null Beeld

20 jaar 'Thuis': Niemand beter dan Leah Thys

Twintig jaar al speelt Leah Thys in ‘Thuis’, even lang als de reeks bestaat. Net geen 50 was ze toen ze eraan begon, en het leek haar wel leuk voor even. Op haar 70ste doet ze het nog altijd, en nog altijd bekijkt ze elke aflevering om te zien of ze het wel goed heeft gedaan.

''Ik zag dat wel zitten, efkes een schijtmadam spelen''

Leah Thys «Die twintig jaar is voorbijgevlogen. Alsof er in één keer een hele chunk uit mijn leven is gehapt. Ik heb me al vaak afgevraagd of ik zonder ‘Thuis’ hetzelfde tijdsbesef zou hebben, maar ik denk van niet. ‘Thuis’ heeft mijn leven een vaste structuur gegeven, een flow, en daar houd ik wel van.»

HUMO Voor Marianne waren het rumoerige jaren, maar niet voor u?

Thys «Neen, mijn leven is al die tijd min of meer in dezelfde plooi blijven liggen. Wellicht lijkt het ook daarom zo snel gegaan. Die eerste opname, dat had gisteren kunnen zijn.»

HUMO Dan kunt u zich zeker nog herinneren met welke verwachtingen u aan ‘Thuis’ begon.

Thys «Met geen enkele, eigenlijk. Ik was net terug uit Engeland, waar ik elf jaar les had gegeven (aan de Guildford School of Acting in Londen, red.), toen ik hoorde dat de VRT een nieuwe reeks plande ter vervanging van ‘Het pleintje’ – waarin ik één keer een gastrolletje had gespeeld. Ze zochten nog iemand voor een personage dat me wel aansprak: Marianne. Dus ging ik auditie doen. Als je zo lang in Londen hebt gewerkt, vind je dat de normaalste zaak ter wereld, maar een aantal Vlaamse actrices heeft dat toen geweigerd, die vonden een auditie beneden hun stand.

»Ik weet nog dat ik heel ontspannen was. Mijn attitude tijdens die auditie was: ‘Heb ik de rol: des te beter. Heb ik ze niet: niet erg.’ Ik speelde er voor het eerst met Donald zaliger (Donald Madder overleed in 2001, red.) en Monika (Van Lierde), die de rol van Mariannes kinderen Tom en Ann De Decker toen ook hebben gekregen. En toen waren we vertrokken. We zouden één seizoen draaien, een aflevering of zeventig, en dan zouden we wel zien. Het was helemaal geen langlopende verbintenis of zo. Het was ook helemaal geen grote rol: Marianne zou maar sporadisch opduiken. Het is allemaal een beetje anders uitgedraaid (lacht).»

HUMO U had er elf jaar Londen op zitten. Was het daarom dat u niet neerkeek op een dagelijkse soap? In Engeland was men toen al lang opgehouden neegbuigend te doen over ‘Coronation Street’ en ‘EastEnders’.

Thys «Absoluut! Als dame Judi Dench zowel Shakespeare als musical doet én ook nog eens verkleed als rups op tv verschijnt, wie zou ik dan zijn om neer te kijken op een soap?»

HUMO Veel van uw collega’s uit het klassieke repertoiretheater deden het toen wél.

Thys «En dat was heel erg dom van ze. Dom en kortzichtig en arrogant. ‘Dat is toch geen kunst’: ik hoor het ze nog zeggen! Op de school in Londen had ik een Ierse collega die gespecialiseerd was in Shakespeare. Weet je wat zij haar leerlingen vertelde over de koningsdrama’s? ‘Hoe fantastisch goed het ook is geschreven: it’s ‘Dynasty’, darlings!’ Natuurlijk is ook ‘Thuis’ geen hoogstaande lyriek, maar daar gaat het toch niet om voor een acteur? Een personage tot leven wekken, je verbeelding aanwenden en toch zo eerlijk mogelijk spelen, dat is de uitdaging.»

HUMO Jef Demedts, ex-collega en ex-baas van u bij het NTG in Gent, gaf in die periode les aan het conservatorium. Hij peperde zijn studenten in om zich nooit aan zo’n soap te verbranden.

Thys (fijntjes) «En een paar jaar later speelde hij zelf mee in ‘Familie’. En hij was niet de enige, hè. Hokjesdenken en onwetendheid deden het – zeker toen – erg goed in theatermilieus. Ik heb veel collega’s zien passeren die hun neus ophaalden voor een soap en dan toch kwamen meespelen omdat ze het geld konden gebruiken.»

HUMO Deed u het niet voor het geld?

Thys «Neen. Ik gaf les aan het RITS, aan het conservatorium én aan de Studio Herman Teirlinck: ik kon de eindjes goed aan elkaar knopen. Maar nu, twintig jaar later, moet ik wel zeggen dat ons Marianneke goed geweest is voor mij. Ze heeft me niet rijk gemaakt, maar dankzij haar heb ik wel mijn huis kunnen afbetalen en als ik zin heb in een folieke kan ik me dat ook permitteren.»

HUMO Elke dag entertainen u en uw collega’s meer dan een miljoen mensen: jullie hebben een groter publiek dan het Belgische voetbal. En toch verdient u een pak minder dan een spits bij Anderlecht.

Thys «Eigenlijk is dat niet serieus, maar ik trek het mij totáál niet aan. Ik doe de job die ik graag doe en ik word daar fatsoenlijk voor betaald. Waarom zou ik méér willen? Wat Hollywoodsterren verdienen, dat is toch ronduit obsceen? Ik gun het ze – en mocht ik zo’n aanbod krijgen, ik zou het ook niet weigeren – maar gezond kan je dat toch niet meer noemen?

»Mijn Britse agent heeft me ooit gezegd: ‘Mocht jij in ‘EastEnders’ spelen, dan verdiende je een veelvoud van wat je nu krijgt.’ Dat zal dan wel, maar ik ben gelukkig met wat ik nu heb.»

HUMO U hebt een Britse agent?

Thys «Ja, en die vraagt me voortdurend wat hij in godsnaam voor me kan doen, aangezien ik toch nooit vrij ben (lacht).»


Rot beest

undefined

null Beeld

undefined

'Acteurs die neerkijken op soaps zijn dom, kortzichtig en arrogant'

undefined


HUMO Wat trok u aan in de rol van Marianne Bastiaens?

Thys «Ik zag dat wel zitten, efkes een schijtmadam spelen. Lief en braaf vind ik maar saai als actrice. Stout zijn, een beetje slecht zelfs, is veel leuker.»

HUMO U noemt Marianne zelf een schijtmadam?

Thys «Toen wel, ja (lacht). Maar ik heb er altijd voor gewaakt om er geen typetje van te maken. Ik heb haar altijd zo menselijk mogelijk gespeeld, en uiteindelijk is het, ook met de hulp van de scenaristen, een heel rijk personage geworden, vind ik. Joan Collins was in ‘Dynasty’ alleen maar de rich bitch, maar niemand is zo ééndimensionaal, we hebben allemaal veel méér kantjes. Als je die als acteur zelf naar boven weet te halen, zet je de schrijvers van zo’n reeks ook aan het denken: ‘Misschien zit er wel iets meer in dat personage dan alleen maar een feeks.’»

HUMO Marianne was bedacht als nevenpersonage, maar werd al in de eerste reeks tot hoofdfiguur gebombardeerd. Blijkbaar was u op slag populair. Weet u waarom?

Thys «Ik heb er nog altijd geen idee van hoe de VRT achterhaalt of een personage aanslaat of niet. Als ze het onderzoeken, dan heb ik er alleszins geen weet van. Dus ja, waarom? Het is twintig jaar geleden: misschien zag ik er toen niet zo slecht uit (lacht). Ik denk dat Marianne vooral voor een mooi contrast zorgde met al die volkse figuren: ze was anders.»

HUMO Anders op een manier die de meeste Vlamingen nochtans niet appreciëren: ze is rijk en verstopt dat niet, ze praat op de letter, ze voelt zich superieur en ook dat laat ze merken.

Thys «Veel kijkers dromen er volgens mij stiekem van om een beetje zoals Marianne te zijn. Rijk willen ze allemaal worden, en iets feller van zich afbijten, dat willen de meeste mensen ook wel. Het is gewoon fijn om af en toe onbeschaamd de bitch uit te hangen. Om iets rottigs te doen en toch te denken: ‘I don’t care.’ Dat soort lef ontbreekt bij veel Vlamingen. Ik denk dat sommige kijkers haar daarom wel benijden of bewonderen.»

HUMO ‘Thuis’ lijkt geschreven door mensen die ervan overtuigd zijn dat het leven een rivier van pijn en ellende is, die af en toe – als je geluk hebt – ook weleens langs een idyllisch bochtje passeert. Is dat ook hoe u het leven ziet?

Thys «Mijn visie op het leven is alleszins vrij zwaarmoedig. Ik heb heel weinig met de mensheid. Wel met een aantal individuele mensen, maar met het ras op zich loop ik niet zo hoog op. De mens is toch maar een rot beest, en wijzer lijken we niet te worden. Wie een beetje om zich heen kijkt, ziet veel te veel dingen waar je echt niet blij van wordt. En hoeveel eeuwen er ook nog mogen bijkomen, ik geloof niet dat er ooit iets zal veranderen. Plus ça change, plus c’est la même chose.

»Pas op: ik zie ook wel dat de mens probeert om de dingen positief om te buigen, ik zie overal om me heen goeie wil. Maar hoe sterk die wil ook is, het vlees is zwak. Dat voortdurende gestuntel zie je in ‘Thuis’ ook.»

HUMO Ook Marianne lijkt niet wijzer te worden.

Thys «Je mag een tijger zijn vacht afscheren, die strepen zal je altijd zien. Mensen veranderen niet. Ze passen zich soms wel aan de omstandigheden aan, maar de essentie van hun wezen blijft onveranderd. Soms lijkt Marianne wél iets geleerd te hebben en is ze liever voor haar omgeving, maar dat doet ze vooral omdat ze zich daar zelf beter bij voelt, zoals ook de meeste missionarissen aan goed werk deden omdat het hun gevoel van eigenwaarde opkrikte. Dat klinkt cru, maar het is de realiteit: hoeveel mensen zouden zich nog zo voor anderen inzetten mochten ze zich daar rot bij voelen?

»Marianne blijft ook geloven in de liefde – hope springs eternal: dat is haar redding en haar neergang tegelijk. Ze blijft zich aan dezelfde stenen stoten.»

HUMO Vindt u zichzelf wijzer geworden de afgelopen twintig jaar?

Thys «Ik ben er zeker niet vrolijker op geworden. Zou dat een teken van wijsheid zijn? (lacht) Als mens een echte ommezwaai maken, is verdomd moeilijk, denk ik, maar je kan wel tot inzichten komen en je gedrag daaraan aanpassen.

»Ik weet niet of het zo positief is, maar ik heb bijvoorbeeld geleerd minder naïef te zijn. Bij elk voorstel dat ik krijg, denk ik meteen: ‘Wat zit er voor de andere in?’ Dat is misschien niet zo aardig, maar het leven heeft me geleerd dat je dat beter wel doet, anders loop je vaak tegen een teleurstelling aan. Mensen zijn nu eenmaal egoïstisch van natuur. Wat dat betreft zijn wij net planten: die doen er ook alles aan om het zonlicht te zien, gewoon om te kunnen overleven. Maar je kan in die zoektocht naar de zon wel proberen om zo weinig mogelijk mensen te kwetsen en te pesten. En dat probeer ik.»

HUMO Marianne heeft de voorbije twintig jaar – zoals ongeveer elk hoofdpersonage in ‘Thuis’ – vooral ongeluk in de liefde gekend, u bent al die tijd bij dezelfde man gebleven. Moet je geluk hebben in de liefde?

Thys «Je moet vooral niet te veel verwachten van de medemens die je graag ziet. Dat is vaak het probleem: we willen dat onze geliefde volledig aan onze behoeften voldoet en aangezien dat nooit zo is, proberen we die te kneden en om te vormen. Je moet vrijheid geven aan de ander.»


Beatles vs. Stones

undefined

null Beeld

undefined

'Marianne is goed geweest voor mij: ze heeft mijn huis afbetaald'

HUMO Hebt u in die twintig jaar ooit gedacht: ‘Nu is het genoeg geweest, na dit seizoen stop ik ermee?’

Thys «Nee, nooit. Wellicht omdat ik er altijd voor gezorgd heb dat ik ook naast ‘Thuis’ bleef acteren, vooral in het theater. Het ging mij om de afwisseling, en om het contact met andere collega’s én het publiek in de zaal. Aan de rol van Fabiola in ‘Albert II’, een reeks waar men compleet ten onrechte op heeft zitten kakken, heb ik ook veel plezier beleefd.»

HUMO Is het een kwestie van de routine te doorbreken?

Thys «Niet echt. Ik mag niet zeggen dat ik ‘Thuis’ ooit routineus heb gevonden. Ik bekijk nog altijd elke aflevering om te controleren of ik het wel goed genoeg heb gedaan.»

HUMO Twintig jaar hetzelfde personage in een soap en u hebt het niet één keer routineus gevonden?

Thys «Soms wel een keer, natuurlijk. Er zijn van die momenten dat Marianne een beperkte rol in het verhaal heeft. Dan krijg ik een week of twee, drie niet veel méér te zeggen dan: ‘Wil er nog iemand koffie?’ Maar lang duurt dat kabbelen nooit. Ze gooien me echt wel voldoende spannends voor de voeten, dingen die je nooit gespeeld krijgt op automatische piloot, of toch zeker niet goed. Onlangs moest Marianne zichzelf verminken. Toen ik die scènes voor het eerst las, dacht ik toch: ‘Djeezus, hoe moet ik dit geloofwaardig maken? Hoe rijm ik dit met een échte mens?’ Niet dat de situatie zélf over the top is, zulke dingen gebeuren gewoon, maar als je er niet in slaagt om het écht te maken, als je er niet alle woede, frustratie en angst in stopt die tot die wanhoopskreet hebben geleid, dan komt het belachelijk over.»

HUMO Vraagt u zelf om zulke uitdagingen?

Thys «Ja, maar dat doen we allemaal. ‘Hoe zit het? Krijg ik nog iets te spelen?’ En daar houden ze wel rekening mee, heb ik de indruk. Lijkt me ook logisch: als je je acteurs waardeert, wil je dat die zich goed voelen.»

HUMO Hebt ú ooit een verhaallijn aangedragen?

Thys «Het idee om er een psychopaat in te stoppen kwam van mij. Dat is het personage Robert Swerts (gespeeld door Hans De Munter, in seizoen 8 tot 11, red.) geworden. Ik had een boek gelezen waarin zo’n figuur voorkwam: upstanding community member, maar zo ziek als je maar kunt zijn. Mocht Marianne nu eens op zo’n vent verliefd worden, dacht ik. We zijn er toch drie seizoenen zoet mee geweest.»

HUMO Zou u graag zelf het einde van Marianne bedenken?

Thys «Neen, dat laat ik liever aan de scenaristen over. Ik heb er zelfs nog nooit bij stilgestaan. Doodgaan of verdwijnen, we zien wel wat het wordt. En dát er ooit een eind aan komt, dat weet je.»

HUMO U lijkt er niet zwaar aan te tillen. Zou u het niet erg vinden?

Thys «Ik weet het niet. Misschien geeft het een ander soort rust aan mijn leven, maar misschien ook niet. Toen ik vijf jaar geleden als docente aan het conservatorium met pensioen moest, voelde ik me geamputeerd. Ik deed dat met hart en ziel en kon niet begrijpen waarom men niet meer geïnteresseerd was in wat ik nog te bieden had. Daar heb ik toch een paar jaar mee geworsteld. Misschien zal het net zo zijn als ik uit ‘Thuis’ verdwijn.»

HUMO U bent van de generatie van The Rolling Stones...

Thys «…van The Beatles. De Stones, daar was ik een beetje bang van. Die Keith Richards vond ik té ruig.»

HUMO Ook Paul McCartney treedt nog altijd op. En daar wilde ik naartoe. Waarom weten zo veel artiesten van geen ophouden?

Thys «Wat moet je anders doen? Zo simpel is het. Optreden is ons leven, dat is onze adem. Onlangs had ik het er nog over met Jo De Meyere (76, red.). ‘Ik doe het nog altijd zó graag,’ zei hij, alsof hij het zelf haast niet kon geloven. De meeste artiesten die ik ken, zijn verlegen, op een podium voelen ze zich vrijer. En ze zijn ook bijna allemaal ijdel. Ik ook. Als ze mij vragen voor een productie, dan ben ik in de wolken. ‘Ze vinden me nog goed,’ denk ik dan. Mijn hele leven vecht ik tegen de onzekerheid, en elke nieuw aanbod stelt je toch weer even gerust.»

HUMO Ook op uw 70ste vecht u tegen de onzekerheid.

Thys «Dat is helaas geen haar veranderd. Daarom was dat gedwongen pensioen ook zo erg. Dat ik moest stoppen met werken was helemaal geen afkeuring van wat ik deed – het is gewoon een stomme wet die voor iedereen geldt – maar zo kwam het bij mij wel over.»

undefined

null Beeld

undefined

'Toen mijn Britse agent het legendarische gevecht tussen Marianne en Rosa in 'Thuis' zag, zei hij: ''EastEnders', eat your heart out!''

HUMO Ook bij de VRT moest u vijf jaar geleden met pensioen, maar daar hebben ze iets op gevonden.

Thys «Ja. (Lacht) Ik werk nu via een interimbureau, met een dagcontract. Gek, hé?»

HUMO Is Marianne Bastiaens de rol van uw leven?

Thys (zonder nadenken) «Neen. Dat is Jacqueline du Pré (de wereldberoemde Britse celliste die nog voor haar 30ste moest stoppen met spelen door multiple sclerose, en op haar 42ste ook aan de ziekte overleed, red.). Dat was een monoloog, ‘Smiley’, die Frank Van Laecke voor me heeft geschreven en die ik in 1999 met het orkest van I Fiamminghi heb opgevoerd. France Springuel speelde toen cello. Daar was ik echt trots op. Helaas: we hebben het stuk maar vijf keer opgevoerd, daarna dook er een probleem op met de rechten op de muziek. Op mijn Marlène Dietrich in ‘Tribute to a Diva’ ben ik ook trots. Dat hebben we in 2008 een keer of twintig gespeeld.»

HUMO Marianne hebt u 3.800 keer neergezet.

Thys «Begrijp me niet verkeerd: ik speel Marianne nog altijd graag. Er zijn best wel momenten geweest waarvan ik denk: dit mag naast gelijk wat staan, het blijft overeind. Het legendarische gevecht met Rosa, bijvoorbeeld. Ik liet er mijn Britse agent eens naar kijken en die zei: ‘‘EastEnders’, eat your heart out!’»

HUMO Is er op uw 70ste iets wat u – als actrice – per se nog eens wilt doen?

Thys «In het theater of op televisie niet zo, maar ik zou heel graag nog eens een serieuze rol in een film krijgen. Maar ja, goeie rollen voor actrices van mijn leeftijd zijn niet bepaald dik gezaaid. Maar als er iemand een script heeft met ballen aan, of beter nog, met eierstokken: stuur maar op!»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234