null Beeld

10 jaar 'Any Way The Wind Blows'

‘Any Way the Wind Blows’, de debuutfilm van Tom Barman, is tien jaar nadat-ie in de zalen liep nog geen spat verouderd. Humo sprak met regisseur, acteurs en productiemedewerkers over de geboorte én de erfenis van een ‘softneurotische stadsfilm’.

Kristoff Tilkin

Zoals de volksschrijver Louis Paul Boon zich tot aan zijn dood in 1979 beschouwde als een ontspoorde schilder, zo zag de jonge Tom Barman zichzelf als een muzikant-in-afwachting. Gevraagd naar zijn Best Case Scenario antwoordde hij in 1995 in Humo: ‘Over tien jaar: een film regisseren. Dat is mijn droom. Of dEUS dan nog zal bestaan? Als ik een film kan regisseren, zou dat betekenen dat ik wansmakelijk veel geld heb: dan zou een groepje er nog wel bij kunnen.’

Vier jaar later, in augustus 1999, klinkt het in ‘Tussen hemel en hel’: ‘Ik ga het hier zeker niet over mijn filmplannen hebben, want dan krijgt iedereen het weer op zijn zenuwen: ‘Dat hij eens een film máákt in plaats van erover te zagen!’’

Begin 2000 begint Barman op een feestje in Brussel over film te zagen tegen regisseur Alex Stockman en zijn vriendin Kaat Camerlynck, die met hun tweeën de kleine productiemaatschappij Corridor runnen.

Kaat Camerlynck «We hadden net de opnames afgerond van Alex' film ‘Verboden te zuchten’. Van een roadie van Daan, die de soundtrack had verzorgd, had Tom gehoord dat het er tijdens de opname van een concertje nogal wild aan toe was gegaan, en hij wilde weleens weten hoe dat zat. Hij zei dat hij net een scenario voor een kortfilm had geschreven, en we praatten nog de hele nacht door. Op maandagochtend rolde er op ons kantoor een fax binnen: een scenario dat ‘Vrijdag, vrijdagavond’ heette.»

Tom Barman «Toen Craig Ward eind '99 uit dEUS stapte, moesten we de tournee van ‘The ­Ide­al­­ Crash’ voortijdig afbreken. Ik zat onverwacht thuis met niks om handen: kon ik eindelijk eens aan dat scenario beginnen waarover ik al zo lang aan het denken was.

»In die allereerste versie zaten al een paar héél embryonale elementen die later in ‘Any Way the Wind Blows’ terechtkwamen. Zo zag ik het toen al als een soort wandeling door de stad, en het dreef echt op dialogen.»

Camerlynck «Alex en ik waren meteen gewonnen voor Toms idee, maar we vonden dat er méér uit te halen viel dan een kortfilm van twintig minuten: het moest een volwaardige langspeelfilm worden. Tom kroop weer achter zijn schrijftafel, wij lazen over zijn schouder mee.»

Barman «Op de titelpagina van mijn schetsboekje stond dat citaat van Scorsese: ‘Film what you know’ – blijf dicht bij huis, film de wereld en de personages die je kent. Ik draaide tijdens het schrijven constant muziek van Charles Mingus, want dat was de sfeer die ik in gedachten had: jazzy, met een duidelijke structuur die toch niet té strak was. Na verloop van tijd veroorzaakte Mingus bij mij een pure pavlovreactie: ik moest maar één noot horen en ik kon niet anders dan schrijven.

»Ik dacht ook terug aan wat een Iraanse vriendin eens over Antwerpen had gezegd: dat het de stad van wind en muziek was. Als kind tekende ik vaak een figuurtje dat Windman heette, en dat ik baseerde op tekeningen van mijn toenmalige held Kamagurka: een ventje dat altijd in een plaatselijke bries stond. 't Was ook een gedroomde metafoor voor vluchtigheid en ongrijpbaarheid, en daar kon ik wel iets mee. Toen ik die poëtische toon had, was ik vertrokken.»

Tussen het schrijven door begint Barman, met de hulp van Corridor en castingagente Sara Devries, acteurs te zoeken.

Natali Broods «Ik had Tom in '98 leren kennen op een visie van ‘S.’ van Guido Henderickx: ik speelde daarin de hoofdrol, hij leverde een paar nummers voor de soundtrack. Twee jaar later belde hij me op om te zeggen dat hij bezig was aan een scenario, en dat hij voor één rol aan mij dacht. Of misschien maak ik mezelf dat maar wijs, omdat ik graag wil pochen met het feit dat ik geen auditie heb moeten doen (lacht)

Titus De Voogdt «Voor de personages van ‘Any Way’ liet Tom zich inspireren door zijn omgeving: familie, vrienden, kennissen en mensen die hij toevallig tegen het lijf liep. Vervolgens zocht hij acteurs van wie hij aanvoelde dat hun persoonlijkheid er bij aansloot. Jonas Boel en ik spelen twee jonge gasten uit Gent die in Antwerpen rondhangen, illegaal affiches plakken, dronken discussies voeren op feestjes en af en toe eens moeten gaan lopen voor de flikken: daar konden we ons redelijk makkelijk in inleven.»

Barman «Pas wanneer ik tegenover iemand van vlees en bloed zit, gaan mijn creatieve sappen vloeien. Als ik wéét dat Natali de rol van die lieve, maar ietwat slome griet gaat spelen, en ik wéét dat ze de zus wordt van de zonderlinge performancekunstenaar Matthias Schoenaerts, dan kan ik haar verhaal veel sneller de nodige body geven. Elke nieuwe acteur opent een wereld van mogelijkheden.»

Corridor probeert intussen het vereiste budget bijeen te sprokkelen. Eerste halte: de Vlaamse filmcommissie, voorloper van het huidige VAF.

Camerlynck «In mei 2000 dienden we een subsidieaanvraag in voor ‘Vrijdag, vrijdagavond’, nog altijd de werktitel van de film. Er was direct interesse, ook omdat Tom de frontman van dEUS was. Dat hij filmtalent had, konden we staven met de clips van ‘Theme from Turnpike’ en ‘Roses’: die had hij namelijk zelf geregisseerd.»

Barman «Er was interesse, maar geld kregen we niet.»

Camerlynck «Correctie: ze hielden hun antwoord in beraad. En ze nodigden mij en Tom uit op een hoorzitting: we mochten het project mondeling voorstellen aan de commissieleden.»

Barman «God ja... Ze zaten daar met een man of dertig, allemaal netjes politiek benoemd.»

Camerlynck «Je kon zien aan de gezichten dat een paar leden héél blij waren dat ze 's avonds aan hun tienerkinderen konden vertellen dat ze de zanger van dEUS over zijn filmplannen hadden ondervraagd. Ik geloof zelfs dat iemand een handtekening aan Tom is komen vragen, maar misschien beeld ik me dat in (lacht)

Barman «Soit: ik heb daar een monoloog van 40 minuten afgestoken. Ik had die film bijna helemaal in mijn hoofd, en ik praatte er ontzettend graag over – nog altijd trouwens.»

Bekijk een fragment:

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234