'13 Reasons Why' (seizoen 2) op Netflix

Het grote vraagstuk van het tweede seizoen van de razend populaire Netflixjongerenreeks '13 Reasons Why' is niet wat Hannah Baker tot zelfdoding dreef. Het is niet of Bryce Walker terecht zal staan voor seksueel geweld. En ook niet welke grimmige geheimen van de leerlingen van Liberty High er aan het licht zullen komen in de rechtszaak waar het verhaal deze keer rond draait. Neen. Het is: was dat tweede seizoen echt nodig?

De dood van Hannah Baker uit ‘13 Reasons Why’ was in 2017 zowat de jongerenvariant van de moord op Laura Palmer uit ‘Twin Peaks’ in 1990: iedereen zat aan het scherm gekluisterd om de ontstellende details rond de ondergang van het tienermeisje te ontdekken.

De eerste dertien afleveringen van het Netflixdrama brachten online talloze gesprekken op gang en de reeks werd in de eerste weken na lancering op de streamingdienst, op 31 maart 2017, meer dan elf miljoen keer vermeld op Twitter. Stel u voor dat iedere inwoner van België, van uw suikeroom tot uw Chiroleider tot de vrouw achter u aan de kassa die iets te gretig haar beurtbalkje tegen uw bloemkool ramt een mening heeft over de zelfdoding van een fictieve minderjarige. Dat zijn elf miljoen vermeldingen.

‘13 Reasons Why’– en niet ‘Game of Thrones’of ‘The Handmaid’s Tale’– was dus de meest besproken tv-serie van het voorbije jaar. Waarom? In de eerste plaats door het controversiële onderwerp: zelfdoding en geestelijke gezondheid bij tieners, het is een thema dat altijd goed is voor een gegarandeerde niche miseriekijkers. Maar vooral: het is geen televisie, het is Netflix. En Netflix komt met meer weg dan welke andere (traditionele) zender ook.

Waar anders zou je een 16-jarig meisje in een badkuip zien kruipen, om vervolgens haar polsen over te snijden en dood te bloeden? Geen discrete camerazwengel richting de tegelvloer besmeurd met een plasje flets rood water. Neen. Minutenlange, gruwelijk grafische pijn. De meest zenuwslopende, bloederige badkamerscène sinds – en vergeef ons de ietwat stigmatiserende referentie –Hitchcock’s ‘Psycho’ (1960).

Het was ongezien, zo’n expliciete zelfdoding op uw beeldbuis. En daar is een goede reden voor, natuurlijk. Omdat zoiets copycatgedrag in de hand kan werken en dus mensenlevens kan kosten, bestaan er voor de verschillende media zeer duidelijke richtlijnen over het in beeld brengen en bespreken van suïcide. Kort samengevat: geen details. In dit geval: zwengel in godsnaam die camera discreet richting de tegelvloer besmeurd met een plasje flets rood water.

Netflix werd door verschillende deskundigen keurig ingelicht van die richtlijnen. En lapte ze vervolgens allemaal aan hun laars. Gevolg: ouders schreven massaal pleidooien naar scholen om hun kroost te waarschuwen voor de serie. Zelfs Vlaams minister van Media Sven Gatz zat in het oog van de storm en werd aangedrongen om juridische stappen te ondernemen.

Marketing had de reeks vanzelfsprekend niet meer nodig. Als er een ding geheid de aandacht van pubers trekt, dan is het wel een verontwaardigde meute nee-knikkende volwassenen met een verbodsbord onder de arm. ’13 Reasons Why’ werd een hit en niemand zou Hannah Baker (Katherine Langford) vergeten.

Maar nu is er dus een tweede seizoen, dat begint vijf maanden na Hannahs dood, met Clay Jensen (Dylan Minette) die nog steeds rouwt om het heengaan van zijn crush. De 21-jarige Minnette is fenomenaal als Clay. Wanneer hij breekt, wanneer hij brult, wanneer hij huilt, wanneer hij in stilte overpeinst, wanneer hij in gedachten verzonken is – Minette portretteert de getormenteerde Clay met zoveel geconcentreerde hartstocht en ingehouden woede dat het lijkt alsof je een tikkende tijdbom volgt, en geen tienerjongen. Wat natuurlijk op hetzelfde neerkomt: elke tiener is een tikkende tijdbom.

De kern van ‘13 Reasons Why’ is dat tienerleed. In plaats van Hannahs stem op de beruchte cassettetapes horen we in het tweede seizoen van ‘13 Reasons Why’ het verhaal van haar medestudenten. Het zijn jongeren die te maken krijgen met onder meer verregaand seksisme, zelfverminking, aanranding of verkrachting, pesterijen, homofobie, uitsluiting, groepsdruk, vechtscheidingen en middelenmisbruik. Een voor een worden ze verplicht om te getuigen in de rechtbank, waar Hannahs rouwende moeder Olivia (een overtuigende Kate Walsh) elke illusie over haar perfecte dochter moet opgeven voor een harde realiteit: eigenlijk hebben ouders geen idee wat er omgaat in het hoofd van hun tieners.

We krijgen antwoord op vragen die we in het eerste seizoen niet hebben gekregen. Niet alle puzzelstukjes vallen daarom echter magisch in elkaar: net als in het eerste seizoen is het aan de kijkers om op te maken of ze deze kant van het verhaal kunnen vertrouwen. Want, zo valt de reeks soms tot vervelens toe in herhaling, er zijn altijd oneindig veel versies van eenzelfde gebeurtenis. ‘Er zijn grenzen aan wat we kunnen doen voor een andere persoon, hoe zeer we ook wensen dat dat niet zo is’, zegt de moeder van Hannah, ‘Er zijn dingen waarvoor je elkaar niet kan beschermen. Omdat je er niet kan zijn telkens er hen iets ergs overkomt. Omdat je niet alle antwoorden hebt.’ Dit is waarover ‘13 Reasons Why’ uiteindelijk gaat: het uitblijven van die redenen. Iemand verliezen stopt nooit. Dat blijft elke dag opnieuw gebeuren. Ook voor iedereen die ooit het pad van Hannah Baker kruiste.

Op zich was het eerste seizoen van ’13 Reasons Why’ een afgerond geheel. Meisje is dood. Jongen blijft gebroken achter. Maar door de focus te verschuiven van Hannah naar de tieners (en dan in het bijzonder de tienermeisjes) die wel in leven bleven en te tonen hoe die daarmee omgaan, blijft de reeks in dit tweede seizoen wel relevant. Uiteindelijk is het zelfs een efficiëntere manier om gevoelige thema’s als depressie en zelfdoding – die vorige keer onnodig geromantiseerd werden – de nodige nuance mee te geven. Soms blijft ’13 Reasons Why’ moeilijk om naar te kijken en het melodrama gaat bij momenten alle proporties te buiten, maar de makers slagen er desondanks wel in om een extra dimensie te geven aan het verlies, het verdriet en de angst van alle tieners – en hun ouders.

Deze recensie is positief over de serie puur op basis van het medium an sich. Wij erkennen echter dat, vanwege de aangehaalde redenen, het bekijken ervan nog steeds problematisch kan zijn voor mensen die met gelijkaardige trauma’s worstelen. Wie vragen heeft rond zelfdoding kan terecht op de zelfmoordlijn via het gratis nummer 1813 of op https://www.zelfmoord1813.be/ , waar je kan chatten met medewerkers en nuttige tips vindt.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234