null Beeld

2012: de boeken van het jaar

Er werd in 2012 naar wondermooie gewoonte weer flink geëmmerd, geredetwist en aan elkaars fluit getrokken in schrijversland. Maar wat werd er ook weer heerlijk aan literatuur met de l van lichtjes geniaal gedaan: het was een tot hoeraatjes nopend boekenjaar. Leest u even mee!


10. Herman Brusselmans, 'Watervrees tijdens een verdrinking'

Herman Brusselmans is niet volledig meer: vrouw, muze en godin Tania is wég. Daar komt peilloze woede van, en nog dieper verdriet, en de wetenschap dat alles nu wel definitief verschrompeld, fucked up en naar de kloten is. Zijn malaise is ons geluk: in 'Watervrees tijdens een verdrinking' (Prometheus) heeft Brusselmans zijn wanhoop in zinnen gegoten die afwisselend baldadig, larmoyant en teder zijn. Samen vormen ze een meesterstukje: zijn beste boek van de afgelopen tien jaar. Een bonuspunt trouwens voor de homo comicus: zelfs in een poel van ellende houdt hij de humorist in zichzelf wakker.

null Beeld

undefined

undefined

undefined

undefined

undefined


9. Teju Cole, 'Open stad'

In ‘Open stad’ (De Bezige Bij) dwaalt het hoofdpersonage Julius door New York zoals er al wel meer romanpersonages door die stad hebben geslenterd. De net als Julius Nigeriaanse schrijver Teju Cole slaagt er wonderwel in op die plek een boek te schrijven dat het zelfs zonder plot kan redden. Cole stelt het met originele notities over vriendschappen, passanten en een duister verleden. Bijzonder aan ‘Open stad’ is ook de passage waarin Julius in Brussel op zoek gaat naar zijn grootmoeder. Het inktzwarte beeld dat ‘Open stad’ van de hoofdstad schetst, hakte er bij ons danig in.

null Beeld

undefined

undefined

undefined

undefined

undefined


8. Tom Wolfe, 'Terug naar het bloed'

Wie verwacht dat Tom Wolfe op zijn eenentachtigste wel wat zou bedaren, miskijkt zich danig op 'Terug naar het bloed' (Prometheus). Eén langgerekte adrenalinestoot is het geworden, deze rijkelijk gedetailleerde vivisectie van de pompende metropool genaamd Miami. Onze gids van dienst, inwijkeling van de tweede generatie Nestor Camacho, zet ongewild koers naar het hoofdthema - immigratie, en vooral, de sores die deze heikele nieuwe hoeksteen van de Amerikaanse samenleving met zich meebrengt. Subtiel zouden we Wolfes analyse niet noemen: de orgieën, rondborstige dellen en geblondeerde spierbundels tieren als vanouds weer welig. Maar wij hebben nog altijd niemand anders gevonden die de woorden zo kostelijk van het blad kan doen spatten. Als taal een wapen is, is het in Wolfes handen een bazooka.

null Beeld

undefined

undefined


7. Ian McEwan, 'Suikertand'

Ian McEwan is een Britse literaire rots om op te bouwen, dus staat ook zijn jongste roman ‘Suikertand’ (De Harmonie) stevig overeind. Suikertand staat voor een operatie van de Britse geheime dienst: in deze roman worden we klaarwakker in de Koude-Oorlogsjaren. De in alle opzichten knappe meid Serena Frome wordt middels een minnaar voor MI5 geworven, met als opdracht een voor Moskou kritische schrijver sturend te begeleiden. Hem liefhebben doet ze trouwens ook. Waar dat op uitdraait, is tegelijk voorspelbaar en onvoorspelbaar: bij McEwan moet je ’t altijd zelf controleren.

null Beeld

undefined

undefined

undefined

undefined


6. Chad Harbach, 'De kunst van het veldspel'

Chad Harbach werd vorig jaar met tromgeroffel binnengehaald in de Amerikaanse literatuur nadat hij zonder al te veel succes tien jaar had gewerkt aan het manuscript van zijn debuut ‘De kunst van het veldspel’ (De Bezige Bij). Een roman over honkbal zegt ons ook niet veel, maar het verhaal van de op- en onvermijdelijke neergang van honkbalspeler Henry Skrimshander is – we kunnen het niet anders zeggen – meeslepend. En wij laten ons niet zomaar overal heen slepen. Perfecte literatuur om tijdens de kerstvakantie aan het haardvuur in te halen, voor 2013 weer een nieuw en even briljant schrijverstalent als Harbach brengt.

null Beeld

undefined

undefined

5. Peter Verhelst, 'De allerlaatste caracara ter wereld'

De Peter Verhelst van 'Tongkat', 'Zwellend fruit' en 'Memoires van een luipaard' is terug: in 'De allerlaatste caracara ter wereld' (Prometheus) tintelt de poëzie op het papier. Op een Caribisch eiland spoelen plots vrouwen en kinderen aan, en er is ook nog Cassandra, een vrouw die woordeloos en met rouw in de ogen naar de zee staart. Verhelst haakt er een even grimmig als bedwelmend sprookje van. Een weelderig taalbad, maar net zo goed een wijze vertelling: op de achtergrond roeren thema's als oorlog, geweld en kolonialisme zich.

null Beeld

undefined

undefined

undefined

undefined

undefined

4. Joost Vandecasteele, 'Massa'

Het bewijs dat ambities geen handicap hoeven te zijn in de belletrie. ‘Massa’ (De Bezige Bij) combineert grootse verhaallijnen (over de bodemloze put die het internet is, de verovering van de wereld en een achter-de-coulissenblik op de Arabische Lente) met een rücksichtsloze en onnavolgbaar droge schrijfstijl. Meest hilarische scène: ‘Ik mocht haar slaan. Overal. In het gezicht, op de tieten, in de maag. Ik mocht haar neuken, overal. In de kut, in de mond, in de kont. Vond ze allemaal hetzelfde. Van haar moeder geleerd.’ Mag wie een overzicht wil krijgen van wat de literatuur voorstelde in 2012 – net als zijn bij momenten behoorlijk alomtegenwoordige schrijver – eigenlijk niet links laten liggen.

null Beeld

undefined

undefined

undefined


3. Zadie Smith, 'NW'

Zadie Smith portretteert een veelkleurige, verpauperde Londense wijk via een kwartet elkaars pad kruisende protagonisten. Dat levert een heerlijk boek op, zo barstensvol verhalen, sfeertjes en stemmingen dat het de bonte veelstemmigheid van de grootstad echoot. Het leven zoals het is, in tumultueuze crisistijden in het noordwesten van Londen. Maar de onoverzichtelijkheid van het stadsleven en de complexiteit van het multiculturele leven houdt de onoverzichtelijke complexiteit van het leven tout court een lachspiegel voor. Met 'NW' (Prometheus) schreef Smith haar meest menselijke en meest literaire roman: in haar pen blijkt evenveel leven in te zitten als in een pulserende grootstad.

null Beeld

undefined

undefined

undefined

2. Ben Lerner, 'Vertrek van station Atocha'

Het meest klinkende buitenlandse debuut komt dit jaar van Ben Lerner, een jonge dichter die in 'Vertrek van station Atocha' (Atlas Contact) schrijft over een jonge dichter die geen roman schrijven wil. Klinkt ingewikkeld? Lerner bedient zich nochtans van een simpele plot: de jonge Amerikaan Adam zit via een beurs in Spanje om aan een literair project te werken, maar verdoet zijn tijd liever met blowen en de ‘libidineuze spanningen’ van het nachtleven ontdekken. Adam is een leegloper, een regelrechte poseur zelfs, maar toch is zijn nooit ophoudende stroom van gedachten de reden dat niet alleen wij, maar ook kleppers als Jonathan Franzen spontaan aan het jubelen sloegen. Lerners personage is immers ook een hyperintelligente kerel, die een interessant lesje in de literatuur, de taal en – bij uitbreiding – het leven te geef heeft. Zelden onze hersenpan zo voelen knetteren van de slimme ideeën, dit jaar, en tegelijk zo moeten lachen.

null Beeld

undefined


1. Dave Eggers, 'Een hologram voor de koning'

Twee heren van literaire stand lijken in 2012 een afspraak te hebben gemaakt: in het jaar dat Arnon Grunberg in zijn superieure roman ‘De man zonder ziekte’ een architect naar Bagdad en Dubai stuurt, laat Dave Eggers zijn antiheld Alan Clay in 'Een hologram voor de koning' (Lebowski) een urbanistische trip maken naar Saudi-Arabië: deze zakenman in vrije val leurt er met een ICT-contract in een megastad in aanbouw, King Abdullah Economic City. Achtergrond: de Amerikaanse economie die in zijn geheel naar beneden tuimelt. Uitstekend geschreven, geestig én interessant: ’t is tenslotte een Eggers.

null Beeld

undefined

undefined

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234