Ayco Duyster en Eppo JanssenBeeld Studio Brussel

klassiekersDUYSTER

Tomeloze weemoed en oorverdovend gefluister: de 15 ultieme klassiekers van Duyster

Halleluja! Vanaf 6 september steken presentatrice Ayco Duyster en samensteller Eppo Janssen elke zondagavond weer een vlammetje aan. Twintig jaar na de start en vijf jaar na het afscheid keert StuBru’s fijnproeversprogramma ‘Duyster’ namelijk terug. In afwachting van de Grote Wederkomst presenteert Humo de 15 ultieme klassiekers uit de rijke geschiedenis van ‘Duyster’, het radioprogramma dat een genre en houvast werd.

15. Four Tet – ‘Unspoken’ (2003)

‘Rustig maar ongedurig’, ‘tomeloze weemoed’, ‘oorverdovende zoetheid’: een heleboel pogingen worden gemaakt om te omschrijven wat slechts met één woord helemaal gevat kan worden: duyster. Dat dat duyster meer voor een gevoel staat dan een specifieke band of genre, bewijst ‘Unspoken’ van de elektronicatovenaar Four Tet. Een intieme jazzpiano, een slome beat en enkele humeurige blazers leveren er pure extase op. ‘Unspoken’ kreeg van Eppo en Ayco een ereplaatsje tijdens de eenmalige ‘Duyster’-sessie op Leffingeleuren vorige zomer.

14. Grandaddy – ‘He’s Simple, He’s Dumb, He’s The Pilot’ (2000)

‘Adrift again 2000 man.’ Vier woorden en elke duyster-fanaat hoort de wonderlijke muzikale odyssee, langs hoge pieken en diepe dalen, van Grandaddy’s ‘He’s Simple, He’s Dumb, He’s The Pilot’. Eppo draaide ‘Miner At The Dial-a-View’ en ‘The Warming Sun’ iets vaker, maar dit is en blijft het magnus opus van Jason Lytle. Die titel alleen al!

13. Mogwai met ‘New Paths To Helicon, Pt. 1’ (1997)

Deze lijst was niet compleet zonder Mogwai, een band die praktisch in één adem met duyster genoemd wordt. Eppo schonk ons, doorheen de jaren, meer dan veertig songs van de post-rockgigant. Het eerste deel van ‘New Paths To Helicon’, live opgenomen voor superfan John Peel, toont de Schotten op hun schoonst.

12. The Notwist – ‘Consequence’ (2002)

Volgens de lichtelijk fantastische fanwebsite duyster-online.be is ‘Consequence’ van The Notwist met 23 plays de meest gespeelde song in de programmageschiedenis. Niet vreemd: ‘Consequence’ is onversneden duyster, van de traagjes openbloeiende songstructuur tot de in melancholie gedrenkte zanglijnen. In de woorden van Eppo in Humo: ‘The Notwist heeft indietronica geïntroduceerd, en ‘Neon Golden’ is een absolute wereldplaat.’ De oppermeester heeft gesproken.

11. Sparklehorse – ‘Gold Day’ (2001)

De dag nadat rastalent Mark Linkous zichzelf in het hart schoot, legde Eppo ‘Gold Day’ op. Daarop wenst Linkous ons allen het beste toe: ‘May all your days be gold, my child.’ Sparklehorse was toen al tien jaar een vaste waarde in de playlists, met onder meer ‘Spirit Ditch’, ‘Apple Bed’ en ‘Wish You Were Here (feat. Thom Yorke)’.

10. Low – ‘Sunflower’ (2001)

‘Sunflower’, ‘Dinosaur Act’, ‘Murderer’: meerdere nummers van het koppel uit Minnesota vochten hier voor een plekje. Wij opteerden voor ‘Sunflower’, het meest gedraaide lied van deze meest gedraaide band in de geschiedenis van ‘Duyster’. ‘Als je Low niet kent en je krijgt hen op vinyl binnen, ben ik ervan overtuigd dat je denkt dat je het op de foute snelheid aan het afspelen bent,’ zo zei Ayco eens in Humo. ‘Zó traag, ik heb daar enorm veel bewondering voor.’

9. Daughter – ‘Youth’ (2013)

‘Youth’ uit 2013 is de jongste song in deze lijst, maar Eppo was er zo halsoverkop verliefd op, dat hij de song in de laatste twee bestaansjaren van ‘Duyster’ toch grijsgedraaid kreeg. ‘And if you’re still breathing, you’re the lucky ones/ Cause most of us are heaving through corrupted lungs,’ zingt de Britse Elena Tonra er boven een eenzame gitaar. Daughter klinkt als Florence + The Machine na een duyster-makeover. Ja, dat is een compliment.

8. Fleet Foxes – ‘Mykonos’ (2008)

Eppo was er weer snel bij. Tijdens de nacht van 9 maart 2008 weerklonken voor het eerst de zonovergoten zangharmonieën van Fleet Foxes in ‘Duyster’, een maand vóór de officiële release van ‘Mykonos’ en de definitieve doorbraak. Robin Pecknold en zijn houthakkers hebben dat succes nooit meer kunnen evenaren, maar ‘Mykonos’ blijft er eentje om te koesteren.

7. Explosions In The Sky – ‘The Only Moment We Were Alone’ (2003)

Hier had elke song vanuit ‘The Earth is Not A Cold Dead Place’ kunnen staan, maar ‘The Only Moment We Were Alone’ vertegenwoordigt de plaat met verve. De gitaarlijntjes sprankelen terwijl het viertal uit Texas het stuk door meerdere getijden sleurt. Op het eind: vuurwerk, majestueus en ontroerend.

6. Pinback - ‘Tripoli’ (1999)

Rob Crow, de zanger van de Amerikaanse indieband Pinback, mocht in de begindagen eens een uurtje ‘Duyster’ maken. Hij had het concept niet helemaal begrepen en liet Kraftwerk, The Police en De La Soul de revue passeren. De muziek van Pinback bleek echter wél een perfect fit. Eppo en Ayco speelden ‘Tripoli’ van Pinback, een herfstig lied dat als geen ander de balans vindt tussen catchy en ingetogen, in een van de eerste uitzendingen af en bleven er praktisch jaarlijks naar terugkeren.

5. Bon Iver – ‘Flume’ (2008)

Een bebaarde en introverte singer-songwriter die weemoedige liedjes opneemt in een hutje in een winterbos? Justin Vernon geeft in zijn eentje al een bestaansreden voor ‘Duyster’. Eppo leerde ons ‘Flume’ kennen nog vóór de release van Bon Ivers doorbraakplaat ‘For Emma, Forever Ago’, en ook ‘Perth’ groeide uit tot een ware duyster-klassieker.

4. Godspeed You! Black Emperor – ‘Moya’ (1998)

‘Moya’ is een mysterieus beest. Een glorieus, instrumentaal drama van elf minuten, geleverd door post-rocks strafste band Godspeed You! Black Emperor. ‘Moya’ is zo geliefd dat het de vijfde plek behaalde in de door de fans samengestelde ‘Duyster’-hitlijst in 2014. Eppo probeerde jarenlang om een song van de Canadezen op een van de ‘Duyster’-compilaties te zetten, maar tevergeefs: de groep brengt uit principe z’n muziek alleen zélf uit. GY!BE is een mysterieus beest.

3. Bonnie ‘Prince’ Billy – ‘I See A Darkness’ (1998)

In ‘I See A Darkness’ lijkt Bonnie ‘Prince’ Billy je rechtstreeks aan te spreken over verdriet en vriendschap. De gitaren zijn sober en de drummer durft zijn trommels nauwelijks aan te raken terwijl bezieler Will Oldham zingt: ‘Well I hope that someday, buddy/ We have peace in our lives/ Together or apart/ Alone or with our wives.’ Oldham zong later zijn lied samen met Johnny Cash op diens ‘American III: Solitary Man’, maar niet vooraleer de song al in de wekelijkse hoogmis aan bod was gekomen.

2. Band Of Horses – ‘The Funeral’ (2006)

‘Funeral’ is de duyster-anthem. Een ijzingwekkende meezinger, een indiesong van tijdloze klasse, een nummer dat ‘Duyster’ overstijgt en het programma tegelijk perfect omvat. Ben Bridwell weet altijd een gevoelige snaar te raken wanneer hij, voortgestuwd door jankende gitaren, zingt over alle begrafenissen waarop hij zich reeds heeft voorbereid. ‘Duyster’ werd in de zomer van 2015 op de trieste tonen van ‘The Funeral’ ten grave gedragen: de song was de eerste van de voorlopig laatste uitzending.

1. Sigur Rós – ‘Untitled #8’ (2002)

Luisteraars verkozen ‘Untitled VIII’ in 2014 tot de ultieme Duyster-song en ze hebben, zoals altijd, gelijk. De sprookjesachtige melancholie van Sigur Rós gedijt niet alleen in het laatste uurtje van de zondagavond, ‘Duyster’ is ook medeverantwoordelijk voor de opmars van dit vreemde IJslandse groepje. Welk radioprogramma had er ánders deze twaalf minuten durende, in het IJslands gebrabbelde en ronduit epische song durven draaien?

‘The Funeral’ opende die fameuze laatste ‘Duyster’-uitzending van vijf jaar geleden en ‘Untitled VIII’ sloot het af. ‘Dit was ‘m dan,’ zei Ayco achteraf. ‘De laatste mag het licht uitdoen.’

We zullen met harte het licht weer aansteken. Met dimmer, uiteraard.

Eervolle vermeldingen: Arab Strap met ‘The First Big Weekend’ (1996), Bright Eyes met ‘We Are Nowhere And It’s Now’ (2005), Cat Power met ‘Nude As The News’ (1996), The Frames – ‘What Happens When The Heart Just Stops’ (2001), De Portables met ‘Hawaii’ (2004), The Postal Service met ‘The District Sleeps Alone Tonight’ (2003) en Songs: Ohia met ‘Tigress’ (2000).

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234