ernstig waar het moet’.

– Met welke artiest, dood of levend, hadden jullie nog graag samengewerkt?

EL‑P «Met een dode Sting, of een levende Robert Johnson. Eén van beiden.»

– Waarvoor willen jullie later herinnerd worden?

EL‑P «Om mijn buikspieren.»

KILLER MIKE «Om mijn geweldige dansmoves.»

– Zullen jullie de volgende platen ook allemaal een nummer geven: ‘Run the Jewels 5’, 6, 7, enzovoort?

EL‑P «Nee, de allerlaatste plaat die we ooit zullen maken, zal ‘Run the Jewels X: Fuck Boys in Space’ heten.»

KILLER MIKE «Wat werkte voor Led Zeppelin, is goed genoeg voor ons.»

Ze rappen over wiet en leutige onzin, maar ook over de échte onzin van de wereld. Hun nieuwste, ‘Run the Jewels 4’ of ‘RTJ4’, gaat over vooruitgang, over provocatie, over anarchie en over een nieuwe wereld. Het schrijnende ‘Walking in the Snow’ – ‘You so numb you watch the cops choke out a man like me / Till my voice goes from a shriek to whisper, ‘I can’t breathe’ / And you sit there in the house on the couch and watch it on TV / The most you give’s a Twitter rant and call it a tragedy’ – was er enkele dagen na de dood van George Floyd.

Iets om naar uit te kijken: wie het duo nu pas leert kennen, weet nog niet dat ze live nog zeven keer beter zijn.

– Herinner je je nog precies wanneer je wist dat 2020 definitief naar de kloten was?

KILLER MIKE «Ja. Op 20 april. Da’s niet alleen de Internationale Dag van Samen Gezellig High Worden, maar ook mijn verjaardag. Meestal een bovengemiddeld fijne dag in het jaar, die ik met veel vrienden en familie doorbreng, maar dit jaar dus niet. Het was alsof God zei: ‘Mijn zoon, fuck uw verjaardag’ – waarna het voor het eerst echt tot me doordrong dat het een moeilijk jaar zou worden.»

– Wat hebben jullie in 2020 gedaan om geestelijk gezond te blijven?

EL‑P «Ik weet niet met zekerheid dat ik geestelijk gezond gebleven bén. Ik had pieken en dalen, zoals iedereen. Maar Mike en ik zijn op zijn minst lichamelijk en financieel gezond. We zijn daarvoor dankbaar, omdat het meer is dan veel anderen kunnen zeggen. Veel vrienden zitten nu zwaar in de problemen: geen financieel vangnet, geen manier om iets bij te verdienen. We helpen waar we kunnen, maar dit jaar is een beproeving voor iedereen.»

– Op 17 oktober brachten jullie ‘RTJ4’ voor de allereerste keer ‘live’: covidproof, zonder toeschouwers, maar rechtstreeks uitgezonden via de Amerikaanse zender Adult Swim. Speciaal, zeker?

EL‑P «Ja, maar ook geweldig. ‘RTJ4’ is met voorsprong de grootste plaat uit onze carrière. We stonden te springen om ze live te kunnen brengen, op welke manier ook.»

KILLER MIKE «Oh man, it felt good to put the denim back on. Ik ben dit jaar véél geweest: tuinier, vader, een betere echtgenoot voor mijn vrouw, doggy sitter en handtasvasthouder. Ik was alles wat Bruce Wayne en Clark Kent ook zijn als ze hun capes níét aanhebben. Het was dus een heel aangenaam gevoel om voor de verandering ook nog eens de superheld te mogen zijn.»

– Host van die uitzending was Eric Andre, vooral bekend van zijn zéér surrealistische talkshow ‘The Eric Andre Show’.

KILLER MIKE «Eric Andre is my dumbass homeboy. Hij is in het echt zoals op televisie. Ik kijk er niet meer van op als hij me om 4 uur ’s morgens dronken opbelt via videochat terwijl hij in zijn blootje staat te dansen. Hij is op zijn kop gevallen, maar hij houdt écht van ons. En wij van hem.»

– Ik sprak jullie ook in 2014, toen de Ferguson-protesten net aan de gang waren. Vergelijk het sociale klimaat van 2020 eens met toen.

EL‑P «Het is erger geworden. Mike en ik hebben onze politieke antennes altijd op staan als we songs schrijven – ik denk niet dat de problemen an sich nu groter zijn dan vroeger, maar wel dat veel meer mensen zich er bewust van zijn, dat de onvrede veel groter is. Dat is tegelijk tragisch en hoopvol. Tragisch, want zolang de kloof tussen rijk en straatarm niet wat meer gevuld geraakt, en zolang ons rechtssysteem niet rechtvaardiger en correcter wordt, zullen de frustraties alleen maar groter worden. Hoopvol, want meer bewustzijn leidt vroeg of laat tot echte verandering.»

KILLER MIKE «It’s all gonna get worse before it gets any better, we zullen ons dus allemaal schrap moeten zetten. Het leven kan lastig zijn, I get it – ik ben al langer een working class huisvader dan dat ik rapper ben. Het belangrijkste is dat we elkaar helpen, dat we oog hebben voor elkaars noden. Met enkele plaatselijke organisaties in Atlanta hebben we in de zomer meer dan 1.000 gezinnen kunnen voeden. Maar nu wordt het koud, en de mensen gaan warme kleren nodig hebben, enzovoort. Als we allemaal maar niet vergeten om voor onze buren te zorgen, because I don’t think sunshine is right around the corner.»

– Stoort het dat jullie de laatste tijd véél meer vragen krijgen over jullie politieke mening dan over de pure fun die ook bij Run the Jewels hoort?

EL‑P «Nee, zo zijn de tijden. Maar het één sluit het ander niet uit. Everyone has fun at our fucking shows. En mensen die zich uitleven en laten gaan op onze muziek: ook fun. Ik ervaar die politieke vragen niet als een last op mijn schouders: we doen nog altijd wat we willen, we schrijven onze eigen teksten, we weten waar we het over hebben. En we begrijpen ook dat er een moment komt dat we weer vooral onzin gaan mogen vertellen.»

– Hadden jullie tijdens de gedwongen thuisperiode van 2020 veel inspiratie om nieuwe nummers te schrijven?

KILLER MIKE «Ik ben eigenlijk vooral veel op andermans kar gesprongen. Ik doe mee op iets van Black Thought, een paar projecten van Big Boi (van OutKast, red.). Slim Jxmmi (van Rae Sremmurd, red.) wil iets met me doen. Sinds de kinderen terug naar school mogen, verveel ik me. Ik ben even niet zo kieskeurig: if you sending shit, we rapping.»

– Wat doen jullie na de bevrijding? Hoe zullen jullie het einde van de pandemie vieren?

EL‑P «We’re gonna go tour our asses off and rock for the people. Da’s eigenlijk het enige. Zodra de poorten weer opengaan, zullen we er staan. Tot het zover is – dat wil zeggen: tot het écht duidelijk oké is – gaan we vooral niemands gezondheid in gevaar brengen.»

© Vulture

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234