2016: Het jaar van de Belgen ★ de Belgen van het jaar

Wie juridisch advies nodig heeft, gaat naar een advocaat, niet naar Theo Francken. Dus aan wie dacht u dat wij onze vragen over het muziekjaar 2016 hebben gesteld? Niet minder dan 65 vaderlandse bands hebben onze kerstenquête ingevuld, van Arbeid Adelt! over Goose en The Van Jets tot Zimmerman. Dit zijn hun antwoorden.

'Als ik nog één keer lees dat 'Balthazar zijn zonen uitstuurt', ontplof ik'


Belgische plaat van het jaar

Niemand is beter geplaatst om te oordelen over de kwaliteit van Belgische platen dan zij die zelf Belgische platen maken. En dit koninginnennummer kent in 2016 zowaar twéé winnaars: zowel Warhaus als Dijf Sanders krijgen negen collega’s achter zich. Maar alles is relatief: het vierde populairste antwoord was dan weer: ‘Ik heb geen enkele Belgische plaat en probeer dat zo te houden’ (Luc Van Acker) of een variant daarop.

1. Warhaus ‘We Fucked a Flame into Being’ / Dijf Sanders: ‘Moonlit Planetarium’

3. Dans Dans ‘Sand’

4. Geen enkele

5. Jan Swerts‘Schaduwland’

6. Trixie Whitley‘Porta Bohemica’ (2015)

7. Oathbreaker – ‘Rheia’

8. Het Zesde Metaal – ‘Calais’

9. Alain Pierre – heruitgegeven soundtrack voor ‘Jan zonder vrees’

10. Milan W – ‘Intact’

HUMO Je hebt de people’s vote! Doet waardering van collega’s meer deugd dan die van de klassieke eindejaarslijsten?

Maarten Devoldere (Frontman van Warhaus en Balthazar) «Ik schat muzikanten hoger in dan muziekjournalisten, dus dat is inderdaad een eer. Anderzijds zit aan het concept ‘musician’s musician’ ook een geurtje. Over Wilco wordt gezegd: ‘Fantastische groep, als ze naar de AB komen, staat de zaal altijd vol andere muzikanten.’ Terwijl ik denk: wat een hel moet dát zijn? Elke muzikant heeft toch het liefst vooral dansende jonge meisjes voor zijn podium?»

HUMO Wat vind je ondertussen zelf nog van ‘We Fucked a Flame’?

Devoldere «Op het moment dat ik de plaat afwerkte, dacht ik: ‘Dit is mijn meesterwerk, hier kan ik nooit meer aan tippen.’ We zijn nu een paar maanden verder en – ik wik mijn woorden, want ik wil dat de mensen ze nog kopen (lachje) – heel veel van die trots is al weg. Dat heb ik altijd: van zodra ik een plaat heb afgewerkt en ik er dus niets meer aan kan veranderen, ga ik me storen aan bepaalde details – vaak de belachelijkste eerst. Daardoor vind ik nu van een heleboel nummers de plaatversie verschrikkelijk. Met Balthazar idem. Om daar niet mee geconfronteerd te worden, luister ik dus nauwelijks naar mijn eigen platen. Ik leef liever in de leugen.»

HUMO Welke Belgische plaat heb jij dit jaar het vaakst opgelegd?

Devoldere «Doe maar de plaat van Dijf. Dan heeft hij er bij deze een stem bij, en dus eerlijk gewonnen.»

HUMO Proficiat, Dijf!

Dijf Sanders «Bedankt. Het was me al opgevallen dat ‘Moonlit Planetarium’ bij de collega’s goed is onthaald. Sinds de release heb ik veel aanvragen gekregen om andermans arrangementen te verzorgen, om songs te mixen, productiewerk, enzovoort. Die plaat is mijn incrowd-visitekaartje geworden. Niet veel méér dan dat – bij het publiek is ze waanzinnig onbekend en de verkoop is zeer, zeer laag – maar toch aangenaam.

»Ik heb veel Facebookmailtjes gekregen – ‘Bedankt voor die plaat, ik heb er echt van genoten’ – en gek genoeg vaak van muzikanten die ik destijds had uitgenodigd om eraan mee te werken en die dat ondertussen vergeten waren. Ik had toen héél veel collega’s aangeschreven – ik wou echt een plaat met invloeden van overal. Ongeveer 10 procent van hen heeft geantwoord, en uiteindelijk heeft 0 procent meegewerkt. Met enkelen had ik zelfs een afspraak, maar ze zijn niet komen opdagen. Vreemde samenloop van omstandigheden, dat net díé muzikanten de plaat nu als luisteraar ontdekken. Toch een mooi compliment.»

HUMO Nog eentje: Wannes Cappelle vond dit jaar troost in de comebackplaat van The Violent Husbands, waarop jij natuurlijk ook meedoet.

Sanders (lacht) «Ja, ja, ja, Wannes...

»Voor de release van de allereerste Violent Husbands-plaat hadden we indertijd een soort pre-YouTube-kanaal opgezet: HusbandsTelevision, waarvoor we veel filmpjes hebben opgenomen. Eén zo’n reeks was een armworstelcompetitie tussen muzikanten, gepresenteerd door een man zonder armen. Wannes heeft die competitie toen gewonnen. Allemaal op YouTube te bekijken; vree funny.»


Plaat van het jaar (internationaal)

Jelle Denturck van Protection Patrol Pinkerton en dirk. vraagt uw aandacht terecht voor Pinegrove, Bent Van Looy zeer terecht voor The Lemon Twigs (onthoud die naam). Rhinos Are People Too omschrijven ‘Puberty 2’ van Mitski smakelijk als ‘Sonic Youth die de soundtrack voor een Wes Anderson-film schrijft’, en Jóhann Jóhannssons ‘Orphée’ geeft Chantal Acda ‘het gevoel dat ze er niet meer is en tegelijk meer dan ooit. Rust!’ Maar déze tien platen kwamen het hardnekkigst bovendrijven als de allerbeste van het jaar:

1. Nick Cave and the Bad Seeds‘Skeleton Tree’

2. Bon Iver‘22, A Million’

3. Frank Ocean‘Blonde’

4. Radiohead ‘A Moon Shaped Pool’

5. David Bowie‘Blackstar’

6. Car Seat Headrest‘Teens of Denial’

7. Parquet Courts ‘Human Performance’

8. ANOHNI ‘Hopelessness’

9. Andy Shauf – ‘The Party’

10. Kate Tempest‘Let Them Eat Chaos’

Jasper Maekelberg (Faces On TV) «Dat uit triestigheid ook prachtige nummers als ‘Jesus Alone’ van Nick Cave kunnen ontstaan: als we iets moeten onthouden van 2016, laat het dat dan maar zijn.»


Onder de grond

Inderdaad: 2016 was het jaar van het haastig bij elkaar gepende In Memoriam, en ook veel Vlaamse muzikanten betuigen hun rouw om David Bowie, Toots Thielemans, Sharon Jones, Alan Vega, Prince, Phife Dawg, Bernie Worrell, George Martin, John Berry, Leon Russell en Leonard Cohen: ‘een hele generatie muzikanten die uit een ander soort hout gesneden leken’ (The Sore Losers). Luc Van Acker van Arbeid Adelt! ziet gelukkig troost in de vaststelling dat ‘Bowie en Prince na hun succesperiodes respectievelijk 17 en 27 platen hebben uitgebracht die zo de vuilnisbak in kunnen. Het waren dus ‘maar’ gewone mensen.’ TaxiWars vindt dan weer troost in de cyclische aard der dingen: ‘Minneapolis heeft Prince verloren, maar in diezelfde stad is Bon Iver creatiever dan ooit.’

Jelle Denturck staat ook stil bij een ons ontvallen muzikant die de krant níét haalde: ‘Vooral het verlies van mijn goede vriend Jelle Tommeleyn, drummer bij MIAVA, heeft pijn gedaan.’


Onder de gordel

Andere antwoorden op de vraag: ‘Wat was het dieptepunt van een moeilijk muziekjaar?’

- ‘De ‘live’-performance van Rihanna op Pukkelpop’ (DVKES)

- ‘Het feit dat de radiostations niet meer snappen wat goeie nieuwe muziek is, waardoor The Shovels – ondanks een fantastisch goeie nieuwe plaat en single – alweer niet aan bod kwamen’ (The Shovels)

- ‘Dat ‘Duyster’ nog steeds niet terug is’ (Mad About Mountains)

- ‘Te veel synthesizer-stemduo’s’ (Bent Van Looy)

- ‘Dat zelfs ‘What Is Love’ van Haddaway een minimal-tropical-house-edit – lees: een beat met een gitaarke – nodig bleek te hebben (een single van Lost Frequencies, red.). ‘Less is more’ wordt steeds vaker ‘Less is boring’’ (Compact Disk Dummies)

- ‘De besparingen in de cultuursector, waardoor zalen als MOD, Nijdrop en VK geen structurele subsidies meer krijgen. Programmatoren gaan daardoor minder risico’s nemen, en uiteindelijk worden jonge bands aangemoedigd om risicoloze muziek te maken’ (Hypochristmutreefuzz)

- ‘Dat er meer en meer muziek gemaakt wordt met in het achterhoofd: ‘Gaan ze het wel draaien?’ Ik kan het weten, want wij waren er zelf bijna het slachtoffer van. Volledig genezen, nu’ (ID!OTS)


Licht

Een geluk dat er in al die duisternis ook af en toe iemand met een zaklamp zwaait. Lichtpunten kwamen van de Zweedse Academie (‘Bob Dylans beste soap opera tot nog toe’) en Canvas (‘Met het onvolprezen ‘Pop-O-Rama’, en met ‘Off the Record’ en ‘Culture Club’’). Er werd troost gevonden in ‘de wereldtournee van het herenigde At The Drive-In’, ‘de terugkeer van de TTT-berichten in Humo’, en ‘het besef dat ook een harde noiseband als Death Grips zalen van 1.500 man kan doen vollopen’. Goose werd aangenaam verrast door André Brasseur live, en Tijs Delbeke (Sir Yes Sir) door de vaststelling dat net Iggy Pop wél is blijven leven.

Nog vrolijk nieuws:

- ‘Metallica heeft een plaat uitgebracht die klinkt als Megadeth, waardoor ik ze plots weer goed vind’ (Fleddy Melculy)

- ‘De reünie van Guns N’ Roses, Axl/DC – eigenlijk zowat alles waar Axl Rose het voorbije jaar één van zijn worstenvingertjes in heeft gehad’ (Goe Vur In Den Otto)

- ‘Kanye in de psychiatrie’ (Glints)

- ‘Onlangs kwam ik Arno tegen in de catering van de AB, ik heb niets te klagen’ (Jozef van Wissem)

- ‘Troost? ‘Unchained’ van Van Halen, volle patat’ (Mauro Pawlowski)


Gespleten

Over geuren en kleuren valt niet te discussiëren. Over muziek: natuurlijk wel. Goe Vur In Den Otto meldt over Fleddy Melculy: ‘Onze brothers from other mothers hebben met ‘Helgië’ heel de scene een bolwassing gegeven’, terwijl Kristof Uittebroek van Customs een dieptepunt ziet in ‘het gebruik van de naam ‘Freddie Mercury’ voor een humoristische metalparodie. ‘Freddie’ is overigens met ‘-ie’, Fleddy!’ Milow wordt door Milo Meskens geprezen voor zijn geslaagde poging zichzelf opnieuw uit te vinden, de portables kreunen diep bij het zinnetje ‘Baby, are we there yet’ uit Milows ‘Howling at the Moon’.

'Wannes Cappelle: 'Bazart zou pas écht goed zijn als de teksten het niveau haalden van Gorki, De Mens, Meuris of Raymond.'

Maar over geen enkele groep is het land zo verdeeld als over Bazart. Van ‘Ze hebben dit jaar het muzikale landschap hertekend’ tot ‘De doorbraak van de platte kak!’: iederéén had een mening klaar. The Subs: ‘Ze maakten het Nederlands terug cool’. Nordmann: ‘Zonder plaat de Lotto Arena al op één dag uitverkopen: onwaarschijnlijk.’ Niels van Fence hoort alleen ‘muzikale diarree’. Jeroen van Fleddy Melculy nuanceert: ‘Ik ben het ondertussen strontbeu gehoord, maar schrijf het maar eens – zo’n zinnetje als ‘Liever snel naar de hel dan traag naar de hemel...’’

Wannes Cappelle (samenvattend) «Bazart doet wat velen tevergeefs probeerden: in het Algemeen Nederlands songs schrijven die qua muzikaliteit niet onderdoen voor die van hun Engelstalige broertjes. Toch valt er nog veel te winnen. Het zou pas écht goed zijn als de teksten het niveau haalden van Gorki, De Mens, Meuris of Raymond van het Groenewoud. Waarom aan elk facet van de muziek zoveel aandacht besteden, en dan het tekstschrijven stiefmoederlijk behandelen? Wie zegt dat de zanger altijd per se de tekstschrijver moet zijn?»

Volgens de 17-jarige ‘Fortune Cookie’-zangeres Emma Bale was het allemaal hoe dan ook slechts een aanloop: ‘2017 wordt het jaar van Bazart’.


Song van het jaar

De meesten floten dit jaar gelijkaardige deuntjes. Radiohead, Nick Cave en Frank Ocean worden elk met drie verschillende songs genomineerd, Car Seat Headrest met vier. Bij de Belgen zijn Maurits Pauwels, Warhaus en Het Zesde Metaal duidelijk de hoogst aangeschreven songschrijvers. Maar de populairste pater is/was met voorsprong Leonard Cohen: ruim 18 procent van de ondervraagden doet het in het donker.

1. Leonard Cohen – ‘You Want It Darker’

2. Nick Cave – ‘Jesus Alone’

3. Radiohead – ‘Burn the Witch’

4. Rihanna – ‘Work’

5. Alex Cameron – ‘Happy Ending’

Voeg er ook deze genomineerden bij, en u heeft een bijzonder mooie playlist voor al uw eindejaarsfeestjes: ‘Wall’ van Whispering Sons, de openingstune van Netflix-serie ‘Stranger Things’, ‘Scheef’ van Eefje de Visser, ‘Cranes in the Sky’ van Solange, ‘Lying Has to Stop’ van Soft Hair, ‘Put That Away and Talk to Me’ van James Blake, ‘No Peace’ van Syd Arthur, ‘Happy’ van Mitski en ‘Sitting by the Radio’ van Adrian Younge.

Ook de slechtste song van het jaar is bekend: ‘Het allereerste nummer dat op Tomorrowland werd gedraaid. Gehoord op de radio: foute, hapklare muziek. Iemand zingt ‘This is the best moment of my life,’ en een hele weide besluit: ‘Ja, dat zal dan wel kloppen, zeker.’ Opgedrongen illusie van extase. Brainwashing van de massa wordt kassa kassa.’ (Black Flower)


Radio

Video killed the radio star? I wish! De eenheidsworst, ‘onkunde’ en beperkte programmatie van de vaderlandse radio wordt vaak en uitgebreid in vraag gesteld. ‘Radio en tv grabbelen in een steeds kleinere pot’ (Mad About Mountains). ‘Graag een diverser en avontuurlijker radiolandschap. De mensen staan heus open voor meer dan wat hun standaard voorgeschoteld wordt’ (Few Bits). ‘Voor 2017 wens ik een goed radiostation zonder gewauwel over actualiteit’ (Krankland).

Luc Dufourmont (ID!OTS-frontman en Roste Luc uit ‘Bevergem’) «Ken je Mister Swan uit de film ‘Phantom of the Paradise’? Ik denk dat er ook in Brussel, ergens hoog in een toren, een ventje zit dat in zijn eentje beslist welke nummers er op de radio gespeeld worden en tussendoor bloed van jonge maagden drinkt.»

Ook de bloedarmoede in de muziekpers wordt opgemerkt: ‘Als ik nog één keer lees dat ‘Balthazar zijn zonen uitstuurt’, ontplof ik’ (Krankland)


Jan Publiek

Bij wie laat de coiffeur zijn haar knippen? Van de volgende optredens hebben de meeste Vlaamse muzikanten het hardst genoten: Death Grips in de AB (‘Een bijna transcendente ervaring’), The Cure in het Sportpaleis en LCD Soundsystem op Pukkelpop (‘Du-uh’). Eervolle vermeldingen voor: Paul McCartney op Rock Werchter, Adam Green in de Botanique (‘Grappige muziek kan ook steengoed zijn’), Kate Tempest en Savages op Sonic City, Mac DeMarco op Dour, Steel Panther op de Lokerse Feesten (‘Vooral omdat ik met mijn rug naar de band stond’) en Vom Grill in het voorprogramma van Dinosaur Jr. (‘Fantastisch om zien hoeveel mensen nog gechoqueerd zijn van experimentele muziek’). Ook niet mis: ‘Slayer in de AB en Slayer op de Lokerse Feesten. Maar eigenlijk is Slayer het meest indrukwekkende concert van élk jaar.’ (Goe Vur In Den Otto)

Veel goede optredens, maar is de scene ook gezond?

Bert Dockx «Deze zomer speelde ik met Flying Horseman op veel festivals in België en Nederland. Het viel op dat de meeste acts ofwel klonken als een band van vroeger – maar dan gelikter en saaier – ofwel als een doorslagje van drie andere bands op hetzelfde festival. Conformisme alom. Niet dat dat vóór 2016 ook al niet een pest was, maar het wordt precies alleen maar erger. Of ik ben een onverbeterlijke cultuurpessimist, dat kan ook. Of een arrogante lul.»

Stijn Meuris «Ik heb wat gages vernomen van enkele bands die één plaat op hun palmares hebben. Gages waar je een ferm stuk bouwgrond mee kan kopen. Doe zo voort en over anderhalf jaar is het feest uit.»

'Luc Dufourmont van Id!ots: 'Er wordt meer en meer muziek gemaakt met in het achterhoofd de vraag: 'Gaan ze het wel draaien?''


De glazen bol

De deur uit met 2016. Kom binnen, 2017! Maar wat nu gezongen? Michiel Van Cleuvenbergen (Condor Gruppe) ziet alvast een drukke toekomst voor één bepaald genre: ‘De opkomst van rechts, de verkiezing van Trump en de terugkeer van het Vlaams Belang: dat kan niet anders dan voor een nieuwe punkgolf zorgen.’ Maar Mauro P. weet goed genoeg dat ‘het nieuwe altijd weer van de hiphoppers komt’.

Op wiens schouders rusten de kloekste verwachtingen? Stakes blijken high voor de nieuwe platen van Oscar & The Wolf, Queens Of The Stone Age, Strand Of Oaks, Gorillaz en Siegfried & Die Bracke Untergrundbewegung. Zowel Goose als Stijn Meuris verwachten het meest van Rock Rally-winnaars Whispering Sons, en Meuris heeft ook goede geruchten opgevangen over de nieuwe (!) Millionaire. Bent Van Looy kijkt in de richting van The Hickey Underworld. The Subs en Arbeid Adelt! verwachten het meest van respectievelijk The Subs en Arbeid Adelt!, en ook Tijs Delbeke gokt vanuit eigen navel: ‘Ik voel dat de nieuwe Sir Yes Sir potten gaat breken. Ik heb dat bij al mijn eigen platen, maar nu meer dan ooit. Arrogant? Ik heb gewoon wat druk nodig.’

Allemaal mis. Onze correspondenten verwachten het spetterendste vuurwerk veruit van het debuut van het Gentse Hypochristmutreefuzz, uit op 27 januari. Tien vermeldingen, nul spelfouten.

Ramses Van den Eede «Als mensen uit de muziekwereld dat zeggen, is dat wel tof. Dat is zoals Profvoetballer van het Jaar worden, hè? (lacht) We zijn ondertussen al even bezig met die plaat; de opnames zijn deze zomer gestart en deze week werken we de laatste mixen af.

»Ik denk dat we vooral berucht zijn als liveband, maar op plaat zullen we anders klinken. Droger. En dat is bewust. Het is voor mij een nieuw medium, en het mocht iets speciaals worden. Blij dat veel mensen benieuwd zijn naar onze plaat, zelf ben ik héél benieuwd naar wat men ervan gaat vinden.»

HUMO Rhinos Are People Too omschreef jullie livegeluid zo: ‘Aan de alomtegenwoordige noiserock voegen zij nu-metalelementen en potige funk à la De Staat toe.’

Van den Eede «Ik ken De Staat eigenlijk helemaal niet. Stijn Meuris vergeleek ons eens met The Birthday Party, een compliment dat ik nog maar één keer hoorde – en dat is straf, want het is effectief één van mijn lievelingsgroepen. Veel mensen vergelijken ons met Raketkanon en Kapitan Korsakov, maar zelf snap ik dat niet. Zijzelf ook niet, trouwens – we hebben het er al over gehad (lachje). Wat wij willen doen, is iets catchier. Meer grooves, misschien. Zelfs wat hiphop. Wat ik belangrijk vind, is dat we ons laten beïnvloeden door de tijd waarin we leven. Aan ouderwetse muziek heeft niemand iets.»

'Goed nieuws in 2016? De terugkeer van de TTT-berichten in Humo!'


Beste wensen

De afsluitende enquêtevraag: ‘Wat wenst u de Belgische muzieksector voor 2017?’

Werden genoteerd: ‘Dat ze mínder Belgisch wordt; er wordt veel te weinig over de grenzen gekeken’ (Bent Van Looy), ‘chaos en verrassingen’ (Hypochristmutreefuzz), ‘meer gekwelde, roekeloze projectielen à la Kanye West, dan voelen wij ons minder alleen’ (Compact Disk Dummies), ‘een goed lief’ (Team William), ‘héél veel geld’ (Luc Van Acker), ‘een uitdrijving van de angstduivel die na Bataclan in iedere concertzaal wel ergens op de loer ligt’ (Tiny Legs Tim), ‘een Nobelprijs voor de Vrede’ (SX), ‘Eurosong-winst en nog meer vrouwen’ (de portables), ‘zoals Brihang ’t zegt: morsen’ (The Van Jets), ‘dat de hele hardere Belgische scene even exponentieel mag groeien en floreren als het afgelopen jaar. Bottoms up!’ (Goe Vur In Den Otto) en ‘vier mooie seizoenen, vol succes’ (Coely).

Terwijl de champagne ontkurkt wordt, blijft Flip Kowlier als nuchterste achter: ‘Ik wens gewoon goeie muziek, al de rest is zever.’ Aan het werk!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234