100 jaar Vooruit in Gent

Begin jaren tachtig moest de Vooruit in Gent weg voor een parkeergarage. Ze kwam er nooit: een bende late hippies redde de bouwvallige socialistische megatempel van de sloophamer en maakte er een werf voor nieuwe muziek, theater en literatuur van.

Honderd jaar bestaat de Vooruit nu: Canvas wijdt er een driedelige documentaire aan, Humo focust op de jaren van de miraculeuze ommekeer.

Op die werf liep schoon volk, soms zelfs in aangepaste werkkledij. Theatermaker en postpunker Arne Sierens zag je in die dagen van jeugdwerkloosheid vaak in een blauwe overall: een politiek statement, bijna. Schrijver-performer Tom Lanoye droeg zware bottines, onder een jeans en flanellen ruitjeshemd, de bouwvakkerslook van gay New York in die tijd. Luc De Vos - straight outta Wippelgem en nog niet van Gorki - koos voor rouwranden onder de nagels en blaren op de handen: hij was tussen twee stempelbeurten in metselaarsknaap in de restauratieploeg.

Met hen, maar ook met Arno (toen van TC Matic), Josse De Pauw (toen vantheatergroep Radeis), concertpromotor Kris Verleyen (toen van On The Rox) en de eerste directeur van het kunstencentrum, Erik Temmerman, vegen we het stof van de ontstaansgeschiedenis van de Vooruit zoals we die nu kennen: de plek waar Nirvana zijn laatste Belgische show zou geven, waar Blauwe Maandag Compagnie met Lanoye 'Ten Oorlog' zou trekken, waar Studio Brussel en I Love Techno huis zouden houden. Maar eerst was er: niets. Of toch iets dat daar erg op leek.

Erik Temmerman «Vraag mensen die de jaren zeventig in Gent hebben meegemaakt wat ze zich van de Vooruit in die tijd herinneren, en negen op de tien keren beginnen ze over de thé dansants voor bejaarden in het café.»

Luc De Vos «Ik stond er op zondagnamiddag vaak gefascineerd door het raam naar binnen te turen: een man aan een orgel, met voor hem een verzameling bomma's die bumper tegen bumper aan het walsen waren...»

Tom Lanoye «...terwijl de mannen aan de toog plakten, pint en goedkope sigaar in de hand, werkend aan een hartinfarct.»

De Vos «Diep dacht ik daar niet bij na, maar aan de tristesse van dat beeld voelde je toch dat heel die Vooruit een afgelopen zaak was.»

Lanoye «Ik zat toen bij het taalminnend studentengenootschap 't Zal Wel Gaan, één van de oudste studentenverenigingen in Gent: links, liberaal, antikatholiek tuig mét brains dat van discussies en zuipgelagen hield. Ons clublokaal, boven café Jekyll & Hyde, lag schuin tegenover de Vooruit. Op 1 mei lachten wij vanaf het balkon met de stoet die daar passeerde: triestige folklore, een laatste stuiptrekking van een religie die zich allang had vastgereden.»

Arne Sierens «Het was de tijd van de punk, mijn punktijd ook: ik zat in een groepje, Perfectstone, ik organiseerde concerten van Wire, XTC en Orchestral Manoeuvres in the Dark, en ik maakte een fanzine, Polystreen. Verval fascineerde me, kraken vond ik spannend. De Vooruit had een enorme aantrekkingskracht op me en ik heb er toen geregeld 's nachts ingebroken. Uren kon ik er rondlopen, ik keek er mijn ogen uit. Die zolder vol half versteende duivenlijken! Ik studeerde regie aan het RITS, en ik droomde van een voorstelling op locatie. 'Hier wil ik theater maken,' dacht ik elke keer.»

De Vos «Alles was er kapot aan het gaan, overal stond brol, het was één en al vergane glorie. Een mythisch spookkasteel, het huis van Dracula. Prachtig!»

Sierens «Maar ze gingen het platsmijten. Er moest een parkeergarage komen.»

Temmerman «Uit markstudies was gebleken dat Gent daar nood aan had.»

De Vos «Het vooruitgangsdenken was toen nog volop in zwang. Alles moest plaats ruimen voor auto's en kantoorgebouwen. En dat vonden we toen normaal. Alles ging toch naar de kloten.»

Tom Lanoye «Dat was de tijdgeest: no future. De punk had enorm veel energie losgemaakt, maar bleef steken in een nihilistische dynamiek: dansen op de tonen van de ondergang. Daar gingen de initiatiefnemers van de nieuwe Vooruit keihard tegenin. Zij geloofden wél in een toekomst.»

Josse De Pauw «De basisfilosofie was niet: goed studeren, een job vinden en hard werken, maar wel: plezier maken, mooie dingen creëren en dat vooral sámen doen. Dat was het doel in ons leven. En ook wel: de wereld beter maken. Het waren idealisten. Oude hippies, eigenlijk.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234