Brugge, 09-07-2022
Concert Coely
op Cactusfestival
Photo: Alex Vanhee Beeld Alex Vanhee
Brugge, 09-07-2022Concert Coelyop CactusfestivalPhoto: Alex VanheeBeeld Alex Vanhee

Lokerse Feestende openbaring van Coely

‘Vroeger wilde ik altijd het toffe meisje zijn. Over wat ik diep vanbinnen voelde, praatte ik niet’

Precies tien jaar geleden bracht ze ‘Ain’t Chasing Pavements’ uit, haar straatwijze eerste single. ‘Run It Up’, haar jongste single, paart de rauwheid van toen aan futuristische beats – en stootte Rammstein al van de troon in ‘De Afrekening’. Maar hoe zelfverzekerd Coely Mbueno (28) het voorbije decennium ook leek – op haar debuutplaat ‘Different Waters’, als winnaar van de ene MIA na de andere Cultuurprijs voor Muziek, als supportact van Kendrick Lamar – de demonen uit haar jeugd bleven haar tergen. Tot ze in therapie ging en moeder werd. ‘Nu heb ik pas écht ballen aan mijn lijf.’

Katia Vlerick

Telkens als Universal Music een interviewdag organiseert in zijn ultrafancy kantoren op de terreinen van Tour & Taxis in Brussel, toont de platenmaatschappij beelden en clips van de artiest op de lange rij tv-schermen in de vestibule. Wanneer Coely Mbueno binnenkomt, danst haar eigen beeltenis haar van alle kanten tegemoet. Schokschouderend van het lachen filmt ze het licht surreële spektakel, waarna ze zowat iedereen van de platenfirma persoonlijk begroet en voor ons neerploft in de door glas omgeven interviewruimte.

HUMO ‘Het huis is niet meer van ons,’ hoorde ik je daarnet zeggen tegen iemand van de platenfirma. Het ging over je 1-jarige zoontje Jabari Jean.

Coely MBUENO «Op de tafel, op de grond, in de sofa, naast de tv: overal liggen kinderboekjes en speelgoed. Jabari is de king van ons huis, zéker nu hij stapt (lacht). Ik vind het prima zo.

»Het klinkt raar, maar een kind op de wereld zetten heeft me meer aan mezelf doen denken. Onlangs liet ik mijn nagels doen (toont haar lange, kleurige nagels). Het was zeven uur ’s morgens, er was niet veel volk, en ik genoot daar zó van. Ik keek naar mijn nagels en dacht: o, wow, nieuwe nagels! Vroeger nam ik nooit me-time. Ik leefde in survivalmodus, al sinds mijn jeugd. Waar ik ook mee bezig was, altijd zat ik te denken aan wat ik nóg allemaal moest doen. Het was rushen-rushen-rushen. Ik heb het nu drukker, maar ik geniet meer. Ik ben meer in het moment.»

HUMO In de clip van ‘Run It Up’ hou je Jabari Jean op je arm als een strijdbare oermoeder, maar op je Instagram-pagina vond ik géén foto’s van hem. Waar trek je de grens?

MBUENO «Jabari in die clip, dat vond ik gewoon een goed idee. Het paste. En Instagram... Mensen willen personal stuff zien, maar ik moet er klaar voor zijn. Plus, van die influencers die 24/7 foto’s posten: ik kan dat niet, ik bén dat niet. Als ik een hectische dag heb gehad met mijn kind, komt het echt niet meer in me op om nog iets te delen op social media.

»Vandaag is dat helemaal anders, natuurlijk. Ik ben hier voor mijn werk, zie mijn gezicht op al die schermen, en dan is het gewoon leuk om dat te delen: ‘Hey y’all, look what’s happenin’!’

»Als ik moet nadenken over wat ik moet posten, blokkeer ik ook helemaal. Het lukt me alleen spontaan. Al drie keer heb ik een kat op mijn oprit zien lopen, een supermooi ros beest. Ik noem hem Orange en ben al kattenmelk voor hem halen. Als ik hem zie, krijg ik zin om dat te filmen en te delen.»

IN HET HOEKJE

HUMO Afgaande op ‘Run It Up’ zal je nieuwe plaat een stuk harder klinken dan ‘Different Waters’, je vijf jaar oude debuut.

MBUENO «Harder en ruwer, ja.

»Mijn carrière is altijd een zoektocht geweest. Van ‘Ain’t Chasing Pavements’ in 2012 naar mijn eerste ep in 2013 naar ‘Different Waters’ in 2017 naar de nieuwe plaat: soms loopt het vlot, soms loop ik tegen een muur aan. Als jong meisje was ik al goed in ruig rappen én in zingen. Op mijn eerste auditie bij mijn producers van Beatville zong ik ‘Moment 4 Life’ van Nicki Minaj. Als tiener kon ik ook goed Eve of Missy Elliott nadoen – rapsters die toen in de hitlijsten stonden. Maar als ze in de studio vroegen: ‘Kun je zingen als Beyoncé?’, dan deed ik dat ook. ‘Kun je zingen als Rihanna’: geen probleem. Ik kon mezelf een heel scala aan stemmen eigen maken.

»Welnu, tijdens de pandemie overviel me het besef: ik zing te veel als anderen. En zo heb ik mijn eigen stem gevonden. Door veel thuis te oefenen. Samen met mijn crew, mijn producers. Dat deed zo’n deugd! Werken aan muziek is sindsdien veel leuker geworden. We weten nu: die toonaard is voor Coely, die toonaard níét.

»Ik kén mijn eigen stem nu. ‘Run It Up’ is nog maar het begin.»

HUMO Rappen en zingen, die beroemde stemmen nadoen: op school bood het je ook een uitweg. ‘Door te rappen kon ik vrienden maken,’ zei je ooit.

MBUENO «Mama heeft ons in haar eentje opgevoed: ze was moeder en vader tegelijk. Geen wonder dat ze vrij strikt was. Als we bij mensen op bezoek waren, mochten we niks aanraken. Ze hamerde op beleefdheid, en daar ben ik blij om. Door die opvoeding was ik vrij verlegen, ja. Maar als ze me op de speelplaats vroegen: ‘Kun je beatboxen? Kun je zingen?’, was ik niet meer te houden.

»Overal heeft muziek me geholpen: op school, maar ook waar we woonden in Antwerpen. Eerst in Stuivenberg, daarna in het Zuid, op de pleintjes en in de parken. Mensen kennen me als uitbundig en positief, en ik bén dat ook – maar dat komt door de muziek. Zonder die uitlaatklep was ik in mijn spreekwoordelijke hoekje blijven zitten. In mijn eigen wereldje.»

HUMO Je zat samen met Salomé Dos Santos alias Blu Samu op het Sint-Lievenscollege aan de Amerikalei in Antwerpen. Maakten jullie ook samen muziek?

MBUENO «Nee, we waren allebei gewoon into r&b en hiphop. Op het vrij podium op school hebben we ooit wel een song van Rihanna gebracht: zij deed de hoge stem, ik de lage. Ik ben zo blij om te zien waar ze nu staat! Wie weet werken we ooit nog samen.

»Nadat mijn broer geboren was, kwam Sal bij ons thuis een handje helpen. Ze was zo iemand van wie ik wist: die zal nooit uit mijn leven verdwijnen.»

HUMO Als kind speelde je ook trombone: wanneer zullen we dat instrument ook eens op je platen horen?

MBUENO «Ik heb trombone leren spelen in een buurtcentrum aan het Sint-Andriesplein. Op dat plein was al wel iets te doen: muziekfeesten, buurtfestivals… De trombone was ook echt míjn instrument – mijn broer speelde trompet. Ik wil het weer oppikken, maar de tijd moet er rijp voor zijn.»

DE GROTE KLOOF

HUMO Sinds Jabari er is, zeg je, kun meer genieten van het moment. Wat heeft het moederschap je nog gebracht?

MBUENO «Nu heb ik pas écht ballen aan mijn lijf (lacht).

»Vroeger wilde ik altijd het toffe meisje zijn, the happy kid, zodat mensen me graag hadden. Andere emoties mocht ik van mezelf niet tonen. Over wat ik diep vanbinnen voelde, praatte ik niet. Ik kropte alles op. Terwijl ik lang met angsten gezeten heb. Dochter, zus en vriendin zijn, maar ook songschrijver en performer: ik wilde het allemaal combineren, koste wat het kost, maar ik wist niet hoe. En ik durfde nooit te zeggen: ‘Sorry, het gaat even niet.’ Aldoor wrong ik mezelf in bochten, wat me uitputte. Als ik in de studio zat en tegen mezelf zei: ‘Nu mag je boos zijn’, bleef ik daarna nog lang in die boosheid vastzitten. Ik werd bang van mezelf. Ik had nachtmerries, werd badend in het zweet wakker, hoorde de hele tijd stemmen in mijn hoofd – van alle kanten werd aan me getrokken.

»Die manier van leven was niet vol te houden. Het was shit. Je kunt niet geloven hoe groot de kloof was tussen de succesvolle Coely en hoe ik me werkelijk voelde. Maar vandaag heb ik geen tijd meer voor onbenulligheden. Ik babbel over wat me op de lever ligt. En als het niet gaat, zég ik dat gewoon. Ik weet: mensen hebben daar begrip voor. En sowieso redeneer ik: je houdt van me of je houdt niet van me.»

‘Mijn moeder gaf me de kinderbijslag als zakgeld: 100 euro. 80 euro bewaarde ik in een potje, want ik wist: op het einde van de maand zullen we dat geld nodig hebben.’ Beeld Guy Kokken
‘Mijn moeder gaf me de kinderbijslag als zakgeld: 100 euro. 80 euro bewaarde ik in een potje, want ik wist: op het einde van de maand zullen we dat geld nodig hebben.’Beeld Guy Kokken

DE FIKSER

HUMO Waren die opgekropte emoties ook een product van je jeugd?

MBUENO «Ja. We hadden financiële problemen, mijn vader was er niet... Als jong meisje voelde ik veel woede, maar ik dacht ook altijd: oké, we gaan dat hier fiksen, het komt allemaal wel goed. Ik hielp thuis, zocht mee naar oplossingen, verdiende wat bij door op school de poetsvrouw te helpen... Als ik terugkijk naar die tijd en wat ik toen allemaal deed, zeker nu ik zelf moeder ben, denk ik: wow, dat was heavy.

»Later werd optreden één van de dingen die me er telkens wel doorheen hielpen, maar ik had effectievere tools nodig. Uiteindelijk ben ik met een psycholoog gaan praten.»

HUMO Uit jezelf, of omdat je omgeving het je aanraadde?

MBUENO «Mijn hele gang – mijn familie, mijn man – had al geprobeerd om me aan de praat te krijgen: ‘Is alles wel oké?’ Soms zei ik dan iets, soms niet. Eigenlijk gaf ik maar de helft van mezelf aan de mensen in mijn omgeving. Ik was er, maar ik was er niet. Omdat ik met mijn emoties geen blijf wist, heb ik die mensen ook vaak de schuld van mijn issues gegeven. Ten onrechte, natuurlijk.

»Ik had al vaker de raad gekregen om professionele hulp te zoeken. Niet zelden begon mijn angst dan te spreken en dacht ik: waarom moet ik naar de psycholoog? Ik ben toch niet gek?! Maar ik ben blij dat ik de stap heb gezet.»

HUMO Herinner je je de eerste sessie nog?

MBUENO «Het was als in een televisieserie, hè (lacht). Ik zat op de bank en mijn psycholoog zei: ‘Vertel.’ Het was meteen superchill. Ik merkte: goh, ik wil blijkbaar wél graag mijn verhaal doen. Ineens moest alles eruit: ik besprak dingen uit mijn jeugd, ik begon te huilen... En tegelijk werd ik rustiger. Nee, ik was níét gek. Ik moest bepaalde dingen gewoon een plaats leren geven. Als één of andere angst me nu overvalt, vraag ik mezelf af: waarom gebeurt dit?

»Onlangs had ik een try-out en ik werd weer bang: wat als ik het publiek niet meer kon boeien? In plaats van te flippen, zei ik tegen mezelf: ‘Coely, door corona heb je een hele poos niet kunnen optreden. Daarom ben je bang. Zodra je weer op dat podium staat, gá je gewoon.’ Na die try-out was mijn plankenkoorts verdwenen. Ik ben nu weer de baas op een podium. I love performing.

»Dus ja, ik kijk enorm uit naar de zomerfestivals. Vooral naar Cactusfestival, dan komt Jabari mee (lacht)

HUMO Was je, achteraf gezien, niet te jong om door te breken?

MBUENO «Nee, dat niet. De meeste hiphopartiesten waren achttien toen ze begonnen, hè.

»Ik had ook goede begeleiders, die zelf nog piepjong waren. Niels (Van Malderen, red.) was een producer uit Dendermonde die een workshop gaf bij jeugdorganisatie Habbekrats in Antwerpen. Iedereen zei tegen hem: ‘Coely kan beatboxen!’ Zo is het begonnen, en samen met Filip (Korte, red.) en Yann (Gaudeuille, red.) vormt hij nog altijd mijn driekoppige Beatville-team. We zijn een familie. En we zijn samen door die moeilijke periode gegaan – zij hebben ook hun problemen, natuurlijk. In die tien jaar zijn we samen gegroeid.»

DE CONGOLESE BRIES

HUMO In ‘Run It Up’ zingt de Duits-Congolese rapper Albi X mee in het Lingala, één van de nationale talen van Congo. Was die link met je roots belangrijk voor jou?

MBUENO «Ja. Ik was al jaren een enorme fan van Albi X. Hij kwam een keer spelen in Brussel, we raakten aan de praat en hij bleek me te volgen. Zijn stem móést op ‘Run It Up’ staan, het was een match made in heaven.

»Ik ben Congolees. Ik ben opgegroeid met Afrikaanse muziek. Er was de kerkmuziek, maar we luisterden thuis ook naar Congolese artiesten als M’bilia Bel. Ik vind de huidige explosie van de afrobeat superdope. Zelf ga ik die muziek niet maken – ik heb mijn eigen stijl – maar via featurings van andere artiesten kan ik mijn roots wel vermengen met mijn muziek.

»Ik moet mijn roots omarmen. Ik heb me lang too white for the black gevoeld, en too black for the white. Zo ging het vroeger onder jongeren. Nu denk ik: ik ben Coely. Als jij me te wit vindt omdat mijn Nederlands goed is, maakt mij dat niet uit.»

HUMO Albi X is een albino, net zoals je grootmoeder in Congo: zij werd samen met je moeder verstoten door de gemeenschap. Raakt Albi X ook daarom zo’n gevoelige snaar bij je?

MBUENO «Ja.

»Als de tijd rijp is, wil ik samen met mijn moeder in Congo een orphelinat oprichten, een weeshuis voor mensen met albinisme. Mijn grootmoeder werd gezien als een heks, mensen waren bang van haar. Ze had geen vitiligo, hè, geen witte vlekken. Nee, ze was volledig wit. Mijn broer heeft een witte moedervlek op zijn voorhoofd. Hij en ik vragen ons altijd af: wie van ons zal een kind met albinisme krijgen? Wij vinden dat mooi en speciaal, maar mijn grootmoeder moest haar plan maar trekken, samen met mijn moeder.»

HUMO Ben je al in Congo geweest?

MBUENO «Nee, en ik wil daar zo snel mogelijk verandering in brengen. Mijn moeder moet meegaan. Ze heeft een beroerte gehad: ze kan wel nog stappen en praten, maar ik moet die reis wel goed aanpakken.

»Mijn grootmoeder is in Congo gestorven zonder ons, omdat het financieel niet mogelijk was voor ons om naar ginds te reizen. Ik word emotioneel als ik daaraan denk. Ze hebben wel een video van de begrafenis naar ons opgestuurd: mama zag haar moeder in een kist liggen, terwijl ze zelf aan de andere kant van de wereld zat... Ik was toen 16, 17 jaar, en het is me altijd bijgebleven hoe pijnlijk dat voor haar was. Ze heeft ook oma’s graf nog niet kunnen bezoeken.

»Ik wil de breeze voelen waar ze het altijd over heeft als ze over Congo praat. Ik wil de geur van die wind opsnuiven, en van de etensgeuren op de marktjes.»

HUMO Je ouders waren al een koppel sinds de middelbare school toen ze van Kinshasa naar België kwamen, maar hier liep hun huwelijk spaak. Heb je nog contact met je vader?

MBUENO «Ja, hij was er ook bij toen ik trouwde. Ik haat hem niet, de kwaadheid van vroeger is weg. Ik heb grenzen gesteld en hij respecteert die. Sowieso zit het in onze cultuur ingebakken dat je een vrouw rust en ruimte geeft nadat ze moeder is geworden. Hij belt af en toe, meer niet. Ik vind het prima zo.

»Op mijn huwelijk was hij honderd procent mijn vader, en dat was echt leuk. Hij heeft me advies gegeven. Het dééd iets met hem dat ik volwassen was geworden. ‘Ik wil niet dat jij in je huwelijk moet doorstaan wat je moeder en ik hebben meegemaakt,’ zei hij. Meer kan ik daar niet over kwijt – het is te persoonlijk – maar het was de eerste keer dat we zo open met elkaar communiceerden. Mijn vader was ineens een heel andere man.»

HUMO Wil je zelf nog kinderen?

MBUENO «Ik wil er drie, want wij waren thuis ook met z’n drieën. Ik vind het mooi om leven te geven. En om te zorgen. Kinderen die rondlopen in huis, dat is tof. Maar als het bij eentje blijft: geen probleem.»

LIEFDE, BIJBEL EN WERK

HUMO Jij en je familie zijn aanhangers van de kimbanguïstische kerk. Wat vindt die van je muziek?

MBUENO «De regel in de kerk was vroeger: je mag geen wereldse muziek maken. Maar er is veel veranderd. Ze accepteren me. Ik maak wel muziek, en ik ga niet meer naar de mis, maar ik verloochen mijn geloof niet. De kimbanguïstische kerk is gebaseerd op bolingo, mibeko, misala: liefde, de Bijbel, werk. Als iemand sterft, staat de gemeenschap klaar: er wordt voor de nabestaanden gekookt en gezorgd. Als ik op zondag thuis ben, volg ik de mis via YouTube. Dan zing ik voluit mee en besef ik weer: dit is mijn fundament, dit is mijn cultuur, dit ben ik. Het is ook in het kerkkoor dat ik mijn gave voor muziek en zingen heb ontwikkeld.

»Dat deel van mijn DNA heb ik ooit weggeduwd: ik was boos op leden van de geloofsgemeenschap die zich met de scheiding van mijn vader en moeder hadden bemoeid. Sommigen scholden mama zelfs uit. Zulke mensen maken een kerk kapot, maar daarom is je geloof nog niet slecht, hè.»

HUMO Vorige week vertelde Marie-Pierra Kakoma van Lous and the Yakuza hoe zij sinds het begin on top of her business is: ze controleert iedere factuur met de rekenmachine. Jij hebt het lang moeilijk gehad om je geld te beheren.

MBUENO «Tuurlijk. Omdat ik van niks naar dít was gegaan. Als kind had ik gezien hoe mijn moeder geld spaarde: ze stortte het geld niet op een spaarrekening maar stopte het in een potje. Toen ik in het derde jaar van de middelbare school zat, gaf ze me de kinderbijslag als zakgeld: 100 euro. Ik nam 20 euro en bewaarde 80 euro in een potje, want ik wist: op het einde van de maand zullen we dat geld nodig hebben. Alweer die overlevingsmodus...

»Toen ik zelf begon te verdienen en ineens 300 à 500 euro kon afhalen, kon ik alleen maar denken: dat is véél geld. En ik begon dat uit te geven. Ik had hier een vriendje, ik gaf daar wat geld weg... Ik dacht er verder niet over na.»

HUMO Was het een manier om liefde te kopen, of is dat te vergezocht?

MBUENO «Ik denk het wel. Of eerder: ik zal het wel weer fiksen.»

HUMO Ben je ook van die reflex verlost?

MBUENO «Nu zeg ik: ik kán het niet fiksen. Maar die reis naar Congo voor mijn moeder, dat is iets anders: die móét ik nog organiseren.

»Geld mag mijn baas niet zijn. Ik moet het geld de baas zijn. Ook daar ben ik bang voor geweest: ik wilde safe zitten, voor later. Maar ik doe het goed, nu. Ik heb zelfs een huis kunnen kopen.»

HUMO Welke raad zou je de Coely van ‘Ain’t Chasing Pavements’ vandaag geven?

MBUENO «Verander vooral niks. Leer, kijk, loop met je kop tegen de muur. Have no regrets. Maar praat misschien wat meer. Als iets niet lukt, zég dat gewoon. Mensen zullen er heus geen probleem van maken. Integendeel: iemand die je écht graag ziet, zal mee naar oplossingen zoeken.»

HUMO Bedankt voor het gesprek.

Coely speelt op zaterdag 9 juli op Cactusfestival in Brugge

Schrijf je in op onze wekelijkse muzieknieuwsbrief:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234