Tom Waits, Soulwax, Fever Ray, Father John Misty, Beastie Boys en Rage Against The MachineBeeld Humo

Playlists

Tussen kunst en kitsch: dit is het geheim van een goeie playlist

Comédienne Mindy Kaling zei ooit: 'Ik heb liever dat mensen mijn dagboek lezen dan mijn Spotify-playlists inkijken: in het dagboek geef ik me minder bloot.' Of Questlove van The Roots: 'Vroeger was ik muzikant. Sinds miljoenen mensen mijn playlists kunnen volgen, ben ik onderwijzer.' Waar zijn, tussen de naar schatting 3,7 miljard openbare playlists op streamingdiensten allerhande, de beste te vinden? En hoe moeilijk is het om er zélf goede te maken? The noble art of the playlist: Humo sprak met kenners, verslaafden en hobbyisten.

Luister hier naar Humo’s nauwkeurig samengestelde playlist ‘Humo luistert’.

'IEDER ZIJN HOBBY'

Als er voor Stijn Van de Voorde ooit geen plaats meer is bij Studio Brussel, wordt hij professioneel playlistsamensteller voor horeca, middenstanders en particulieren.

STIJN VAN DE VOORDE «Ik hoop dat iemand die job tegen dan in het leven heeft geroepen. Nu valt er nog geen geld mee te verdienen, en da's raar. Weten en begrijpen wat mensen tof vinden, en hun een hoop andere muziek in dezelfde stijl leren kennen, heeft nochtans zijn waarde.

»Playlists die worden bijgehouden door redacties van kranten, tijdschriften of radiozenders, vind ik zelden interessant. Dat komt omdat ze het concept niet serieus nemen. Je merkt bijvoorbeeld dat ze de gewoonte hebben om, wanneer een credible artiest een nieuwe song uitbrengt, die onmiddellijk in hun lijst te slepen. Daardoor krijg je een playlist met vorm noch ziel, en te veel slechte nummers.»

HUMO Mensen kunnen je lijsten volgen op Spotify. Hoeveel playlists heb je daarnaast nog voor eigen gebruik?

VAN DE VOORDE «Ik heb ze niet geteld, maar het zullen er minstens 200 zijn. Voor verschillende gelegenheden en situaties. Ik heb een playlist voor als het goed weer is. Eén voor als ik op de trein zit. En ook één voor wanneer ik door Londen wandel - niet dat ik daar zo vaak kom, maar áls het gebeurt, ben ik voorbereid. Ik heb een lijst met geweldige covers, één met mooie strijkarrangementen, één met songs waarvan de drums kurkdroog klinken - een persoonlijke fetisj, zeg maar. En een playlist die 'Lame' heet, vol nummers die ik goed vind, zonder dat ik kan uitleggen waarom.»

HUMO Welke muzikant heeft de beste playlist om te volgen?

VAN DE VOORDE «Danger Mouse. Die is echt supergoed, en gaat alle kanten uit. Van redelijk obscure dingen, zoals Lawrence Arabia tot Tame Impala. Hij mengt oude en nieuwe muziek goed door elkaar. Dat is de kunst van een goede playlist: dat de luisteraar niet doorheeft dat er een paar decennia zitten tussen de nummers die hij beluistert.»

HUMO Wie 'the worst playlist on Spotify' googelt, komt uit bij een lijst waarin behalve Peter Andre, Scooter en de groep Anal Cunt, vreemd genoeg ook Belgian Asociality staat.

VAN DE VOORDE «Zulke gimmicks vormen een subgenre binnen de wereld van de playlists, hè. Ik heb zelf ook een lijstje met de allerslechtste Beatles-covers. Grappig om door te scrollen, maar niet noodzakelijk om naar te luisteren.

»Los daarvan ken ik Anal Cunt: ze hebben er een sport van gemaakt om onbeluisterbare nummers op te nemen. Als ik hen in een Spotify-lijst zie staan, ben ik meteen gewaarschuwd. En van Peter Andre heb ik thuis de biografie liggen, maar dat is een ander verhaal.»

HUMO Zet jij je playlists op shuffle - of is daarvoor te hard over de volgorde nagedacht?

VAN DE VOORDE «Meestal op shuffle, behalve in playlists die bedoeld zijn om bij te hardlopen. Ik heb bijvoorbeeld zelf de Ten Miles gelopen, en toen had ik vooraf de hele route in een playlist uitgestippeld: 'Tegen dat ik aan de tunnel ben, wil ik dat nummer horen...' Mijn lijst duurt exact 1 uur en 16 minuten, want binnen die tijd wilde ik de race gelopen hebben.»

HUMO Welk nummer moest tijdens de slotkilometer voor extra adrenalinestoten zorgen?

VAN DE VOORDE «'Township Rebellion' van Rage Against the Machine. Net daarvoor: Parquet Courts met 'Total Football'. Dáárvoor: 'Two-Timing Touch and Broken Bones' van The Hives, enzovoort. 'All of the Lights' van Kanye West staat er ook tussen, vóór je denkt dat het alleen gitaarplaatjes zijn.

»Wie op het einde nog eens alles wil geven, wil ook dat het muzikaal goed zit, hè. (Denkt na) Het is onnozelheid, maar wel plezante onnozelheid. Ieder zijn vreemde hobby.»

'BRULLENDE METALFANS'

Ons door twee muzikanten en één radiomaker aanbevolen als playlistaficionado: Alex Callier, die - als we bellen - zo hees klinkt dat we hem amper herkennen.

ALEX CALLIER «Sorry, ik heb vandaag nog geen woord gezegd. Mijn stembanden moeten blijkbaar nog wat opwarmen.

»Ik ben niet constánt bezig met playlists, hoor. Maar ik heb er een paar die ik af en toe bijwerk. Eén daarvan, 'Happy to be melancholic', is de lijst die wordt afgespeeld vóór Hooverphonic-optredens, terwijl de zaal aan het vollopen is. Daarin staan vooral moody tracks. Zoals 'Nobody's Fault but My Own', één van de mooiste nummers van Beck.

»Een andere playlist heet 'Retro-chic' en bevat nummers uit de sixties en seventies die ik stuk voor stuk fantastisch vind. Bijkomend voordeel: er staan intussen zoveel songs in dat ik er zelf nog geregeld door verrast word.»

HUMO Ben je soms blij met liedjes die jou door Spotify en Deezer gesuggereerd worden?

CALLIER «In het begin waren hun suggesties soms nog interessant, maar op een gegeven moment begonnen ze in herhaling te vallen. 't Zijn altijd dezelfde nummers.

»(Denkt na) Het kan natuurlijk ook aan mij liggen. Ik ben voortdurend op zoek naar nieuwe muziek, allicht is het moeilijk om mij te verrassen. En iedereen gaat anders om met muziek. Ik heb vrienden die elke dag opnieuw dezelfde playlist met twintig favoriete nummers opzetten in de auto, en nul behoefte voelen om nog nieuwe songs te leren kennen.»

HUMO Opgenomen worden in populaire playlists kan een immense impact hebben. De Nederlandse pianist Joep Beving kreeg het bericht van Spotify dat zijn songs zeventig miljoen keer waren gestreamd in 2019, door acht miljoen luisteraars uit tachtig landen.

CALLIER «Soms geeft dat een sterk vertekend beeld. Er zijn acts van wie sommige nummers miljoenen keer gestreamd werden, maar die nauwelijks een middelgrote zaal kunnen vullen. Je kunt miljoenen streams genereren en denken: ik ben populair. Terwijl in de praktijk alleen de playlist populair is, en mensen zeer zelden bewust je nummer opzoeken.»

HUMO Heb je al Hooverphonic-tracks teruggevonden in openbare playlists die je niet had verwacht? 'Rave anthems' of 'Bulgaarse folk', ik zeg maar iets.

CALLIER «Nee, het ligt meestal in de lijn der verwachtingen.

»Live merk ik soms wel bizarre kruisbestuivingen. Ik zie geregeld metalfans in het publiek staan, en die brullen dan altijd het luidst mee tijdens 'Eden'. Ik weet dat een deathmetalgroep dat nummer ooit gecoverd heeft, ik weet alleen niet waaróm (lachje).»

'NET EEN BOORMACHINE'

Jan Paternoster, de langste helft van Black Box Revelation, is curator van '22 Dive Into', een publieke playlist met twintig handgekozen tracks, die elke maand wordt ververst.

HUMO 20 of 22?

JAN PATERNOSTER «Ik zou de naam van mijn playlist misschien eens moeten veranderen (lacht). Ik vond het goed gevonden - twenty to dive into, geschreven als 22 - maar misschien maak ik het nodeloos moeilijk.»

HUMO Is twintig nummers een goed aantal voor een playlist?

PATERNOSTER «Het komt neer op ongeveer anderhalf uur. Ik vind dat lang genoeg om bij weg te dromen, en kort genoeg om het niet beu te worden. Mensen krijgen al zoveel muziek op hen afgevuurd. Met een playlist van honderden nummers stuur je hen eigenlijk zonder kaart de wildernis in.»

HUMO Je deelt niet al je playlists met je vrienden of volgers.

PATERNOSTER «Nee. Ik heb bijvoorbeeld een lijst die ik alleen met Eva (De Roo, partner, red.) deel: daarin zetten we nummers die we allebei goed vinden.

»Ik vergelijk het met mijn fysieke platencollectie. Het kan fijn zijn om er eens door te gaan met vrienden die op bezoek zijn. Maar dat wil niet zeggen dat ze hier élke avond met hun neus tussen mijn platen moeten komen zitten.»

HUMO Je volgt collega-muzikanten liever op Spotify dan op Instagram: 'Iemands muziekkeuze zegt veel over hoe hij in het leven staat.'

PATERNOSTER «Ja. Zeker nu mensen al anderhalve maand binnen zitten, hebben ze op Instagram echt helemaal niets meer te zeggen. 't Begint op te vallen (lacht).»

HUMO Welke topnummers heb je via andermans playlists leren kennen?

PATERNOSTER «'A.P.I.D.T.A.' van Jay Electronica, in een recente playlist van het tijdschrift Vogue, gecureerd door Virgil Abloh. De 'Danger Mouse Jukebox'-playlist volg ik ook.

»Playlists zijn altijd een goed vertrekpunt op Spotify. Zonder krijg je toch een verlammend gevoel als je een liedje wilt kiezen? Da's zoals wanneer je een boormachine gaat kopen in de Brico, maar geen research hebt gedaan. Wie daar ter plekke tussen vijftig verschillende machines moet kiezen, gaat uiteindelijk met lege handen weer naar huis.»

HUMO Was je ooit aangenaam verrast door een playlist die jou door Spotify gesuggereerd werd?

PATERNOSTER «'Release Radar' vind ik oké. Die is samengesteld door algoritmes, en dus met weinig liefde, maar op de één of andere manier werkt het wel. Onlangs leerde ik zo nog het vette 'I Can't Do Without You' van George Jackson kennen, een nummer dat ik alleen onrechtstreeks kende van de sample in 'Come Back Baby' van Pusha T.»

HUMO Had jij niet ook een 'Beste gitaarsolo's'-playlist, met daarin slechts één nummer?

PATERNOSTER «Ja, een nummer van Connan Mockasin. Ik kwam maar geen andere nummers tegen die ik waardig genoeg vond om naast dat van Mockasin te staan. Ik heb die playlist uiteindelijk weer verwijderd: het werd toch een beetje eentonig (lacht).»

'HOUVAST IN RARE TIJDEN'

Tweemaal warm aanbevolen: 'WILL THIS MAKE ME GOOD', de tweede plaat van New Yorker Nick Hakim, uit op 15 mei, én 'Earseed', de Spotify-playlist die hij cureert.

HUMO Blij dat je hebt beslist om de release van 'WILL THIS MAKE ME GOOD' niet uit te stellen: de plaat past goed bij wat nu gaande is. Qua sfeer en omdat er goed alcohol bij te drinken is.

NICK HAKIM (lacht) «I hear ya. Ik heb gisteren ook weer te veel gezopen. Het zijn extreem rare tijden, en tegelijk maakt dat het ook net een goede periode om muziek te delen. De mensen hebben er nood aan. I know I do

HUMO Die nood wordt prima gelenigd via Earseed.

HAKIM «Thanks, man. Het is maar de zoveelste uiting van een langlopende traditie. Vroeger cassettes, dan cd's, nu dit. Een goede playlist is ook een manier om houvast te bieden. Het kan overweldigend zijn hoeveel nieuwe muziek er dagelijks uitkomt, af en toe een rustpauze kan geen kwaad. Was het niet Madlib die zei: 'Ik luister nooit naar nieuwe muziek, er is te veel oude muziek die ik nog niet gehoord heb.'»

HUMO Welke titels hebben je privéplaylists?

HAKIM «Ik heb er één die ik 'Dance shit' heb genoemd. Verder: 'Make me feel better' (lachje), 'Favorite ladies', 'Drum sounds', 'Damn good songs', 'Lovely', te veel om op te noemen.»

HUMO Wie staat er in 'Favorite ladies'?

HAKIM «Molly Drake, Kate Bush, The Sugarcubes, Bobbie Gentry, Gloria Ann Taylor, Sonya Spence, Minnie Riperton, Margo Guryan...»

HUMO Goed gezelschap.

HAKIM «Mijn énige gezelschap, voorlopig (zucht). Dit klinkt cheesy en clichématig en onnozel, maar ik meen het: I miss my fans, man

'ZONDER OOGKLEPPEN'

Jasper Wentzel is, behalve medewerker van het Belgische platenlabel Pias en na de uren actief als dj, ook verantwoordelijk voor tal van playlists die met liefde, gevoel voor humor en een ontzagwekkende zin voor detail zijn samengesteld.

HUMO Je maakt playlists per genre, bijvoorbeeld over postpunk en krautrock, maar ook per thema. Heel grappig vind ik 'Good Questions', waarin alleen songs staan met een vraag in de titel: van 'What Becomes of the Brokenhearted' tot 'Where Do You Want to Fuck Today?' van Trans Am. Wat zeggen die playlists over jou?

JASPER WENTZEL «Dat ik heel veel naar muziek luister, zeker? Het stopt nooit.»

HUMO Veel van je lijsten tellen honderden songs. Ter vergelijking: de Spotify-playlist van Soulwax, 'Daily Deewee', bevat er slechts één, en die wordt elke dag ververst.

WENTZEL «Wel geniaal gezien, want zo zijn ze tenminste zeker dat dat ene nummer gehoord zal worden door wie hen volgt. Dat is veel minder evident bij een lange lijst.»

HUMO Playlists aanleggen helpt ook om structuur aan te brengen in je muziekbeleving.

WENTZEL «Sinds 2013 leg ik elk jaar een nieuwe playlist aan voor de nieuwe nummers die ik dat jaar ontdek en de moeite vind om bij te houden. Het is dan boeiend om achteraf te zien hoe snel je destijds bepaalde artiesten hebt opgemerkt.»

HUMO Welke muzikanten beheersen de kunst van de playlist het best?

WENTZEL «Fever Ray, Nicolas Jaar en Four Tet steken erbovenuit. Ze dragen geen oogkleppen en hebben een eigenzinnige en diverse smaak, zodat hun lijsten onvoorspelbaar blijven. Maar ook Fleet Foxes, Father John Misty en Allah-Las hebben toffe lijsten.»

HUMO Weet je zeker of ze hun Spotify-playlist wel zelf bijhouden, of doen pr-bureaus dat in hun plaats?

WENTZEL «Bij heel grote artiesten zal dat zo wel gaan. Maar bij Four Tet en Jaar, die vaak draaien, heeft dat weinig zin. Hun Spotify-lijst is hun visite-kaartje: het zou raar zijn als daar muziek in komt waar ze niet achter staan.»

HUMO Eén van je mooiste playlists heet 'Swim': meer dan vijftien uur nummers over zwemmen.

WENTZEL «Sinds we niet meer mogen gaan zwemmen, heb ik opvallend vaak naar die lijst geluisterd (lacht). Ze is trouwens opgepikt: Pool is Cool, een organisatie die in Brussel lobbyt voor een openbaar openluchtzwembad, heeft de lijst onlangs op haar Facebookpagina gepost. Grappig.»

'MAF MAAR MOOI'

Kurt Overbergh, artistiek directeur voor het leven bij Ancienne Belgique, zwoer lang bij oldskool platen en cd's, maar liet zich recent toch overhalen tot online streamen.

KURT OVERBERGH «Ik ben een laatbloeier, maar nu begin ik, vooral via Apple Music, stilaan toch de voordelen van playlists te ontdekken. Ik ben al lang op zoek naar enkele soulcompilaties op vinyl uit de jaren 50, 60 en 70 - maar ze zijn te duur of niet meer te vinden. En dan is het geweldig dat een paar lieve mensen die compilaties in digitale playlists hebben gegoten.

»Vorig jaar kreeg ik van mijn vriendin het 'Beastie Boys Book', en nu blijkt iemand een playlist gemaakt te hebben van elk nummer dat daarin vermeld wordt.»

HUMO Zijn er artiesten die je via Deezer, Spotify of Apple Music volgt?

OVERBERGH «Niet echt. De ironie is dat muzikanten, in mijn ervaring, vaak geen rabiate muziekfreaks zijn. Ze verstaan hun vak, en ze houden van muziek, maar dat wil nog niet zeggen dat ze in hun vrije tijd ook nog eens willen uitpakken met hun kennis. Gedreven verzamelaars en maniakken als Mauro Pawlowski en Sjoerd Bruil zijn uitzonderingen.»

HUMO De digitale playlist is de reïncarnatie van de compilatiecassette.

OVERBERGH «Daar was ik destijds wél een geweldige fan van. Nog steeds. Thurston Moore van Sonic Youth noemde ze cultural love letters. Omdat, wie er één maakte, dat destijds vaak met romantische bijbedoelingen deed.»

HUMO Je crush een Spotify-lijstje mailen: zou dat hetzelfde effect hebben als hem of haar een cassette overhandigen?

OVERBERGH «Vermoedelijk gaat zo'n lijst minder lang mee. Twee jaar geleden was ik op bezoek bij een fotografe met wie ik ooit nog iets had gehad. Plots haalde ze een mixtape boven die ik meer dan twintig jaar geleden voor haar gemaakt had: 'Kijk eens wat ik terugvond!' Allemaal breekbare nummers, zoals 'I Hope I Don't Fall in Love With You' van Tom Waits. Het droop ervan af. Ik zal subtiliteit toen nog niet zo belangrijk gevonden hebben (lacht).»

HUMO Op het festival All Tomorrow's Parties deed je ooit mee aan een mixtapemeeting. Een wat?

OVERBERGH «Op dat festival kwam een vijftigtal mensen samen om zelfgemaakte mixtapes uit te wisselen. Ze kenden elkaar van haar noch pluimen, dus eigenlijk hadden ze een cassette voor een vreemde gemaakt. Heel maf, maar wel heel mooi. Ik had zelf niets meegenomen om uit te delen, maar er was een gast die mij er toch eentje gaf. Meteen één van de vreemdste, maar mooiste mixtapes die ik ooit heb gekregen.»

HUMO Welke songs stonden erop?

OVERBERGH «Geen idee! De sound was intrigerend, sloom en David Lynch-achtig, precies een tape from outer space. Maar ik kende er geen enkel nummer van, en er stonden geen titels bij. Ik kon me tijdens het luisteren wel perfect voorstellen hoe die gast zijn slaapkamer eruit moet hebben gezien (lachje).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234