25 jaar Saint Amour: 'Met slechte seks heb je het hele publiek mee'

Saint Amour, Vlaanderens hartverwarmendste literaire karavaan, viert 25 jaar geletterde liefde, en dus vroegen we vijf schrijvers wat ze in een kwarteeuw zoal over de liefde geleerd hebben. ‘Sorry, dat kun je beter aan een caissière vragen.’

Dimitri Verhulst

:: ‘Een lijfgeurtje’ ::

Dimitri Verhulst (46) trad in Saint Amour aan in 2004 en 2010, stak mee de grens over naar Nederland, en las ook voor in andere producties van Behoud de Begeerte.

Dimitri Verhulst «Ik ben iemand die gráág voorleest. Dat is niet zo evident als het klinkt, want veel auteurs stappen met een schurend minderwaardigheidscomplex het podium op – omdat ze het niet goed durven, of niet goed kunnen. Je kunt een fantastische schrijver zijn en toch niet bedreven zijn in het voorlezen – wat hem overigens niet minder fantastisch maakt. Maar ik doe het heel graag, en zeker op Saint Amour of andere producties van Behoud de Begeerte, omdat je altijd een fatsoenlijke microfoon krijgt. Je lacht, maar ook in 2019 heb je op literaire podia nog vaak gedoe met piepende microfoons en krakende boxen.

»De buitenlandse auteurs zijn altijd heel gelukkig op Saint Amour, want elders is het dikwijls een pak minder. Vorige zomer was ik in Zuid-Afrika op een festival met schrijvers uit meer dan dertig landen, en de kwaliteit van de geluidsinstallatie was bedroevend. Vlieg dan wat minder schrijvers uit de hele wereld naar Bloemfontein, dacht ik. Het is nog niet tot iedereen doorgedrongen dat een mooi decor en degelijk licht en geluid bijdragen tot de kwaliteit van zo’n avond.»

HUMO Saint Amour is opgevat als een tournee, mét een bus die de schrijvers van stad naar stad rijdt. Is het te vergelijken met een rockgroep op tournee?

Verhulst «Dat hangt af van de samenstelling van de groep. Ik heb heel fijne herinneringen aan een tournee met Remco Campert en Leonard Nolens, mensen die van een goed gesprek houden én graag eten en drinken. De perfecte combinatie.»

HUMO Er wordt backstage al eens van een glaasje genipt?

Verhulst «Dat is nu toch minder het geval. Als jong broekje stond ik eens in Utrecht op de Nacht van de Poëzie: dat was zo joyeus! Een olijk gezuip en gepaf in de backstage, discussies die almaar luider werden, Hugo Claus die ruzie kreeg met Remco Campert… In 2017 stond ik er ook: we kregen elk twee drankbonnetjes en ik moest in een aquarium gaan roken, waar ik de enige roker bleek te zijn. We zijn met z’n allen macrobioten met een personal trainer geworden, vrees ik.»

HUMO Welke rol vertolk jij in zo’n bont schrijversgezelschap?

Verhulst «Ik heb soms last van de mooie ziekte genaamd bewondering. Op tournee met een schrijver die ik hoog heb zitten, kost het me een paar dagen voor ik op mijn gemak ben. Daarna word ik mijn ergerlijke zelf, en uiteindelijk ben ik de luidste van het gezelschap die de inhoud van de koelkast verdeelt en op een wonderbaarlijk irritant volume de grootste dommigheden declameert. (Zucht) Ik wou dat ik wat stiller was.»

HUMO Hugo Claus, P.F. Thomése, Riikka Pulkkinen, Tommy Wieringa: het zijn maar een paar van de welluidende namen met wie je een Saint Amour-affiche hebt gedeeld.

Verhulst «Klopt. Ik was in 2010 met pakweg Tommy Wieringa veel rustiger en verlegener dan nu, omdat we elkaar intussen kennen en al een paar, euh, nachtwandelingen achter de rug hebben.»

HUMO Is er ook tijd voor grondige gesprekken over literatuur?

Verhulst «Met Leonard Nolens lukte dat goed, maar het is toch eerder uitzonderlijk. Stop twee auteurs in een kamer en na vijf minuten hebben ze het over financiën. Gesprekken over literatuur zijn zeldzaam. Je brengt wel veel tijd met elkaar door, maar het gaat toch elke dag om dat ene moment waarop je achter die pupiter staat en een publiek in de ban moet houden. Je zit op je eigen eilandje van concentratie.»

HUMO En daarna mag je lof en liefde oogsten tijdens de signeersessie.

Verhulst «Dat doe ik zwaar tegen m’n zin. Ik begrijp het concept al niet: wat heeft iemand aan een handtekening in een boek? En je wilt in de backstage bij een goed glas zitten bokken over dat ene zinnetje waarin je je versproken hebt, maar je moet naar een inderhaast opgetrokken standje in een drukke, chaotische hal. Je hebt net de grote kunstenaar uitgehangen, en drie minuten later moet je kruidenier gaan spelen. Dat vind ik vreselijk. Het doet ook afbreuk aan het optreden. Af en toe moet je durven te zeggen: Elvis has left the building.»

HUMO Saint Amour hangt met een handig lusje aan de kapstok van Valentijn, maar het is niet altijd de zoetsappige liefde die wordt bezongen.

Verhulst «Ondanks de titel verwacht het publiek van Saint Amour niet dat de schrijvers gul liefdesproza komen uitstrooien. Het gaat vooral om het literaire circus dat rondtrekt, met Valentijn als handige aanleiding. En uiteindelijk gaat om het even welke goedgeschreven tekst over de liefde, of over de dood.»

HUMO Over welke liefde is het het moeilijkst schrijven: de extatische, de lastige of de verdwenen variant?

Verhulst «Over de liefde die er op dat moment is. Je loopt de kans dat je je eerlijkheid opzijzet, omdat je nog dingen kunt verliezen. Een beetje literatuur is gebaat bij archeologie: graven in het verleden voelt comfortabeler aan dan het nu beschrijven. Je durft harder en eerlijker te zijn. En als je over de tegenwoordige liefde schrijft, laad je meteen de verdenking op je dat je bij iemand moet scoren.»

HUMO Muzikanten zeggen vaak dat ongeluk interessanter is dan de idylle.

Verhulst «Ik vind de geslaagde liefde ook heel boeiend, maar er is nu eenmaal meer ongelukkige dan gelukkige liefde. Anders waren we allemaal nog bij ons eerste lief, hè. Het is ook moeilijk om goed te schrijven over een lekker lopende liefde. De Bond zonder Naam loert voortdurend om de hoek.»

HUMO ‘Als ik een goed liefdesgedicht heb geschreven, pis ik de maan naar beneden van contentement,’ zei je eens. Recent nog veel hemellichamen besproeid?

Verhulst «Toch wel, met dank aan de Nederlandse zangeres Wende Snijders, voor wie ik teksten schrijf. En in ‘Stoppen met roken in 87 gedichten’ staan ook een paar gedichten waarvan ik denk: daar heb ik die maan toch maar mooi naar beneden gepist. Dat gevoel is zeldzaam, want vaak is schrijven een bron van frustratie. Als ik dan eens vind dat ik het karamellenvers ontstijg, gun ik het mezelf om daar onbescheiden van te genieten.»

HUMO Ben je met het ouder worden beter over de liefde gaan schrijven?

Verhulst «Ik heb net ‘Romanschrijver van beroep’ van Haruki Murakami gelezen, en volgens hem begin ik er stilaan te komen. Hij beweert dat debuteren niet zo moeilijk is – in de meeste mensen schuilt wel één boek. De grote kunst is: boeken blijven schrijven. Als je dat twintig jaar kunt, zegt hij, beginnen we te klappen. 2019 is het jaar waarin je met mij kunt beginnen te klappen, want in 1999 is mijn debuut verschenen.

»Als debutant al ging ik voor een leven als schrijver, maar ik was toen erg bezig met effectbejag. Nu ik twintig jaar bezig ben, zie ik de grote puzzel die ik aan het leggen ben. Ik beschouw een boek niet meer als een bommetje dat zo luid mogelijk moet knallen, wel als een mooi en noodzakelijk stuk in een groter geheel.

»In de muziek is dat anders. De grote platen in de geschiedenis zijn vaak de éérste van een groep. Muziek vaart wel bij jeugdige branie, terwijl een schrijver gebaat is bij het rijpen van de kaas. Ja, er moet een lijfgeurtje in z’n bureau hangen.»

Delphine Lecompte

:: ‘Ontwenningskuur’ ::

Delphine Lecompte (41) fêteerde in 2013 Hugo Claus en deelde in 2017 het podium met Herman Brusselmans tijdens zijn Saint Amour-passage. De Brugse dichteres is altijd verliefd.

Delphine Lecompte «Ik heb dat nodig. En als het niet helemaal lukt, dan maak ik er wel iets kunstmatigs van. Nu ben ik twee maanden geleden wel hartstochtelijk verliefd geworden, maar omdat die persoon van de herenliefde is en het dus een onmogelijke liefde betreft, heb ik er een personage van gemaakt. Daar heb ik al tientallen gedichten over geschreven. Nu geniet ik vooral van het personage, dat nog weinig te maken heeft met de oorspronkelijke man.»

'Eigenlijk ben ik een onuitstaanbaar, antipathiek, ziekelijk jaloers kreng in al mijn relaties ''

HUMO U hebt de liefde nodig om te kunnen schrijven?

Lecompte «Ik heb in ieder geval een zekere mate van overgave en gulzigheid nodig. Ik schrijf beter, schaamtelozer, krachtiger en uitbundiger als ik verliefd ben. Ik blijf ook geloven dat de persoon op wie ik verliefd ben, als een blok voor mij zou vallen als ik erin slaag een onweerlegbaar geniaal gedicht te schrijven.»

HUMO U hebt uzelf weleens de Herman Brusselmans van de poëzie genoemd.

Lecompte «Ja. Als je met hem het podium deelt, merk je dat hij ouderwets romantisch is. Hoffelijk. Ondanks de obsceniteiten en de fellatio waar ik het in mijn poëzie graag over heb, heb ik ook een archaïsche voorstelling van de liefde: monogamie, jezelf wegcijferen en grootse romantische gebaren stellen. Dat herken ik bij Herman.»

HUMO Hij kijkt bij zijn geliefden niet naar de leeftijd, net als u. Omer, uw muze en geliefde, is 85.

Lecompte «Bij mij is het in de omgekeerde richting, wat toch een groot verschil is. Ik ben ondánks het leeftijdsverschil verliefd geworden op Omer, die overigens nog heel vitaal is. Ik ben niet op zoek gegaan naar iemand die veel ouder was, maar zo is het nu eenmaal gelopen. Ik ben geen gerontofiel.»

HUMO Wat moet je delen om zo’n liefde te doen werken?

Lecompte «Je moet alles delen: de prettige momenten, maar ook de schaamte en de demonen. Maar ik merk nu dat mijn relatie met Omer al een tijdje is verzand in iets wat meer op vriendschap lijkt. Als we ’s avonds onder een dekentje naar ‘Casablanca’ kijken, denk ik weleens: dat kan spannender!»

HUMO Wordt men met de jaren wijzer in de liefde?

Lecompte «Ikzelf ben in ieder geval niet wijzer geworden. Ik ben nog steeds erg jaloers in de liefde, en soms ook te opvliegend en bezitterig. Het liefst van al zou ik willen dat het leven van mijn geliefde stopt als ik wegga of even iets anders doe. Ik heb dat ook in vriendschappen. Eigenlijk ben ik een onuitstaanbaar, antipathiek, ziekelijk jaloers kreng in al mijn relaties.»

HUMO Moeten we liefdeswijsheid überhaupt bij schrijvers zoeken?

Lecompte «Natuurlijk niet. Wij zijn egoïstische monsters. Je kunt beter raad aan je caissière of aan je dierenarts vragen.»

HUMO Zijn er dan geen schrijvers die u iets wezenlijks hebben bijgebracht over de liefde?

Lecompte «Alleszins niet Baudelaire, wiens gedichten ik nochtans graag lees. Maar wat die over de liefde geschreven heeft! Dat liefde prostitutie is, en dat vrouwen simplistisch zijn, zoals dieren, dat ze lichaam en ziel niet van elkaar kunnen scheiden. Tja.

» Maar wie dan wel? De dichters die ik lees, zijn vooral gekweld en met zichzelf bezig. John Berryman bijvoorbeeld, of Charles Bukowski

HUMO Velen beschouwen poëzie als een plek waar je verbloemd over de liefde moet schrijven. Dat doet u niet.

Lecompte «Ik eis het recht op om expliciet over seksuele handelingen te mogen spreken en schrijven. Zonder vulgair of platvloers te worden. Mensen denken dat poëzie mooi en proper moet zijn, en een beetje vaag. Welnu, bij mij is het nooit vaag. Die uitgesproken seksualiteit mag ook haar plaats hebben in de poëzie.»

HUMO Brengt u uw poëzie graag op een podium?

Lecompte «Ik heb lang een haat-liefdeverhouding met het podium gehad. Toen ik gedichten begon te schrijven, wist ik ook niet dat er zo’n circuit bestond en dat van een jonge dichter werd verwacht dat ze op een podium zou gaan staan. Ik ben zeker geen podiumbeest dat staat te bulderen en stampvoeten. Ik blijf braaf achter de pupiter, maar ik merk dat ik nu makkelijk contact maak met het publiek, en ik geniet er ook van.»

HUMO Geniet u ook van het contact na de show?

Lecompte «Dat is zalig, maar als mensen vriendelijk op me afkomen of willen dat ik een bundel signeer, word ik ofwel verliefd of wil ik dat ze me adopteren. Misschien ben ik iets te snel in de ban van mensen die ik amper ken. Ik kan dan beter geen alcohol drinken.»

HUMO Zal dat lukken op de tournee?

Lecompte «Ik zeg nu tegen mijn vrienden dat Saint Amour een ontwenningskuur wordt, maar als Tommy Wieringa mij aanmoedigt om te feesten, dan ga ik meteen overstag.»

HUMO Dimitri Verhulst beweert dat de tournees elk jaar braver worden.

Lecompte «Dat wordt ook altijd gezegd van de Nacht van de Poëzie: dat de sfeer vroeger veel wilder en baldadiger was, met Gerard Reve en Johnny the Selfkicker. Maar er zullen toen ook keurige dichters geweest zijn die vroeg naar bed gingen.»

HUMO Wat is het gekste wat u al hebt gedaan voor de liefde?

Lecompte «Ik verzin de onmogelijkste constructies. Dan ben ik verliefd op iemand die pakweg in Amsterdam woont en om daar te kunnen overnachten zonder wanhopig over te komen, verzin ik de ingewikkeldste verhalen.

»En ik heb me ooit verdiept in voodoo om een geliefde voor mij te winnen. Dat doe ik nog steeds.»

Tommy Wieringa

:: ‘Niet weinig jaloers’ ::

Tommy Wieringa (51), die in 2007 al aan Saint Amour heeft deelgenomen, bekende vorig jaar in Humo dat hij al in naam van de liefde heeft gevochten, in de cel heeft gezeten en naakt op straat heeft gelopen.

Tommy Wieringa «Intussen leid ik een rustiger leven. Ik voed kinderen op, dus voor excessen is er even geen plaats. Maar als ze groot zijn, zal ik mij als een gevaarlijke bejaarde opnieuw op de liefdesmarkt begeven en nieuwe uitspattingen beleven.»

HUMO Tommy Wieringa op Tinder, dat is toch ondenkbaar?

Wieringa «Ik moet er ook niet aan denken, eerlijk gezegd, maar ik heb wel besloten dat ik me onmiddellijk zal aanpassen als het zover is. Wie zich aanpast, overleeft. Ik zie jongens in mijn rugbyteam elke avond nieuwe avonturen beleven, tot ze niet meer kunnen. Echt afgepeigerde paardjes zijn het, mager en afgetraind omdat de liefde het beste van hen eist. Daar ben ik niet weinig jaloers op. Dat eindeloze gepruts in cafés vroeger: likeurtjes aandragen, rivalen op afstand houden, je kansen aftasten… Nukomt er gewoon een mevrouw in een Twingo voorrijden om het met je te doen. Er is toch niets beters te bedenken?

»Overigens spreek je met een romanticus, hoor, maar we moeten de markt en de romantiek van elkaar scheiden. Nu hebben we het over de markt. De duurzame liefde is een ander verhaal.»

'Met slechte seks heb je het hele publiek mee'

HUMO Als we het daarover hebben, richten we ons al snel tot schrijvers. Is dat een goed idee?

Wieringa «Niemand onderzoekt de menselijke verhoudingen even diepgaand als schrijvers dat doen. En die verhoudingen kennen nu eenmaal hun hoogste hoogten en diepste diepten in de liefde. Het valt me wel op dat bijna niemand schrijft over een huwelijk dat 25 jaar duurt.»

HUMO Welke romans hebben u iets wezenlijks bijgebracht over de liefde?

Wieringa «Ik heb vandaag besloten om ‘Spel en tijdverdrijf’ van James Salter opnieuw te lezen. Dat gaat over de beestachtige aantrekkingskracht tussen een man en een vrouw die door Frankrijk rijden en de ene hotelkamer na de andere aandoen om er de liefde te bedrijven. Het is een snoer van schitterend beschreven liefdesdaden.

»Salter schreef overigens ook een prachtig verhaal over een verlaten vrouw in een huis aan de kust. Dan zie je wat er overblijft als de liefde eindigt. James Salter is een groot chroniqueur van de liefde in al haar verschijningsvormen.»

HUMO Wordt men met de jaren ook wijzer in de liefde?

Wieringa «Toen Sophokles oud was, en zijn libido vrijwel verdwenen, werd hem gevraagd of hij de lust en de liefde niet miste. Hij zei dat hij blij was verlost te zijn van die vreselijke, onberekenbare tiran. Ik geloof niet dat we wijzer worden, maar ik geloof wel dat we betere mensen worden naarmate de geslachtsdrift afneemt.»

HUMO Hebt u voor die onberekenbare tiran ooit dingen gedaan waar u spijt van hebt?

Wieringa «Ik heb lang met een vrouw geleefd die overduidelijk niet het beste met me voorhad. Wat betekent dat ze half Utrecht besliep. Dat heb ik te lang laten duren. Maar spijt kun je als schrijver niet hebben, omdat alles waar je in een gewoon leven spijt van zou hebben, in een schrijversleven tot materiaal dient. Ik heb dus nergens spijt van. Behalve misschien van de chlamydia die ze me heeft gegeven.»

HUMO In de verbeelding van het volk eindigen de tournees van Saint Amour steevast in orgieën.

Wieringa «Alles wat de mensen daarover denken, is waar. In 2007 was ik met Gerrit Komrij en Ilja Leonard Pfeijffer op pad, en toen ben ik natuurlijk ook verliefd geworden op Saskia de Coster. Over mijn avonturen met Ilja kan ik niet alles vertellen, maar daar spatten de vonken wel van af, ja. En hoe treurig dat Komrij er niet meer bij zal zijn. Wat heb ik graag naar hem geluisterd.»

HUMO Luistert u na uw optreden even graag naar de reacties van uw lezers?

Wieringa «Op die voorleesavonden is er veel contact. Dat is heel bijzonder, maar bij Griet Op de Beeck is het nog specialer. Zij heeft kilometers-lange rijen met mensen die hun diepste geheimen vertellen. Dat is pijnlijk als je er met je rijtje van vijf meter naast zit, maar fantastisch om te zien. Dat worden soms bijna seances. Sommigen werpen aan het einde van zo’n consult juichend hun krukken weg.»

Bregje Hofstede

:: ‘Stront wordt goud’ ::

Bregje Hofstede (30) haalde met haar tweede roman ‘Drift’, over het huwelijk waar ze op een winternacht van wegliep, de longlist van de Libris Literatuurprijs. Ze begint aan haar eerste Saint Amour-tournee.

HUMO Op zo’n tournee worden vriendschappen voor het leven gesmeed, naar het schijnt.

Bregje Hofstede «Samen een uitdaging of ontbering ondergaan schept een band. Het zou weleens heel gezellig kunnen worden.»

HUMO Geen podiumvrees?

Hofstede «Nee, ik vind het leuk om publiek te zien. Je moet je voorstellen dat ik zit te schrijven alsof ik geen publiek heb, altijd alleen op een kamer. Dan is het altijd weer schrikken dat er ook mensen zijn die lezen wat ik ooit heb geschreven.»

HUMO Verwacht men niet te snel dat schrijvers antwoorden op allerlei liefdesvragen hebben?

Hofstede «Schrijvers zijn geen orakels, maar ze kunnen wel heel goed observeren en daarna scènes beschrijven waar een lezer iets in herkent. Maar romans over liefdes die eindeloos opbloeien, zijn heel moeilijk om te schrijven. Harmonie tussen twee mensen heeft geen publiek nodig. Daarom gaan de meeste romans over liefdes die mislukken. Voor opbeurend liefdesadvies moet je eerder bij Disney zijn.»

HUMO En voor de diepere inzichten?

Hofstede «Als het een interessante schrijver is, kan hij een schaamteloze blik op een bepaald bewustzijn bieden. Als je vertrekt vanuit een fictief personage, kun je genadeloos eerlijk zijn. Juist bij zo’n kwetsbaar onderwerp als de liefde, waarin je jezelf blootgeeft en dus ook de diepste wonden kunt oplopen, is die schrijversblik heel waardevol.»

HUMO Genadeloos eerlijk zijn over de liefde, dat is wat u in uw nieuwe roman ‘Drift’ hebt gedaan.

Hofstede «Ik schrijf vanuit de eerste persoon, en iemand die zijn versie van een stukgelopen relatie geeft, kan nooit helemaal betrouwbaar zijn. Of het nu feit of fictie is, maakt weinig uit. Iedereen maakt fictie van zijn eigen leven en met dat gegeven speel ik. Maar ik heb zo eerlijk mogelijk willen zijn over de dynamiek in een relatie, over wat pijn doet en over hoe mensen zichzelf voorliegen»

HUMO U zou niet over uw huidige relatie kunnen schrijven?

Hofstede «Niet even gedetailleerd en onverbloemd. Liefde verdraagt de scherpe blik van de schrijver slecht.»

HUMO Je vriend, Toine Donk, is ook je uitgever. Is dat niet raar?

Hofstede «Natuurlijk. Ik heb om die reden ook lang gewacht met de overstap naar Das Mag. Maar hij is mijn redacteur niet, dus heb ik als auteur zeer weinig met hem te maken.»

HUMO Zijn de letteren belangrijker dan de liefde?

Hofstede «Wat een verschrikkelijke vraag! Stel nu dat een geliefde mij zou vragen om te stoppen met schrijven, dan weet ik toch meteen dat ik die geliefde aan de kant moet zetten? In het huidige geval heeft mijn geliefde er alle baat bij dat ik schrijf. Als ik me afzonder of mezelf verlies in een tekst, weet hij dat ik in zekere zin voor hem aan het werk ben. Een prima oplossing.»

HUMO Bij welke schrijvers leer jij bij over de liefde?

Hofstede «Het liefdevolste boek dat ik ken, is door twee mensen geschreven: ‘De autonauten van de kosmosnelweg’ van Carol Dunlop en haar man Julio Cortázar. Zij maken samen een reis langs alle stopplaatsen op de Autoroute du Soleil, en daar verblijven ze telkens één nacht. Een absurde en ook verschrikkelijke vakantie, maar gaandeweg kom je erachter dat het een afscheid is, omdat één van de twee dodelijk ziek is. Zo liefdevol, zo speels en tegelijkertijd zo verdrietig, dat ik dacht: dat kunnen mensen dus in naam van de liefde, van stront nog goud maken. Als je verliefd bent, kun je uit zo’n verschrikkelijke situatie zoiets moois persen, omdat je blik is toegespitst op het schone. Dat is verslavend en leerzaam.»

HUMO Wat is het gênantste wat u al voor de liefde hebt gedaan?

Hofstede «De liefde is fundamenteel gênant, want wat je moet doen is jezelf aanbieden, met de kans op afwijzing. Iedere geliefde doet in het begin een klunzige gooi naar de aandacht van de ander.»

HUMO Kun je als schrijver anno 2019 nog iets nieuws vertellen over de liefde?

Hofstede «Elke generatie moet alle thema’s opnieuw beschrijven. Dat is wat ik probeer te doen voor de liefde in een tijd van extreem zelfbewustzijn. Een tijd waarin het zoeken is naar dingen om nog voluit in te geloven, zonder jezelf te forceren tot blinde naïviteit.»

Ilja Leonard Pfeijffer

:: ‘Harde ervaringen’ ::

Ilja Leonard Pfeijffer (51) bezong de liefde al in 2007 en 2011 voor Saint Amour, en hij had bij zijn laatste passage in 2018 alle alcohol opgegeven in naam van de liefde.

Ilja Leonard Pfeijffer «Ik heb net nog een Spa rood besteld. Daar mag u de conclusie aan verbinden dat de liefde nog steeds overweldigend aanwezig is in mijn leven.»

HUMO Volgens Dimitri Verhulst is het drankverbruik op Saint Amour flink achteruitgegaan.

Pfeijffer «Ik trek me dat persoonlijk aan. In vroegere tijden stond ikzelf garant voor een alcoholverbruik van epische proporties, maar ik moet nu de drank verzaken. Ik verontschuldig me bij Dimitri.»

HUMO Hij is er dit jaar niet bij, dus Tommy Wieringa zal het alleen moeten doen.

Pfeijffer «Hij is ook geen Olympische drinker, hoor. Tommy is een professional, hij zorgt ervoor dat hij in vorm is.»

HUMO Spreken jullie met elkaar over de liefde?

Pfeijffer «Schrijvers praten over twee onderwerpen: het ene is geld en het andere is schrijvers die er niet bij zijn. Dat zijn, zoals u begrijpt, onuitputtelijke onderwerpen, dus ik vrees dat er weinig tijd overblijft voor de liefde.»

HUMO Wat zult u straks op het podium brengen?

Pfeijffer «De fragmenten zijn gekozen in samenspraak met de grote intendant Luc Coorevits, en hij wil graag dat ik uit mijn nieuwste boek ‘Grand Hotel Europa’ voorlees. Ik zal passages voorlezen die verschillende stadia van de liefde in alle hevigheid voelbaar maken. Het publiek kan maar beter gewaarschuwd zijn: het zal heftig en emotioneel worden.»

HUMO Het ontbreekt uw nieuwe roman niet aan seks of ruzies. Welke van de twee laat zich het moeilijkst beschrijven?

Pfeijffer «Schrijven over seks is heel moeilijk. Als je het beperkt tot de lichamelijke handeling is het, behalve misschien voor de direct betrokkenen, nogal een saai schouwspel. De kunst van schrijven over seks is om het minder over seks te hebben dan over wat zich ondertussen in die twee hoofden afspeelt. Het is veel interessanter om te spreken over de gevoelens en de bijgedachten, maar het is niet makkelijk.»

HUMO En de ruzies?

Pfeijffer «Het is sowieso beter en makkelijker om over ongelukkige liefde en over slechte seks te schrijven, omdat de lezer zich daar moeiteloos in herkent. Als het fantastisch is, dan heb je 95 procent van je lezers, die zoiets nog nooit hebben meegemaakt, al verloren.»

HUMO En die andere 5 procent?

Pfeijffer «Die vinden het even fijn om over slechte seks en mislukte liefde te lezen, want dan kunnen ze zich superieur wanen. En zo heb je ze allemaal te pakken. Als je over slechte seks schrijft, heb je het hele publiek mee.»

HUMO Saint Amour bestaat 25 jaar. Weet u nu meer over de liefde dan 25 jaar geleden?

Pfeijffer «Dat mag ik wel hopen, ja. Als ik er niks van had opgestoken, dan was al die ellende voor niks geweest.»

HUMO Hoeveel daarvan kwam uit boeken?

Pfeijffer «Je hebt harde ervaringen in het leven nodig om te begrijpen dat de boeken gelijk hebben en dat je ze serieus had moeten nemen. Als je er alleen maar over leest, dan wil je het niet aannemen, maar als je het meemaakt, besef je dat de literatuur je had gewaarschuwd.»

HUMO Wie heeft er het mooist over de liefde geschreven?

Pfeijffer «Dat vind ik een heel moeilijke vraag, ook omdat alle schrijvers over de liefde hebben geschreven. Het is wellicht het enige onderwerp dat er echt toe doet. Met uitzondering van het verkiezingsprogramma van Bart De Wever gaat alles toch over de liefde?

»Als ik per se een voorbeeld moet noemen, dan staat u mij misschien toe om een enigszins controversieel voorbeeld te noemen. Louis Paul Boon heeft een heel waardevol boek over de liefde geschreven, ‘Mieke Maaike’s obscene jeugd’. De tederheid en de subtiliteiten van de liefde komen daarin prachtig aan bod.»

HUMO Mogen we zeggen dat de liefde in uw eigen boeken aan obsessie grenst?

Pfeijffer «Ik zou zelfs zeggen dat een liefde die niet aan obsessie grenst, de naam van liefde niet waardig is. Echte liefde is compromisloos en dat heeft al gauw iets obsessiefs.»

HUMO Wat zou u nooit opgeven voor de liefde?

Pfeijffer «Er is maar één ding dat ik nooit zou opgeven voor de liefde, en dat is schrijven over de liefde.»

'Je hoopt toch altijd dat je een enorme aantrekkingskracht uitoefent op grote hoeveelheden prachtige vrouwen. Ik kan uit ervaring zeggen dat het werkt'

HUMO En heeft dat schrijven u veel liefde opgeleverd?

Pfeijffer «Daar hoop je toch op, hè, als je dichter of schrijver wordt? Dat het een enorme aantrekkingskracht uitoefent op grote hoeveelheden prachtige vrouwen. Wel, ik kan uit ervaring zeggen dat het werkt.»

HUMO Hebt u weleens een mep gekregen van een vrouw die zich niet flatteus genoeg geportretteerd zag in uw werk?

Pfeijffer «Dat is nog nooit gebeurd, maar mijn werk is voor een groot deel fictief. Hoewel mijn boeken zo overtuigend zijn dat u meteen het idee hebt dat alles echt is gebeurd, is dat in werkelijkheid niet zo. Mensen die zich al dan niet flatteus weergegeven zien, hebben per definitie ongelijk, want ze zijn niet eens geportretteerd.»

HUMO Dat neemt niet weg dat sommigen zich in uw personages zullen herkennen.

Pfeijffer «Dat kan gebeuren. Maar dat wil je toch als schrijver, dat de lezers zich gaan identificeren met je personages? Mijn roman ‘La Superba’ is sinds een paar maanden in het Italiaans vertaald, dus mensen uit Genua kunnen nu lezen wat ik over de stad heb geschreven, en er zijn er veel die zichzelf herkennen in één van mijn personages. Maar dat aantal is ontzettend veel groter dan het aantal personages in het boek (lacht).»

De 25ste editie van Saint Amour, met o.a. Lecompte, Wieringa, Hofstede en Pfeijffer, tourt nog tot 16 februari door Vlaanderen. Alle speeldata: begeerte.be

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234