null Beeld

3 migratiemythes doorgeprikt: 'De gemiddelde migrant levert de staat 370 euro méér op dan hij kost'

Van ministerraad tot cafétoog domineert dezelfde heikele kwestie al maandenlang de debatten: de vluchtelingen en of wir das al dan niet schaffen. Een ware stroom van gemeenplaatsen en vooroordelen, mythes en taboes.


✘ INVESTEER IN ONTWIKKELINGSHULP EN DE MIGRATIESTROOM ZAL AFNEMEN

✘ VLUCHTELINGEN BEDREIGEN ONZE WELVAART

✘ WE KUNNEN DE MIGRATIE STOPPEN DOOR ONZE GRENZEN TE SLUITEN

Eén van de mythes die de Migratiecoalitie doorprikt, staat zelfs prominent in het Belgische regeerakkoord: onder het luik ontwikkelingssamenwerking. Ons land bekijkt hoe het investeringen in ontwikkelingslanden kan gebruiken om migratie in te dammen en ervoor te zorgen dat vluchtelingen in hun eigen land blijven.

HUMO Maar investeren in ontwikkelingslanden zal de migratie niet doen afnemen, zeggen jullie. Integendeel: het doet ze toenemen.

Bogdan Vanden Berghe (11.11.11) «Dat is de migratieparadox. De armste gezinnen in die landen hebben simpelweg niet de middelen om te migreren. Mensen betalen soms tot 10.000 euro om via mensensmokkelaars naar Europa te komen. Iemand die 1 euro per dag verdient, krijgt dat bedrag nooit bij elkaar. Maar zodra zijn situatie, dankzij ontwikkelingshulp, plots een klein beetje beter wordt, gaat hij die schaarse extra middelen gebruiken om ineens een heel grote sprong vooruit te maken – en bijvoorbeeld investeren in een vliegtuigticket. Het eerste gevolg van ontwikkelingssamenwerking is dus net dat het méér migratie teweegbrengt.»

HUMO Zijn jullie tegen ontwikkelingshulp?

Vanden Berghe «Natuurlijk niet. Maar het als een oplossing voor migratie voorstellen, zoals de regering doet, is boerenbedrog. Het heeft bovendien ook het perverse gevolg dat je je beleid daarop gaat afstemmen. ‘We doen een project in dat land, want daar komen veel vluchtelingen vandaan.’ Dat is, op korte termijn bekeken, helemaal geen slimme zet.»

HUMO Behalve bij rampen en oorlogsconflicten zoals in Syrië: daar kunnen hulpverlening en diplomatie wél een verschil maken.

Vanden Berghe «Dat is een ander verhaal, omdat mensen daar niet per se weg willen wegens de grote ongelijkheid, maar wegens de oorlog.

»Op lange termijn helpt ontwikkelingssamenwerking natuurlijk wél, maar dan spreken we over enkele decennia. Arme landen die rijker worden, moeten eerst een ondergrens van welvaart bereiken eer de migratie afneemt. Maar daarvoor moet je écht in die landen investeren, niet alleen via hulp, maar ook via beleid op het vlak van eerlijke handel en het klimaat – om het probleem bij de wortels aan te pakken.

»Migratie kan daar ook een stukje in helpen, want veel migranten die hier werken, sturen geld naar familie in hun land van herkomst. Wereldwijd gaat dat over 436 miljard dollar: dat is drie keer de officiële mondiale ontwikkelingshulp. Vanuit België wordt 1,4 miljard naar het thuisfront overgemaakt, bijna evenveel als we vandaag aan ontwikkelingshulp besteden.»

HUMO De cynische volksmond zegt dan: ‘Ze komen ons leegzuigen en sturen alles wat ze verdienen naar Afrika. Waarom zouden we dat toejuichen?’

Vanden Berghe «Ook die redenering klopt niet, want migranten dragen meer bij aan onze maatschappij dan ze kosten. Politici zouden dat ook eens mogen zeggen. Migranten sturen geld naar hun land van herkomst, maar daarnaast doen ze ook in het gastland de economie groeien. Want die mensen betalen belastingen, consumeren en creëren jobs.»

HUMO Daarmee zitten we bij een ander stereotype, namelijk dat migratie onze welvaart bedreigt. Onzin, stelt jullie rapport.

Frederic Vanhauwaert (Netwerk tegen Armoede) «Kijk naar de cijfers: volgens een studie van de Universiteit Antwerpen betaalt de gemiddelde migrant in België in één jaar 370 euro méér aan sociale bijdragen en belastingen dan hij aan voordelen ontvangt. De balans is dus lichtjes positief. De OESO becijferde dat migratie ook een positieve impact heeft op de arbeidsmarkt, de fiscale balans en de economische groei. En een studie van de UCL schat de bijdrage van migratie aan de Belgische publieke financiën op 0,5 procent van het bnp, of zo’n 2 miljard euro.»

HUMO Migratiespecialist Paul Scheffer zei onlangs in Humo dat maar één op de drie erkende vluchtelingen werk vindt.

Vanhauwaert «Ik weet niet naar welke studie hij verwijst, maar als je het over een langere periode bekijkt, zijn die cijfers niet correct. Twee universiteiten, de KUL en de ULB, hebben het arbeidstraject van 100.000 vluchtelingen gevolgd. Op het moment dat ze erkend werden als vluchteling, bleek al 20 procent van hen aan de slag te zijn, legaal en belastingen betalend. Na vier jaar liep dat op tot iets meer dan de helft, 55 procent. En dat ondanks de vele beperkingen, de administratieve moeilijkheden, én het racisme op de arbeidsmarkt. België is namelijk één van de OESO-landen die het slechtst scoort op het vlak van arbeidsmarktintegratie van mensen met een migratieachtergrond.

»De mythe dat migranten alleen maar geld kosten, zit ook ingebakken in ons Belgische beleid. Er gaan vandaag stemmen op om de sociale rechten van erkende vluchtelingen in te perken. Er was bijvoorbeeld dat wetsvoorstel om de kinderbijslag pas volledig toe te kennen na vier jaar. Maar door dat soort maatregelen creëer je een kwetsbare ‘onderklasse’ die weinig kan bijdragen aan de maatschappij. Terwijl we er alle belang bij hebben dat die mensen zo snel mogelijk in ons systeem meedraaien. Investéér in vluchtelingen, dan brengen ze op.»

HUMO Jullie hebben het in jullie rapport niet alleen over politieke vluchtelingen, maar ook over economische vluchtelingen. Die laatste term is vandaag bijna een scheldwoord geworden in de politiek.

Charlotte Vandycke (Vluchtelingenwerk) «Juridisch bestaat het begrip ‘economische vluchteling’ niet eens. Wij spreken liever van ‘arbeidsmigranten.’ We pleiten voor een beleid rond economische arbeidsmigratie, dat vandaag compleet ontbreekt. Er is in België een migratiestop sinds 1974. Tegelijk blijven mensen van buiten de Europese Unie naar België komen voor allerlei jobs. Veelal illegaal: het aantal mensen zonder wettig verblijf wordt op meer dan 100.000 geschat. De meesten werken in de ondergrondse economie zonder enige vorm van bescherming – in het huishouden, de bouw, de horeca- en de schoonmaaksector... Dat toont aan dat er wel degelijk vraag is naar arbeidskrachten.

»Daarnaast zijn er verschillende knelpuntberoepen die door arbeidsmigranten ingevuld zouden kunnen worden. In Duitsland zijn er rapporten waaruit blijkt dat er de komende jaren nood is aan nieuwe arbeidskrachten, of de vergrijzing zal niet betaald kunnen worden. Dat zal ook spelen in België, denk ik.»


IJzeren gordijn

HUMO De derde ballon die jullie doorprikken, wordt het vaakst opgelaten: we kunnen de migratie stoppen door de grenzen te sluiten. Wishful thinking, zeggen jullie.

Vandycke «De VS heeft miljarden geïnvesteerd in de bewaking van de grens met Mexico, en toch verdubbelde het aantal migraties. Bij ons in Europa worden prikkeldraad en hekken opgetrokken, en zijn er 20.000 doden gevallen, maar nóg blijft het aantal migranten dat de Middellandse Zee oversteekt, toenemen. Mensen zullen blijven komen, omdat ze wanhopig zijn. Het gevolg van die zwaarbewaakte grenzen is alleen dat het gevaarlijker wordt voor de vluchtelingen, omdat ze andere routes moeten vinden. Er zullen dus meer doden vallen, en mensensmokkelaars en een handjevol privébedrijven in bewaking en wapenfabrikanten zullen er nog rijker van worden.

»Gemiddeld betalen migranten meer dan 1 miljard per jaar aan mensensmokkelaars om Europa binnen te raken. En de Europese belastingbetalers betalen minstens evenveel om hen buiten te houden. In 2015 ging het volgens schattingen van Europol zelfs om een bedrag tussen 3 en 6 miljard. Migratie is niet te stoppen, je kunt ze dus maar beter goed proberen te regelen.»

HUMO Zijn jullie voor open grenzen?

Vandycke «Helemaal niet. Mensen stellen het altijd zo zwart-wit voor: ofwel gooi je de grenzen open, ofwel doe je ze dicht. Wij zeggen dat er wel degelijk een tussenweg bestaat: een gecontroleerd migratiebeleid waarbij je mensen op een veilige en legale manier Europa laat binnenkomen, met respect voor hun rechten. Dat kan door de arbeidsmigratie waar ik het al over had, door de zeer strikte procedures rond gezinshereniging te versoepelen, of door een hervestigingsbeleid op grote schaal.»

HUMO Scheffer ergerde zich aan het argument ‘ze komen toch’. Op die manier stel je migratie voor als een niet te controleren fenomeen: België dat overspoeld wordt door berooide stakkers. Zo maak je de mensen bang, waardoor ze de deuren vlug toegooien.

Vandycke «De vraag is: hoe komt dat? Migratie wordt in de publieke opinie altijd voorgesteld als iets kwalijks, iets dat onze welvaart bedreigt. Daardoor komt alles wat met nieuwkomers te maken heeft in een negatief daglicht te staan. Maar als je kijkt naar wat migranten vandaag al opleveren en nog meer zouden kunnen betekenen voor onze maatschappij, krijg je een heel ander verhaal.»

HUMO Vinden jullie dat staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken zich te veel op migratiemythes baseert in zijn beleid?

Vanden Berghe «Eigenlijk wel. Francken is iets te veel staatssecretaris voor Asiel, en iets te weinig staatssecretaris voor Migratie. Terwijl die twee termen niet voor niets sámen in zijn jobomschrijving zitten. Die scheiding zie je trouwens ook bij andere politici. Faits divers zoals het zwembadincident in Koksijde overheersen bij momenten de feiten. Maar we hopen dat ons rapport kan bijdragen tot meer evenwicht tussen de twee.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234