100 jaar Ella Fitzgerald: The First Lady of Song

Talloze stervelingen hebben via haar keelgeluid de klassieke jazz deuntjes - het werk van Cole Porter en Duke Ellington - leren kennen. Zonder adem te halen gleed ze geruisloos van borst- naar kopstem. Maar liefst vier octaven besloeg haar bereik. Het was een stem die haar eigenaresse de bijnaam ‘First Lady of Song’ gaf. Vandaag zou Ella Fitzgerald precies één eeuw oud zijn geworden.

Vroeg in de jaren 30 werd Ella ontdekt tijdens een talentenshow op de planken van het legendarische Apollo Theatre in Harlem, New York. Kort daarna leerde ze William ‘Chick’ Webb kennen, een swingbandleider en jazzdrummer, die bekend stond om zijn duizelingwekkende techniek. Met Chick en zijn swingband aan haar zijde boekte ze haar eerste hit met een bewerking van het kinderliedje ‘A-Tisket, A-Tasket’.

Chick werd niet oud. 34 slechts. Na zijn dood nam Ella langzaam maar zeker afstand van de swing. In de schemering lonkte de bebop. Een verleiding die moeilijk was te weerstaan, aangezien ze een tourbus deelde met opper-bebopper Dizzy Gillespie en Duke Ellington. Met nieuwe vrienden kwam een nieuw repertoire. Via haar stem vonden de liedjes van Ellington het grote publiek.

Hieronder ziet u haar uitvoering van Duke Ellington’s ‘It Don’t Mean A Thing, If It Ain’t Got No Swing’. De beelden zijn overigens afkomstig van een concert dat ze gaf in ons Belgenlandje in 1957. In datzelfde jaar werd de plaat ‘Ella Fitzgerald Sings the Duke Ellington Song Book’ uitgebracht.

Het is van groot belang om de historische context continu in het achterhoofd te houden. In Amerika (en de rest van de wereld) was succes voor een donkere vrouw allerminst vanzelfsprekend. Louter de hoeveelheid pigment in uw huid bepaalde of u als mens of als hond moest worden behandeld. Een simpel voorbeeld ter illustratie: In 1954 maakte Ella Fitzgerald op weg naar Australië een tussenlanding op Hawaï. Toen iedereen weer instapte om de reis voort te zetten werd ze bij de gate tegengehouden. Haar gereserveerde eersteklas stoel was namelijk vergeven aan een witte passagier. Drie dagen later kon ze verder vliegen.

In de jaren 70 werd op de Canadese televisie nog eens gevraagd naar het voorval. De manier waarop de interviewer haar vragen formuleert is op zijn zachtst gezegd tekenend.

Mid jaren 50 kwam haar carrière in een stroomversnelling. Dat was mede te danken aan Marilyn Monroe. Aanvankelijk was het onmogelijk voor de jazz-zangeres om te optreden in de Mocambo, een populaire club in Hollywood. Na één telefoontje van Monroe veranderde het management van de club drastisch van mening. 'Marilyn zei tegen de eigenaar van de club dat als ik mocht komen optreden, ze iedere avond op de eerste rij zou gaan zitten', aldus Fitzgerald. De rest is geschiedenis.

U hoort het zelf! Ella was de favoriete zangeres van Marilyn en Frank haar favoriete zanger. Enfin, hier volgt een prachtig duet met beiden.

‘Moonlight In Vermont’ (met Frank Sinatra)

We zouden geen geloofwaardig stuk schrijven als we niet minstens één keer het lied ‘Summertime’ hadden genoemd.

‘Summertime’

Deze uitvoering tijdens een concert in Berlijn (1968) is werkelijk betoverend.

‘Mack The Knife’

Fabelachtige versie, als u het ons vraagt. Vanaf 2:39 vervalt Ella’s stem haast in een Louis Armstrong-achtige grom.

Later, in de jaren zestig, maakte ze enkele - door de critici destijds minder gewaardeerde - uitstapjes naar de popmuziek. Ons hoort u niet zeuren hoor!

‘These Boots Are Made For Walking’ (cover van Nancy Sinatra)

Hard Day’s Night (cover van The Beatles)

‘Sunshine Of Your Love’ (cover van Cream)

‘Sunny’ (met Tom Jones) (cover van Bobby Hebb)

In de jaren 70 leed Fitzgerald aan de gevolgen van diabetes. Eerst verloor ze haar zicht, later haar benen. Haar stem bleef echter kraakhelder tot haar laatste concerten in de jaren negentig.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234