100 jaar Billie Holiday: op zoek naar Lady Day

Billie Holiday, één van de meest unieke stemmen uit de Amerikaanse jazz, zou op 7 april precies 100 jaar geworden zijn. We gaan op zoek naar haar geest en nalatenschap in New York, waar ze dertig jaar gewoond heeft en eeuwige rust vond.

Het heeft iets weg van een doorgedreven bedevaart en klinkt zelfs ronduit romantisch, maar de waarheid is dat ons pad bezaaid ligt met obstakels.

De obstakels? Billie Holiday heeft niet meteen haar eigen Graceland. Het ontbrak haar een leven lang aan een warm familiaal nest. Haar echtgenoot Louis McKay vertikte het de eerste jaren na haar dood zelfs een grafsteen voor haar te kopen, en Billie liet geen kinderen na die haar erfgoed konden bewaren. Geen scenario à la Louis Armstrong dus, wiens vrouw ervoor zorgde dat hun huis transformeerde tot het publiek toegankelijke Louis Armstrong House Museum. Overigens een absolute aanrader.

Billie Holidays aangebrande reputatie – prostitutie, overmatig druggebruik, biseksualiteit – leeft honderd jaar na haar geboorte nog steeds voort bij de Amerikaanse instanties, zodat ze in haar thuisstad tot op heden niet officieel geëerd wordt.

Maar het voornaamste struikelblok ligt voor de hand: Billie Holiday stierf in 1959. Zowat alle mensen die een directe link met haar hadden – zielsverwant en tenorsaxofonist Lester Young, haar helden Louis Armstrong en Bessie Smith, orkestleiders Benny Goodman, Teddy Wilson en Artie Shaw – zijn haar al enige tijd gevolgd of zelfs voorafgegaan. Ze hadden ons ongetwijfeld heerlijke verhalen kunnen vertellen.


Aankomst in Harlem: van callgirl tot jazzrevelatie

Harlem is het noordelijke deel van Manhattan, met een in hoofdzaak Afro-Amerikaanse populatie. Dit is de plek waar Billie Holiday aanmeerde, het vak leerde, ontdekt werd door producer John Hammond én haar laatste adem uitblies.

Onze zoektocht begint op West 140th Street 151, waar Billie in 1929 op 14-jarige leeftijd introk in het appartement van haar moeder Sadie Harris. Die was kort daarvoor naar The Big Apple verhuisd, op zoek naar werk en een betere toekomst voor haar dochter.

Het appartementsblok oogt indrukwekkend. Vier Korinthische zuilen sieren de ingang, maar de jonge Billie had zich haar entree wellicht anders voorgesteld. Haar nieuwe thuis was een befaamd whorehouse en zij werd op slag ingelijfd als ‘a 20 USD call girl’. Het was niet haar laatste slechte ervaring met mannen, maar ook niet haar eerste: haar vader, Clarence Holiday, had haar als baby in de steek gelaten om het te gaan maken als jazzmuzikant. En toen ze 11 was, had een buurman geprobeerd haar te verkrachten.

Toen ze nog maar een paar maanden aan de slag was als prostituee, werd Billie gearresteerd en naar Welfare Island (het huidige Roosevelt Island, tussen Manhattan en Queens, red.) gestuurd, om haar terug op het rechte pad te krijgen. Na haar vrijlating stond haar besluit vast: ze wilde niets meer met prostitutie te maken hebben én ze wilde haar helden Louis Armstrong en Bessie Smith achterna.

De roaring twenties liepen op hun einde, net als de hoogdagen van de Jazz Age. Amerika was nog steeds in de ban van de Prohibition, die tussen 1920 en 1933 een bij voorbaat gedoemde strijd aanging met alcohol. Het was de periode van de speakeasy’s – clandestiene plekken waar wel drank geschonken werd – waarin jazz wonderwel gedijde.

'Helaas. Het is er niet van gekomen. Billie was nog steeds een public enemy. Ze was een rebel, ze was music’s first bad girl.'

Onze gids David Freeland, auteur van het prachtige boek ‘Automats, Taxi Dances, and Vaudeville’, neemt ons mee naar 133rd Street. Hij vertelt dat dit stukje straat, geprangd tussen 7th Avenue en Lenox, en volgebouwd met de uiterst herkenbare Harlemse brownstones, de bijnaam Jungle Alley droeg. Het was de place to be voor jazzcats en fuifbeesten, met undergroundbars als Pod’s & Jerry’s Log Cabin en Monette Moore’s Supper Club. Vooral deze laatste trekt onze aandacht, want het was hier dat Billie Holiday per ongeluk werd ontdekt door producer John Hammond.

Het is vrijdagavond en we willen de sfeer van weleer proeven, dus duiken we de kelderverdieping in van Bill’s Place, op de plek waar blueszangeres Monette Moore haar club openhield. Wie hier reserveert, krijgt steevast de opmerking ‘We are a dry establishment’ mee. Maar eigenaar en saxofonist Bill Saxton neemt het niet zo nauw met zijn eigen regels: zowat iedere aanwezige zit achter een glas alcohol.

Bill Saxton heeft een petitie opgestart om dit stukje 133rd Street om te dopen tot Harlem Swing Street. In deze straat leerde Billie Holiday de stiel, zingend van tafel tot tafel in clubs met een capaciteit van maximaal 75 man. De fooien werden door de klanten op de tafel gelegd en de zangeressen werden verondersteld ze met hun mond op te pikken. Toen Billie dat vertikte, begonnen haar collega-zangeressen haar schertsend Lady te noemen.


Apollo Theater: de grote sprong voorwaarts

Billie was 19 jaar toen ze de grote stap zette van het kleine clubcircuit naar het befaamde Apollo Theater op 125th Street. Ze debuteerde er in 1934 op de befaamde Amateur Night, een talentenjacht die ook nu nog elke woensdagavond plaatsvindt.

Het kost overredingskracht, maar we raken op de guestlist. Het publiek – een mix van toeristen en mooi opgeklede Afro-Amerikanen – is uitzinnig maar ook bikkelhard. Een applausmeter beslist wie doorgaat naar de volgende ronde, en als de zaal ‘Boe!’ roept, komt The Executioner in actie en tapdanst de onfortuinlijke artiest van het podium.

Het was hier dat onze kroongetuige Annie Ross – ook te zien in Robert Altmans ‘Short Cuts’ (1993) – bij toeval kennismaakte met Lady Day. Doordat ze een afkeer van de tandarts had, zat Billie op de vooravond van één van haar optredens in de Apollo met zo’n groot abces, dat ze noodgedwongen moest afzeggen. Ross was haar vervangster, en tussen de twee vrouwen ontstond een levenslange vriendschap.

HUMO Herinner je je nog die eerste keer dat je Billie ontmoette?

Annie Ross «Natuurlijk! Duke Ellington speelde die avond ook en nam me mee naar haar kleedkamer. She was so sweet. Zo vroeg: ‘Heb je nog een muzikant nodig? Heb je muziek? Heb je een jurk?’ Vanaf dat moment waren we hartsvriendinnen.»

HUMO Welke momenten met haar zul je nooit vergeten?

Ross «Elk moment dat we samen waren, als we samen lachten, praatten of luisterden naar muziek. Billie had een groot gevoel voor humor. Ze was mijn idool, inspiratiebron én mentor.»


Café Society en de geboorte van ‘Strange Fruit’

Café Society, in hartje Greenwich Village, zal voor eeuwig en altijd verbonden blijven met ‘Strange Fruit’, Holidays signature song. Het lied, een aanklacht tegen het racisme en de lynchpartijen in het Zuiden van de Verenigde Staten, is vandaag helaas actueler dan ooit. Sinds een blanke politieman van het het stadje Ferguson, Missouri, in augustus vorig jaar de 18-jarige ongewapende zwarte Michael Brown doodschoot, is ‘Strange Fruit’ alleen maar relevanter geworden.

Sheridan Square 1, de plek waar Café Society huisde, biedt vandaag onderdak aan een klein theatergezelschap. We raken met enig gewring binnen in een uitverkochte voorstelling.

»Als één locatie een officiële gedenkplaat voor Billie Holiday verdient, is het deze wel. Hier zong ze ‘Strange Fruit’ steevast als laatste nummer van haar set. De regel was dat de bar tijdens het nummer sloot. Ook de lichten werden gedoofd, met uitzondering van één spot op haar gezicht, die bij de laatste noot uitging – waarna Billie verdween in het donker. Dit was de plek waar ze als nobele onbekende binnenkwam – ondanks haar fabuleuze opnames uit de jaren 30 was ze nog steeds niet beroemd – en als een ster buitenwandelde.

Hier ontmoeten we Billie Holidays peetdochter Billie Lorraine Feather, de dochter van de befaamde jazzcriticus Leonard Feather. Lorraine woonde tijdens haar eerste levensjaar boven Café Society. Haar ouders omschreven de club al grappend als Café Society Downstairs.

Lorraine toont ons haar ouderlijk appartement op Riverside Drive, een chic deel van Harlem met uitzicht op de Hudson River. Hier organiseerden haar ouders in de jaren 50 huiskamerconcerten met bevriende muzikanten als Dizzy Gillespie, zangeres Helen Merrill en Billie Holiday. Via de digitale snelweg stuurde ze me onuitgegeven opnames met als titel ‘Party at 340’, waarbij 340 verwijst naar hun huisnummer. De opnames, uniek en als tijdsdocument van onschatbare waarde, heb ik wekenlang overal met me meegedragen. En plots zitten we in de huiskamer waar het allemaal gebeurde. Op de plek waar Leonard Feather Billie begeleidde op de piano, staat nu een heuse Steinway. Billie Lorraine zelf woonde hier tot haar 12de.

'Een vrouw met zo'n uitstraling had ik nog nooit gezien. Ze leek net een tropische vogel' Billie Lorraine Feather

Billie Lorraine Feather «Toen ik een kind was, zag ik hier veel volk over de vloer komen, maar ik kon niet uitleggen aan mijn vriendjes wat mijn papa deed. ‘Hij is een jazzschrijver,’ zei ik. Het lokte niet meteen een reactie uit (lacht). Pas later zou ik beseffen hoe belangrijk hij is geweest, en welke grootheden hier allemaal in een informele sfeer hebben opgetreden.»

HUMO Kun jij je je doopmeter nog levendig herinneren?

Feather «Oh, ja! Ik kwam op een avond van school thuis en een vriendinnetje had mijn vingernagels in alle kleuren van de regenboog gelakt. In de zetel zat een glamoureuze vrouw die naar me glimlachte, maar ik schaamde me om mijn hand uit te steken. Toen zij haar handen naar mij uitstak, zag ik dat haar nagels lichtgevend geel gelakt waren. Ze leek net een tropische vogel. Een vrouw met zo’n uitstraling had ik nog nooit gezien. Ze was bovendien heel warm en liefdevol.»

HUMO Jullie woonden hier tot aan haar dood.

Feather «Klopt. Toen ik op een ochtend de slaapkamer van mijn ouders binnenging, zag ik mijn vader huilen. Hij had net in de krant gelezen dat ze dood was. Ik had hem nog nooit zien wenen, en dat beeld zal me eeuwig bijblijven. Mijn papa en een aantal andere mensen uit haar entourage hadden nog geprobeerd haar clean te krijgen. Hij was er kapot van dat ze gearresteerd werd op haar sterfbed. Ze hadden een intense relatie. Billie schreef ook brieven naar mijn ouders tijdens haar tijd in de gevangenis (in 1947, red.). Ze schreef toen noodgedwongen op toiletpapier.»

'In de jaren 40 was Billie de best verdienende artiest in The Street: ze streek 2000 dollar per week op'


Swing Street

Een inwisselbaar stuk Manhattan: de buurt rond 52nd Street, die het Theater District rond Broadway doorklieft. Het enige dat nog doet terugdenken aan de legendarische jaren 40 op 52nd Street is het bordje ‘Swing Street’. Verder niets. Vroeger kon je tegen elke taxichauffeur in New York zeggen: ‘Take me to The Street’ en zonder fout belandde je hier.

Toen de drooglegging in ’33 voorbij was, verschoof de jazz scene zich van 133rd Street in Harlem naar hier. Fameuze clubs als Club Downbeat, Kelly’s Stable, The Famous Door en The Onyx waren dé plekken om Miles Davis, Charlie Parker, Dizzy Gillespie en uiteraard Billie Holiday aan het werk te zien. Billie was de best verdienende artiest in ‘The Street’: 2000 dollar per week. Het waren dan ook de jaren 40 en ze was een ster geworden.

Het was hier dat Frank Sinatra haar vaak kwam opzoeken. ‘It is Billie Holiday, whom I first heard in 52nd Street clubs, who was, and still remains, the greatest single musical influence. I was dazzled by her soft, breathtaking beauty.’ Zowel Frank Sinatra als Billie Holiday zouden dit jaar 100 geworden zijn. Vreemd genoeg werd hun muzikale verwantschap tot nog toe nauwelijks uitgelicht. Onterecht. Dat werd meteen duidelijk toen we de expo ‘Sinatra: An American Icon’ in de New York Public Library bezochten en op een resem Billie-memorabilia stootten.


Comeback in Carnegie Hall

Billie deed veel voor de kick. Zoals de eerste keer marihuana roken. Alleen: marihuana werd opium en opium werd heroïne. Haar sterrendom in de jaren 40 werd al snel een opmaat voor haar verval. In 1947 zou ze voor het eerst gearresteerd worden voor het bezit van verdovende middelen. Het gevolg: een hechtenis van niet minder dan een jaar en een dag. Dat had een desastreus effect op haar carrière doordat haar New York City Cabaret Identification Card werd afgenomen. Die kaart was noodzakelijk om te mogen optreden op plekken waar drank werd geschonken; plekken die nu eenmaal haar natuurlijke habitat waren. Ondanks verwoede pogingen kreeg ze nooit meer een Cabaret Card in handen. Haar reputatie was om zeep.

Na haar vrijlating werd er een concert georganiseerd in de fameuze Carnegie Hall, dat op slag uitverkocht was. Hierover zei Billie ooit: ‘I never fainted but one time in my life. That was after my midnight concert at Carnegie.’

Gino Francesconi, die het museum van de zaal runt, is uitermate gepassioneerd.

HUMO Billie Holiday speelde hier niet minder dan 22 keer. Een record gok ik. En daar waren twee sleutelconcerten bij uit haar carrière.

Gino Francesconi «Wel, dat was niet zo ongewoon voor die tijd. Ella Fitzgerald speelde hier niet minder dan 40 maal en Duke Ellington zelfs 44 keer! Billies sleutelconcerten waren inderdaad haar comebackconcert na haar hechtenis in 1948, wat een immens succes was. We moesten zelfs stoelen op het podium plaatsen, wat nadien enkel nog bij The Beatles gebeurd is. Het andere sleutelconcert was in 1956, naar aanleiding van het verschijnen van haar controversiële autobiografie ‘Lady Sings the Blues’.»

'Ik moest er vooral op letten dat ze haar appartement niet per ongeluk in de fik stak' Annie Ross


Eeuwige rust

Billies laatste appartement bevindt zich in de chiquere Upper West Side, op 87th Street. Het is hier dat ze haar laatste verjaardagsfeestje gaf. De soundtrack: haar met strijkers overladen album ‘Lady in Satin’ waar ze immens trots op was. Het was haar favoriete plaat.

Annie Ross «Ik heb Billie voornamelijk gekend in de periode dat ze hier woonde. Ze werd altijd gezien in het gezelschap van honden, maar op het einde van haar leven was ze te ziek om ervoor te zorgen. Ze leefde heel geïsoleerd, terwijl ze niets liever zou gehad hebben dan dat er muzikanten over de vloer kwamen. Maar niemand kwam nog langs. Dat was verschrikkelijk voor haar. Ze had niet eens een piano op haar appartement. Zangers hebben nu eenmaal een piano nodig. Ik moest er vooral op letten dat ze haar appartement niet per ongeluk in de fik stak: haar dieet was een fles gin per dag, en ze rookte constant sigaretten terwijl de brandende assen op de grond vielen.»

Het was de illustere Frankie Freedom – iemand die in Billies laatste levensjaren zou opduiken – die haar onderuitgezakt vond en naar het ziekenhuis bracht. Na haar dood verdween hij met de noorderzon en zou niemand ooit nog iets van hem vernemen.

Ross «Ik speelde in die periode in de Apollo en ik wilde tussen twee sets door Billie in het ziekenhuis gaan opzoeken. De politie bewaakte haar kamer: ze wilden niemand binnenlaten.»

Zelfs op haar sterfbed werd ze nog in de handboeien geslagen. De politie bewaakte haar dag en nacht, tot aan haar laatste zucht.

Dat sterfbed bevond zich in kamer 6-A-12. Maar de security guard van het Metropolitan Hospital in Harlem brengt ons terug bij de realiteit: ‘No visitors pass, no entrance.’ Aan de receptie proberen we het eerlijk te spelen. ‘Who do you want to visit?’ Euh... Billie Holiday. Bingo: de man is fan. ‘I can’t do this normally,’ maar hij schuift ons een visitors pass toe. En plots lopen we door de gang van unit A, op de zesde verdieping, naar kamer 12 toe. Op deze plek heeft Billie Holiday haar laatste adem uitgeblazen.


Laatste rustplaats

Onze trip is bijna ten einde, en we besluiten te passeren langs de Church of St. Paul the Apostle, de grote rooms-katholieke kerk die voor Billie de uitvaart verzorgde. Al was ze niet groot genoeg om de drieduizend rouwende vrienden en fans te herbergen. Op een boogscheut van de kerk– nabij Central Park – ligt Jazz at Lincoln Center, waar momenteel ‘A Centennial Tribute to Billie Holiday’ plaatsvindt.

We bezoeken Billies laatste rustplaats samen met José James, die net het voortreffelijke eerbetoon ‘Yesterday I Had the Blues’ uit heeft op het befaamde Blue Note Records. Ook voor hem is het een belangrijk moment, want hij heeft nooit eerder het graf van zijn ‘spiritual mother’ bezocht. Mocht u zelf ooit op Billie-bedevaart gaan, neem dan alvast deze coördinaten mee: ‘Section Saint Paul – Range 56 – Plot 29 – Grave 1’. Welkom op Saint Raymond’s Cemetery, aan de rand van The Bronx, in de schaduw van de Cross Bronx Expressway die deze borough eind jaren 60, begin jaren 70 in tweeën scheurde en een verpauperde South Bronx achterliet, met als enige positieve resultaat dat het de ‘perfecte’ voedingsbodem werd voor de onvrede waaruit de hiphop grotendeels is ontstaan. Op Saint Raymond’s liggen maar liefst een half miljoen mensen begraven.

In het bezoekerscentrum van Saint Raymond’s Cemetery meldt men ons dat we de eersten zijn die dit jaar naar Billies graf informeren. José James maakt het meteen goed: hij zingt a capella ‘God Bless the Child’ voor Billie.

Rond middernacht piept onze iPhone. Een inkomende mail. ‘How are you? This is Craig Louis McKay. Please give a call.’


In de koffer met Billie

Met een uur vertraging wandelt Craig Louis McKay de bar van het Washington Square Hotel binnen, dat een tijdje de thuisplek was van Bob Dylan en Ernest Hemingway. Craig oogt in de 30, is lang van gestalte en pruimt lachend tabak.

HUMO Verlos ons uit ons lijden: bent u de connectie naar Louis McKay, de laatste man van Billie Holiday?

Craig Louis McKay (lacht) «Ik ben inderdaad de kleinzoon van Billies laatste man, met wie ze in 1957 trouwde. Technisch gezien ben ik de stiefkleinzoon van Billie, want ze heeft zelf nooit kinderen gekregen.»

HUMO Louis McKay, uw grootvader, werd niet altijd positief geportretteerd in het verleden.

McKay «Mijn moeder zei me ooit: ‘Je grootvader was een goed man. Maar begrijp dat hij met zijn rug tegen de muur stond. Zeker in die tijd in Amerika. Beeld je maar eens in dat je een relatie hebt met een vrouw die op dat moment een ster is en steeds gelinkt wordt aan drugsproblemen.’ Louis was geen heilige, maar ook zeker niet het beest waarvoor hij werd afgeschilderd. Ik weet dat sommige mensen mijn grootvader voorstellen als iemand die vooral zijn eigen voordeel probeerde te halen uit Lady, maar dat is ver van de waarheid. Hun relatie kon op hetzelfde moment filled with love zijn, maar ook vol met high end emotions. Ik vind het mijn taak om hun verhaal terug naar de juiste proporties te brengen.»

HUMO Wanneer besefte je dat je grootvader getrouwd was geweest met Billie Holiday?

McKay «Billie Holiday was iemand die me in laagjes werd toegediend. Haar muziek weerklonk steeds in huis en ik was meteen gepakt door haar stem. Toen ik 10 werd, legde mijn mama me de gevaren van drugs uit. Ze gebruikte daarbij Billie als voorbeeld om te zeggen dat drugs niet alleen dodelijk zijn, maar tegelijkertijd ook de mensen vernietigen rondom jou. Toen ik opgroeide en experimenteerde met liefde en relaties, greep Billie me nog meer aan. Zij zong over wat ik meemaakte. Op een gegeven moment vertrouwde mijn moeder me toe wat mijn grootvaders grootste wens was geweest: een Billie Holiday Foundation oprichten om haar nalatenschap te eren. Of ik daar misschien voor kon zorgen?»

Tussen ons in staat al een tijdje een koffer. Hij blijkt ooit van Billie Holiday geweest te zijn.

'Wat als ze haar gut feeling had gevolgd en naar Europa verhuisd was?' Craig Louis McKay

HUMO Wil je deze heilige graal voor ons openen?

McKay «Met plezier (lacht).»

De koffer zit vol relikwieën, allemaal direct gelinkt aan Billie Holiday. Van diamanten tot oorbellen, van persoonlijke brieven en nooit geziene foto’s tot treintickets op haar naam, van contracten van een Carnegie Hall-concert (ondertekend door Billie, uitkoopsom: 1.250 dollar) tot setlists, van een kaartje van de begrafenis van Lester Young tot zelfs een dog license van haar chihuahua Pepe. Ik word zot.

HUMO Wist je af van haar droom om in Europa te gaan wonen?

McKay «Ja. En het is nog steeds onderwerp van debat. Wat als ze naar haar gut feeling had geluisterd en naar Europa verhuisd was? Daar zou ze in ieder geval beter behandeld zijn voor haar verslaving. Ik heb zelfs een brief van twee Europese vrienden van haar die erop aandrongen dat ze bij hen kwam wonen. Ze konden de beste medische verzorging voor haar regelen. Iets wat in de VS niet mogelijk was.


De schrijver van dit artikel - Kurt Overbergh - zal u dagelijks van informatieve posts voorzien op zijn blog: 'Billie Holiday in New York'.


Billie Holiday: iemand een tijdlijntje?

1915

Als Billie Holiday op 7 april 1915 ter aarde komt, is dat onder de naam Elinore Harris en onder een slecht gesternte. Haar (dan 16-jarige) vader verlaat kort nadien het gezin om carrière te maken als jazzgitarist, haar moeder werd vanwege haar zwangerschap verstoten door haar ouders.


1933

Eind jaren 20 verhuist ze samen met haar moeder naar New York, nog iets later leent ze van de filmster Billie Dove een nieuwe voornaam, en in 1933 – ze is 18 – wordt ze in een jazzclub in Harlem ontdekt door producer John Hammond. Die brengt haar vervolgens in contact met bandleider Benny Goodman: het officiële begin van haar carrière.


1939

Het jaar waarin ze ‘Strange Fruit’ opneemt, een rauw, vreemd, maar ongemeen krachtig statement tegen de racistische lynchpartijen in de zuidelijke staten van haar thuisland. Columbia – het platenlabel van Holiday – vreest de controverse, weigert de song uit te brengen, maar staat wel toe dat ze eenmalig met het concurrerende Commodore-label in zee gaat.


1941

Met ‘God Bless the Child’ heeft Billie Holiday haar grootste hit te pakken. Ze treedt in het huwelijk met trombonist Jimmy Monroe, wiens opiumverslaving ze vanaf die tijd (en tot haar dood) zal delen. Het is slechts één van haar verslavingen; terwijl Billie muzikaal op een hoogtepunt zit, wordt het lichamelijke en geestelijke verval ingezet.


1947

Holiday wordt gearresteerd en veroordeeld voor drugsbezit, en brengt een jaar door in een federale rehabilitatie-instelling in Alderson, West Virginia.


1956

Holidays autobiografie, ‘Lady Sings the Blues’, verschijnt. Opgesteld door ghostwriter William Dufty, en met een korrel zout te nemen; Holiday zou later beweren het boek zelf nooit gelezen te hebben. Enkele maanden later treedt ze twee keer op voor een uitverkocht Carnegie Hall: een mijlpaal en een eer voor elke muzikant, en in die tijd al helemaal voor een zwarte zangeres.


1959

Billie Holiday wordt in het ziekenhuis opgenomen met een levercirrose. Op wat uiteindelijk haar sterfbed zal blijken, wordt ze nog eens gearresteerd voor drugsbezit. Ongeveer een maand lang – tot enkele uren voor haar dood – staat ze in haar ziekenhuiskamer onder politiebewaking. Na haar dood schreef Gilbert Millstein van The New York Times dit: ‘She had been strikingly beautiful, but she was wasted physically to a small, grotesque caricature of herself. The worms of every kind of excess – drugs were only one – had eaten her.’

[FOTOSPECIAL_31921]


Gregory Frateur (frontman van Dez Mona)

«De dramatische kracht in de stem van Billie Holiday is ongekend. Ze slaagde er altijd in haar nummers te laten tranen, ook als het vrolijke deuntjes waren. Maar daarnaast was ze ook nog eens de allereerste zwarte ‘protestzanger’, met name met ‘Strange Fruit’. Dat nummer was haar rise én fall in een drietal minuten geperst. Ze werd in die tijd voornamelijk omarmd door de blanke gemeenschap – mogelijk mede omdat ze zelf een behoorlijk lichtbruine huid had – en kreeg grote contracten aangeboden en alles wat ze wou. Dat ze er in zo’n erg ongebruikelijke situatie toch voor kiest om alles op het spel te zetten, alleen maar om een statement te maken, dat kan je niet anders dan indrukwekkend vinden.»


Dani Klein (Vaya Con Dios, nu met Sal La Rocca op tournee met Billie Holiday-songs)

«Ik wil benadrukken dat ik het tragische levensverhaal van Billie Holiday nooit nodig heb gehad om haar een geweldige zangeres te vinden. De kracht van kunst heeft met emoties en het onbewuste te maken, niet met biografieën. Toen we beslisten om deze tournee te doen, heb ik ook meteen gezegd: ik wil alléén haar vrolijke liedjes zingen. Dus geen ‘Strange Fruit’ en zo...

»We hebben vooraf alles beluisterd wat ze ooit heeft opgenomen – ook repetities – en het viel me op dat je haar en haar muzikanten heel vaak lol hoort trappen. Jazeker heeft ze een tragisch leven gekend, maar ook veel góéde momenten. Het is die kant van haar en haar repertoire die ik het liefst hoor.

»Er vallen verder weinig woorden te plakken op wat haar stem met je doet. Dat was ook zo met Amy Winehouse. Plots herken je je eigen, soms diep verstopte emoties in de manier waarop zij haar liedjes zingt – en het effect dat daarop volgt, is heel, heel krachtig.»


Melanie De Biasio

«Ik ken geen enkele zangeres die zo veel in haar stem weet te leggen. Toen ik haar muziek leerde kennen had ik nog niets van haar achtergrondverhaal meegekregen – en dat hoefde ook niet: je kon het als het ware woord voor woord lezen in de manier waarop ze haar teksten fraseerde. Zwaar, krachtig, moeiteloos indrukwekkend. Ze zong redelijk wat jazz standards, en die wist ze zich helemaal eigen te maken, ze kneedde er iets van dat helemaal toebehoorde aan het moment zelf.

»En dan haar ongeëvenaarde gevoel voor timing. Ze wist hoe ze moest meedrijven op het ritme, tegelijk zó laidback en zelfbewust. Zij was waarlijk uniek.»


Billie's Best

[FOTOSPECIAL_31911]

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234