'99,9 procent van de moslims zorgt níét voor problemen’ Beeld
'99,9 procent van de moslims zorgt níét voor problemen’

aanslagen 22 maart

1 jaar na de aanslagen blikt Joods slachtoffer Walter Benjamin terug: 'De moslimgemeenschap trok zélf aan de alarmbel'

Op 22 maart 2016 staat Walter Benjamin in Zaventem aan te schuiven voor de vlucht naar Tel Aviv, wanneer om 7.58 uur een bom ontploft. Walters rechterbeen wordt afgerukt. Vandaag lijdt hij aan posttraumatisch stresssyndroom en gaat hij gebukt onder zware schulden. Maar zijn geloof in de mens is hij niet kwijt.

(Verschenen in Humo op 27 februari 2017)

Walter Benjamin had een goed draaiend huwelijksbureau, maar na de aanslagen op Zaventem kwam dat in de problemen. Hij moest een paar keer geopereerd worden, kon niet meer werken en zat in geen tijd tot over zijn oren in de schulden. ‘Dat ik nog niet op straat leef, heb ik te danken aan mijn vrienden en familie,’ zegt hij.

- Hoe gaat het momenteel met u?

WALTER BENJAMIN «Beetje bij beetje raak ik er wel weer bovenop, maar het is niet makkelijk. Vooral de geldzorgen wegen zwaar. Ik kom maar niet te weten welke verzekeringsmaatschappij mijn elektronische beenprothese zal vergoeden, en ik weet ook niet wie alle andere kosten van mijn handicap zal dragen. De verplaatsing naar de kinesitherapeut kost me bijvoorbeeld 250 euro per maand. Ik moet voor alles en nog wat vechten, zéér vermoeiend.»

- Op uw Facebookpagina had u het uitgebreid over uw weerzien met Nathan. Wie is dat precies?

BENJAMIN «Nathan is een militair die net als ik op 22 maart op de luchthaven was. Hij heeft mijn wonde afgebonden – door de explosie was mijn been afgerukt, ik zag het een paar meter verder liggen. Hij heeft mijn leven gered, maar dat had niet kunnen gebeuren als Hassan daar niet was geweest, een technicus van Marokkaanse afkomst. Hij is tegen me blijven praten opdat ik het bewustzijn niet zou verliezen. Hij heeft me ook geholpen om mijn moeder en mijn ex-vrouw in Israël te bellen.»

- U bent een slachtoffer van de haat en tegelijk bent u op een haast wonderbaarlijke manier gered. Een mooier voorbeeld dat de wereld niet zwart-wit is, bestaat bijna niet.

BENJAMIN «Inderdaad. Ik dank mijn leven aan een moslim (lacht). Hassan is een dappere man. Toen ik mijn moeder belde, heeft hij het woord ‘Israël’ opgevangen. Hij had me toen net zo goed niet kunnen helpen omdat hij meteen wist dat ik een Jood was. Maar de volgende dagen is hij me keer op keer komen bezoeken in het ziekenhuis, samen met zijn gesluierde vrouw. Zij bracht eten voor me mee, couscous en vleesballetjes, elke dag opnieuw, zodat ik sneller zou genezen. Ze zijn als familie voor mij geworden, ook al denken we soms anders over de dingen. Dat is toch het beste bewijs dat we samen kunnen leven? Ik zou het willen uitschreeuwen tegen al onze politici: we hebben leiders nodig die ons verenigen. De wereld is helemaal niet zo zwart-wit. Je hebt misschien honderd islamisten die zichzelf tot ontploffing willen brengen en zoveel mogelijk onschuldige slachtoffers willen maken, maar die vertegenwoordigen nog niet eens 1 procent van alle Belgische moslims.

»We mogen niet in de val van de haatzaaiers trappen: zij willen gemeenschappen tegen elkaar opzetten en chaos scheppen. Die analyse heb ik al lang vóór 22 maart gemaakt, en die tragedie heeft me alleen maar gesterkt in mijn overtuiging. Toen ik nog in het ziekenhuis lag, heb ik uitgebreid van gedachten kunnen wisselen met jonge moslims die me daar kwamen opzoeken om hun sympathie te betuigen.»

'Met redder Hassan (links) en Oussama (rechts), die Walter Benjamin in het ziekenhuis kwam bezoeken: 'De wereld is niet zwart-wit.’ Beeld
'Met redder Hassan (links) en Oussama (rechts), die Walter Benjamin in het ziekenhuis kwam bezoeken: 'De wereld is niet zwart-wit.’

- Zijn die jongeren u spontaan komen bezoeken?

BENJAMIN «Na de aanslagen heb ik in het ziekenhuis onder meer Oussama over de vloer gekregen, een 18-jarige moslim uit Molenbeek. Hij wilde me persoonlijk komen zeggen dat hij het niet eens was met die terroristische actie, en hij wilde zijn solidariteit uitdrukken. Sindsdien zoeken we elkaar geregeld op, ook al houden we er niet zelden een andere mening op na. Dankzij hem heb ik nog meer jongeren uit Molenbeek ontmoet, vooral in het jeugdcentrum, waar we hebben gedebatteerd na een vertoning van de film ‘Molenbeek, génération radicale’.»

- Wat hebt u daaruit geleerd?

BENJAMIN «Heel wat, maar vooral dat de moslimgemeenschap al een jaar vóór de aanslagen aan de alarmbel heeft getrokken. Dat hebben agenten me achteraf ook anoniem bevestigd. De moslims hebben zélf de politiediensten gewaarschuwd, en ook agenten met een moslimachtergrond hebben gesignaleerd dat er iets aan het broeien was. Ze hoorden van alles, ze zagen het gevaar aankomen... Ook dat heeft me doen inzien dat we dringend af moeten van de clichés en de karikaturen. Ik weet wel dat men me daarom als een idealist afschildert, maar dat raakt me niet.»

- Wie noemt u dan een idealist?

BENJAMIN «Mensen op sociale media. Ik heb zelfs beledigingen mogen incasseren. In het begin was ik even de kluts kwijt, maar ook aan dat gescheld raak je gewend. Het houdt me in ieder geval niet tegen om voor mijn mening uit te komen, ook al horen sommigen die niet graag. Bovendien bén ik helemaal geen idealist.»

- Hoezo?

BENJAMIN «Ik kijk verder dan de slogan. Je kunt ook samenleven zonder je buurman te kennen. Wat ik onder samenleven versta, is: naar de anderen toe gaan om samen dingen te doen. Het is meer dan naast elkaar leven, elk in zijn eigen hoekje, in zijn eigen gemeenschap. Het is meer dan op dezelfde verdieping wonen: je moet ook je keuken delen, je woonkamer, je salon. Tegelijkertijd ben ik ook niet naïef. Je moet durven zeggen dat er inderdaad mensen rondlopen die een probleem hebben met onze waarden en het geloof van anderen. Maar wie zich niet kan vinden in onze manier van samenleven en onze joods-christelijke waarden, moet maar ophoepelen. Door hen wordt de hele moslimgemeenschap nu gestigmatiseerd, terwijl 99,9 procent van de moslims níét voor problemen zorgt.»

- Is de meerderheid niet het slachtoffer van twee minderheden? Van racisten en islamofoben aan de ene kant, en van een kleine minderheid van moslims die onze waarden niet delen?

BENJAMIN «Ja, maar we weten wie ze zijn. Ze lopen rond in Molenbeek en Brussel en bewerken de jongeren. Waarom sluiten we die niet op? Dat is toch van een ongehoorde laksheid? Zelfs moslims zeggen me dat zoiets niet mogelijk zou zijn in Marokko. Je hebt er ook die uit het buitenland komen om hier achter de schermen de boel te verzieken. Het is aan de inlichtingendiensten en de Belgische staat om hun dat te beletten.»

- Hoe is het eigenlijk zover kunnen komen?

BENJAMIN «De politici hebben al dan niet bewust fouten gemaakt. Ik heb een paar dagen geleden het boek ‘De waarheid over Molenbeek’ van oud-burgemeester Philippe Moureaux gekocht. Hij had het beter ‘Mijn leugenachtige waarheid over Molenbeek’ genoemd, want hij is het die er een getto van heeft gemaakt. Toen ik nog tiener was, heb ik hem eens op het gemeenteplein gezien: hij wandelde met de handen op de rug achter een stoet dansende en zingende moslims. Dat beeld heeft me toen erg gechoqueerd. Het deed me denken aan Mobutu: die deed ook de mensen voor hem dansen op straat in Kinshasa.

»Ik hoop dat Moureauxs dochter hier nooit burgemeester wordt: dat is het ergste wat Molenbeek kan overkomen.»

- Hebben sommige media ook geen verkeerd beeld van Molenbeek opgehangen?

BENJAMIN «Ik denk van wel, en dat was al veel langer aan de gang. Begin maart was ik in New York, en daar, duizenden kilometers van huis, zag ik tv-reportages die mijn gemeente bijzonder eenzijdig belichtten: het leek wel alsof Molenbeek de uitvalsbasis van IS was. Het leven is hier nochtans stukken aangenamer dan in de banlieues ten noorden van Parijs: daar heb je regelrechte no-gozones.»

- Bestaat Molenbeekistan dan niet?

BENJAMIN «Nee. Je hebt misschien wel een paar moeilijke straten, maar is dat de schuld van de mensen die er wonen? Nogmaals, men heeft er een getto van gemaakt. Vindt u het normaal dat er in Molenbeek 22 moskeeën zijn? Moskeeën mogen er zijn, maar niet zoveel, en ze zouden beter gecontroleerd moeten worden. De straten zouden ook vaker geveegd mogen worden, en waarom staan er zo weinig afvalbakken? Alle jonge Molenbekenaars die ik heb gesproken, willen een beter leven. Zij hebben er ook genoeg van dat ze na 22 uur de metro niet meer durven te nemen.

»Ook moet de overheid meer in het onderwijs investeren. Onwetendheid is de bron van alle kwaad. Onlangs heb ik met Hassan het Nationaal Gedenkteken der Joodse Martelaren in Brussel bezocht. Hij is 41 en wist zo goed als niets over de misdaden van de nazi’s tegen de mensheid tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dáárom moeten we met elkaar blijven communiceren. Om elkaar beter te leren kennen. De overgrote meerderheid van de mensen hier en elders heeft maar één wens: in vrede kunnen leven.»

- ‘Niets is ooit ten einde, een beetje geluk volstaat om alles te doen herbeginnen,’ schreef Emile Zola.

BENJAMIN «Meer heb je niet nodig: een beetje geluk, een snuifje schoonheid, een wereld van kleuren. En natuurlijk ook mensen van goede wil: we hebben het veel te weinig over de straathoekwerkers, die ongelofelijk werk verrichten. Ooit sprak ik erover met burgemeester Françoise Schepmans en zij was het ermee eens: je hebt hier een enorm potentieel. Je zou van de gemeente samen met de jongeren een hippe plek kunnen maken waar ook yuppies graag komen. Geef de huizen een likje verf, open Marokkaanse cafés en restaurants. Het is een kwestie van willen, en van investeren, want de gemeente alleen kan dat niet aan.»

© Paris Match

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234