20 jaar 'Homework': de revolutie van Daft Punk

De singles ‘Da Funk’ en ‘Around the World’ knalden al, en toen moest de debuutplaat nog komen: op 20 januari 1997, deze week exact twintig jaar geleden, bracht Daft Punk ‘Homework’ uit. De eersteling van het gehelmde Franse duo zou de muziekwereld doen daveren – plots was dance zowaar welkom op de heilige rockwei van Werchter. Vier Belgische muzikanten getuigen over de ‘Nevermind’ van de dansmuziek: ‘‘Homework’ heeft vooral de muren tussen dance en rock gesloopt.’

'Dansbaar én stoer: dat wilden wij ook zijn'


Herlees hier de bespreking uit 1997 »

Dave Martijn (Goose) ‘Niet herkend zonder helm’

Als er één rockgroep is waarop Daft Punk een niet te onderschatten invloed heeft gehad, dan wel Goose. Gitaren over de haag gegooid, de synths omarmd: Dave Martijn grijnst breed wanneer we het hem voor de voeten werpen.

Dave Martijn «Ik vrees dat Daft Punk meer met ons heeft gedaan dan we zelf beseffen. En zeggen dat we dansmuziek indertijd háátten: wij waren rockers. Toen we op een fuif voor het eerst ‘Around the World’ hoorden, was dat het signaal om de dansvloer te verlaten. En toch bleef dat nummer in mijn hoofd hangen.»

HUMO Het hoofd van een gitaarheld.

Martijn «Ik was wel tot gitaarheld gebombardeerd, maar ik verveelde me steendood op dat instrument. Alles wat ik deed, voelde als een cliché aan. Dansmuziek leek me een uitweg uit die impasse. En toen hoorde ik ‘Homework’: dat had veel meer rock-’n-roll en veel grotere ballen dan alles wat er aan gitaarmuziek te vinden was. Dát was wat ik wilde maken.

»Ik heb eerst nog geprobeerd om met mijn gitaar een synthesizer na te doen, maar pas toen ik zelf met knoppen aan de slag ging, werd het spannend. Ik had nog nooit op een klavier gespeeld en belandde eindelijk op het onbekende terrein dat ik zocht. Dat is wat je ook hoort op ‘Homework’: twee jongens met een punkverleden, niet eens echte dj’s, die loosgaan op een volslagen nieuw territorium.»

HUMO Welk nummer van ‘Homework’ had je zelf willen schrijven?

Martijn «‘Da Funk’, omdat het niet alleen dansbaar en funky is, maar ook catchy as hell. Het is de perfecte symbiose van sexy, hard en poppy. Maar nog meer blijf ik onder de indruk van ‘Rock’n Roll’: een kickdrum waarover één synth open en dicht gaat. Daar is minder écht meer.»

HUMO Wat vind je van Daft Punks latere werk?

Martijn «Wat ik boeiend vind, is dat elke plaat een verhaal op zich vormt – dat proberen we met Goose ook altijd te bereiken. Ze proberen telkens iets anders. Bij ‘Human After All’ (2005) was dat: alles in drie weken tijd opnemen – knap dat ze dat voor elkaar hebben gekregen. ‘Random Access Memories’ (2013) deed me minder. Die plaat heb ik meer geconsumeerd dan beluisterd, maar het viel me toch op hoeveel werk erin moet zijn gekropen om dat oude, warme studiogeluid opnieuw te creëren. Respect daarvoor!»

HUMO Hebben jullie elkaar ooit backstage gekruist?

Martijn «Niet met Goose, maar wel toen ik in 2004 als gitarist met Soulwax op tournee was. Blijkbaar is Thomas Bangalter me toen na een concert goeiedag komen zeggen, maar ik heb hem niet herkend: hij had zijn helm niet op (lacht).

»Jaren later heeft Disney Music ons gevraagd om een nummer van Daft Punks ‘Tron: Legacy’-soundtrack te remixen. We kregen alle sporen van de opnames en konden op die manier in hun hoofd kijken. Dat was wel bijzonder. We hoorden hoe goed ze alles hadden opgenomen, en hoe elke klank ook op zichzelf bleef staan. Onze bijdrage is door Disney verworpen, maar achteraf hebben we opgevangen dat Daft Punk onze remix erg kon pruimen. Enfin, dat zei hun manager toch. Ik geloof het graag.»


Dirk Swartenbroekx (Buscemi) ‘Warme bassen’

Als dj had Dirk Swartenbroekx Daft Punk zien aankomen. Maar dat maakte de impact van ‘Homework’ er niet minder om, herinnert hij zich.

Dirk Swartenbroekx «Ik was in die tijd aan mijn eerste plaat aan het werken en had getekend bij het label Lowlands, dat ook instond voor de distributie van alle Franse houseplaten. De maxisingles die Daft Punk in 1995 en 1996 op het Schotse Soma releasete, had ik al in mijn bezit vóór de radio ze grijsdraaide. Het was een nieuw geluid, die zogenaamde French Touch-house van acts als Motorbass of Etienne de Crécy, met zijn ‘Prix choc’. Ze joegen een frisse wind door de dansmuziek door terug te grijpen naar disco en er techno en house doorheen te mixen.

»Ook drum-’n-bass kwam opzetten – het was een heel vruchtbare periode voor de dance. En toch sprong ‘Homework’ eruit. Au fond was Daft Punk zijn tijd ver vooruit, zoals ook Nirvana of The Sex Pistols dat waren: ze brachten iets wat nog niet bestond. Veel van de dansmuziek vóór hen klinkt nu passé, maar het werk van Daft Punk niet. Dat is tijdloos, omdat ze naast die wereldhits ook veel moeilijker nummers als ‘Rolling And Scratchin’’ of ‘Burnin’’ hebben. ‘Burnin’’ is trouwens één van mijn favorieten: ik leg dat nog geregeld op als ik ga draaien.»

HUMO Liet je je gretig beïnvloeden door dat nieuwe geluid?

Swartenbroekx «Guilty as charged, meneer. Mijn debuut is in 1997 uitgekomen en daar hoor je zeker aan dat ik naar Daft Punk heb geluisterd: de beats van ‘What the Funk Is Happening?’ zijn gebaseerd op die van ‘Homework’. Als studioman was ik zwaar onder de indruk van hoe warm ze hun bassen konden doen klinken. Dat was het geniale aan die plaat: ze was bij hen thuis in elkaar geknutseld, waardoor ze iets rauws had, maar tegelijk klonk ze fantastisch.»

HUMO Dance gaf rock een eerste prikje op de festivals. Heeft Daft Punk daar een belangrijke rol in gespeeld?

Swartenbroekx «In België zag je dat al vroeger, maar Daft Punk bracht met die maskers en helmen ook een erg opvallende liveact, die tot de verbeelding sprak. Zo boorden ze een nieuw publiek aan. Daft Punk is erin geslaagd om iedereen naar muziek te doen luisteren die je voordien alleen in clubs hoorde.»

HUMO Jij bent als elektronica-artiest ook snel live gaan spelen.

Swartenbroekx «Ik was begonnen als dj in kleine zalen en op feestjes, maar ik had snel in de gaten hoe saai dat kan zijn. Echt werken, zelfs (lacht). Toen ik mijn eigen muziek begon te maken, vond ik het evident dat ik met een band zou gaan touren. Ik wilde op een podium staan en improviseren, het liefst in heel Europa. Dan kon je eind jaren 90 maar beter een band hebben, zo gingen ook de festivalpoorten voor je open. Daft Punk had me getoond dat je ook met dansmuziek op de festivals kon raken.»


Lennert Coorevits (Compact Disk Dummies) ‘Mosterd voor iedereen’

Een plaat die twintig jaar bestaat, heeft ook luisteraars die nooit de tijd zónder hebben gekend. Lennert Coorevits van Compact Disk Dummies was 3 jaar toen ‘Homework’ uitkwam. Hij leerde Daft Punk pas kennen door hun latere platen, maar ook hij kan de lange schaduw van het debuut niet ontkennen.

Lennert Coorevits «Daft Punk heb ik pas met ‘Discovery’ (2001) ontdekt. Die catchy melodieën en geanimeerde clipjes waren een openbaring. Naar ‘Homework’ ben ik veel later beginnen te luisteren. Het is een minder toegankelijke plaat die veel luisterbeurten vraagt, een totaalconcept waarvan ik – behalve de hits – weinig tracks kan noemen. Net zoals de eerste twee platen van Chemical Brothers is ook ‘Homework’ meer belevingsmuziek, geen verzameling losse tracks. Het is rauw en onstuimig, anders dan het meer gekanaliseerde geluid van hun latere platen. In het gedurfde en hoekige van hun debuut zit de punk uit hun groepsnaam.

»‘Homework’ kwam goed van pas toen we aan onze eigen muziek begonnen te knutselen. Veel materiaal hadden we namelijk niet, alleen een cd-speler waarmee we zelfgebrande cd’s met beats konden afspelen, waarover we dan synths en gitaren legden. Eén van de eerste samples die we gebruikten, was de intro van ‘Rollin & Scratchin’’. Je hoort daar alleen maar drums in, dus dat was erg bruikbaar voor ons.»

HUMO Die punky kant zit er ook bij jullie in.

Coorevits «Dat is zeker een invloed van Daft Punk, al zijn we ons daar niet zo van bewust. ‘Homework’ heeft vooral de muren tussen dance en rock gesloopt. Al zijn we nog meer beïnvloed door Klaxons, Justice en Goose, die in 2006 een revival van het ‘Homework’-geluid brachten. Een jaar eerder had Daft Punk met ‘Human After All’ zijn combinatie van rock, zang en beats geperfectioneerd, en daar hebben niet alleen die groepen, maar ook wij de mosterd gehaald. Dansbaar én stoer: dat wilden wij ook zijn.»

'Ze hebben de onnozelheid van disco met de ernst en de hardheid van rock en punk gemengd'

HUMO Dansmuziek die het beste van de rock heeft gepikt.

Coorevits «Zo hebben ze iedereen in het ootje genomen. Door de sérieux en de coolness van rock aan disco toe te voegen werden ze plots hip. Dáármee hebben ze het verschil gemaakt: ze hebben de onnozelheid van disco met de ernst en de hardheid van rock en punk gemengd. Al kan ik me moeilijk voorstellen hoe erg sommigen disco haatten, als je hoort hoeveel straffe dingen dat genre voortgebracht heeft.»


Stijn (zanger) ‘Rauwer en viezer’

Toen Stijn nog maar net uit de korte broek was gegroeid en Prince de Enige Echte Held was, leerde zijn oudere broer hem Daft Punk kennen. Later zou Belgiës funkmeester zelf met synths aan de slag gaan: die mochten vies klinken, had hij geleerd.

'Daft Punk in hun jonge jaren: 'Je zag dat het twee snotapen waren die ervoor gingen.'

Stijn «Het klinkt misschien gek, maar ik heb altijd gevonden dat ‘Homework’ Belgisch klonk. Daft Punk had iets ruws dat andere elektronica-acts niet hadden. Neem nu Jean-Michel Jarre: hij leek me zo’n rijkeluiszoontje dat alle geld van de wereld had om telkens de nieuwste en mooiste synths te kopen. Maar Daft Punk slaagde erin om met oud en goedkoop materiaal een vuil en rauw geluid neer te zetten dat funkte als gek. Ze deden me denken aan Front 242 en andere groepen uit de jaren 80. Veel minder gelikt, dat deed me iets. Niet dat je het gevoel kreeg dat je dat óók kon, maar het werd tastbaar. Zeker omdat Bangalter en Homem-Christo in die tijd nog weleens met hun koppen in de NME of een dj-boekje stonden, en je zag dat het gewoon twee snotapen waren die ervoor gingen.

»Dat een beetje viezer wel mocht, had Prince in 1980 al getoond met ‘Dirty Mind’. Een erg rauwe plaat, gemaakt zoals het eigenlijk niet mag: verkeerd opgenomen, overstuurd… Idem voor ‘Homework’: als het voor Daft Punk goed klonk, was het goed genoeg. Je moet niet zeuren over technische details als het niet nodig is. Eigenlijk is ‘Homework’ een heel warme plaat, als je er op die manier naar luistert.»

HUMO Conclusie: ‘Homework’ is de plaat die dansmuziek terug de spreekwoordelijke garage in heeft gedreven?

Stijn «Ja. Het was een terugkeer naar de eenvoud, die je bijvoorbeeld hoort in de vroege technoplaten uit Detroit. Je vóélt hoe sommige nummers live zijn vastgelegd, zoals ‘Daftendirekt’, dat in de Vooruit is opgenomen tijdens de eerste I Love Techno-party, in 1995. Je hoort twee gasten die zich amuseren en de verschillende knopjes op hun mengpaneel uittesten. En ze hebben het geluid van de French Touch een smoel gegeven: ze vallen op met hun bomberjacks, hun naam en hun logo. Je voelt het leer, de spijkers, de rock-’n-roll.

»‘Homework’ klinkt ongepolijst: er is weinig aan geproducet, niet zoals de gladde platen die ze later zouden maken. ‘Rollin’ & Scratchin’’ heeft het ruige van een rocknummer, de opgedreven agressiviteit. Je voeten gaan aan het stampen en je wil meteen headbangen. De ene vettige discotrack volgt op de andere en je voelt: dansen is oké!

»Ik heb het ook wel voor de boodschappen op ‘Homework’. ‘Oh Yeah’ heeft een heel toffe, Beck-achtige vibe. En op ‘Teachers’ verwijzen ze naar alle inspiratiebronnen die ze op dat moment hadden: niet alleen dj’s, maar ook funkbands. Het hele plaatje klopt.»

HUMO Fan voor het leven geworden?

Stijn «Ik leg niet elke plaat van Daft Punk even vaak op, maar ik kijk wel altijd uit naar hun volgende move. Ik ben in 2006 in Cannes naar hun film ‘Electroma’ gaan kijken – bij ons heeft die niet eens de zalen gehaald. Het is een artyfarty-prent, zeker, maar tegelijk een knappe poging om een kunstwerk te maken.

»Ook live zie ik Daft Punk graag bezig. Hun piramideconcert op Pukkelpop in 2006 vond ik geweldig, al vermoed ik dat ze toen niet alles live hebben gespeeld, en het misschien vooral show was. Maar dat kan me niet echt schelen. Ze hebben er enorm veel geld in gestoken om alles goed te krijgen. In een documentaire zag ik onlangs hoe een deel van hun entourage hen toen voor gek verklaarde. Maar het moest compleet over the top zijn, en ik vermoed dat dat meer dan een bewuste knipoog naar hun funkheld George Clinton was: die durfde op het podium ook al eens uit een ruimteschip te stappen. Als je goed oplette, zag je dat hun hele show aaneenhing van de verwijzingen naar hun voorbeelden: da’s pikken van de besten, hè.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234